32065. Wierzbięta i kolejni dziedzice Kępna

Bardzo proszę:
Jest to dział encyklopedyczny - więc NIE PROWADZIMY TU ROZMOW, NIE SZUKAMY PRZODKOW, INFORMACJI, KONTAKTOW - tu gromadzimy informacje, piszemy encyklopedycznie, ogólnie, bezosobowo. Każdy kto będzie zainteresowany umieszczoną przez Ciebie notą, sam widzi że interesujesz się rodziną, osobą, na pewno więc dopisze jeśli coś wie, lub się skontaktuje z Tobą. Jeśli chcesz poinformować że "szukasz..." napisz to w dziale ogłoszeń!

Jak pisać tutaj? - reguły, porady

Wierzbięta i kolejni dziedzice Kępna

Postprzez megi56 » 20.06.2017

Dziedzice Kępna począwszy od Wierzbięty z Palowic
Wierzbięta z Palowic (woj. Śląskie, pow. Rybnik) został mianowany pomiędzy 7 października 1351 r. a 30 czerwca 1352 r. przez Kazimierza Wielkiego starostą generalnym Wielkopolski. W 1360 r. został kasztelanem poznańskim. Jego pozycja i znaczenie wśród ówczesnego polskiego możnowładztwa były naprawdę duże i z pewnością zasłużone, gdyż był człowiekiem wielkiego talentu politycznego i dyplomatycznego.
Kazimierz Wielki wynagrodził go za rozliczne zasługi, ofiarując mu dokumentem wydanym 3 marca 1365 r. w klasztorze w Trzemesznie koło Gniezna, na własność Kępno (dotychczas miasto królewskie) oraz wsie Grębanin, Mianowice oraz Bobrowniki, położone na wschód od Ostrzeszowa. Od momentu wejścia w posiadanie Kępna, starosta przyjął nazwisko Kępiński. Kazimierz Wielki, znany z oszczędności, rzadko rozdawał swoje dobra. Być może monarcha pozbył się świadomie Kępna, gdyż miasto w tym czasie podupadało i w końcu utraciło prawa miejskie, na rzecz wzrostu znaczenia Baranowa, który od 1426 r. występuje w dokumentach jako miasto. Wierzbięta zmarł 12 stycznia 1369 r., na rok przed Kazimierzem Wielkim.
Bratem Wierzbięty z Palowic Kępińskiego był Lutold z Pilchowic. Jego żoną była Dobrochna ze Zbyszyc i w tych Zbyszycach później osiadła część rodziny na dobrach rodowych. W 1426 roku nastąpił podział majątku między synami Wierzbięty starosty - Mikołajem Kępińskim, Wierzbiętą, o którym wiadomo tylko tyle, że został uwięziony przez rozbójnikow i zmarł w 1456 r. oraz Piotrem.
Wierzbięta otrzymał wtedy m.in. miasto Baranów i wieś Kępno, Mikołaj przeniósł się do majątku Zbyszyce w Małopolsce, natomiast trzeci syn, Piotr pozostał w Doruchowie. Synami Mikołaja byli Jan, Jakub, Paweł, Stanisław i Tomasz.
Kolejnym właścicielem Kępna był Jan Kępiński (syn Jana lub Jakuba lub Pawła, którzy zmarli ok 1455 r. i nie zgodziłabym się z tezą, że wszyscy trzej bezpotomnie, skoro Stanisław i Tomasz byli jego stryjami). W 1458r. oddał on swoim stryjom, kanonikowi Stanisławowi i jego bratu Tomaszowi, zamek obronny w Kępnie wraz z pobliską sadzawką, młynem, folwarkiem i łąkami, za co otrzymał wójtostwo w Baranowie wraz z młynem. W następnym roku Stanisław zrzekł się wsi w Ostrzeszowskiem, wraz z Kępnem, na rzecz brata Tomasza. Ostatnim z Wierzbiętów na Kępnie był syn Tomasza, Mikołaj, który zmarł ok. 1529 r.

KDW nadanie Kępna Wierzbięcie dok. 210
http://www.wbc.poznan.pl/Content/20109/kw_06.html


Późniejsi właściciele Kępna.
Po Wierzbiętach w 1545 r. Kępno przeszło na własność Jerzego Zaremby z Kalinowy, spowinowaconego z Wierzbiętami przez małżeństwo (Zofia Zaremba z Kalinowy - żona Tomasza Kępińskiego, siostra Jerzego. A może Jerzy miał również żonę z Wierzbiętów?). Już w następnym roku występuje nowy właściciel, Spytek z Tarnowa, kasztelan wojnicki, wojewoda sieradzki, starosta ostrzeszowski, krzepicki i bolesławski. Po nim syn Spytka, Stanisław, kasztelan zawichojski, który zrezygnował w 1563 r. z Kępna na rzecz Jana Tomickiego, kasztelana gnieźnieńskiego. W 1597 r. doszło do podziału dóbr między synami Jana Tomickiego - Mikołajem, Piotrem, Andrzejem i Janem. Z kolei 20 września 1602 r. wnuk Jana kasztelana, syn Jana Tomickiego, Łukasz Tomicki, sprzedał majętność kępińską Janowi z Rudnik Biskupskiemu, cześnikowi sieradzkiemu. Majętność ta obejmowała wtedy również wsie: Rzetnię, Krążkowy, Mianowice, Pustkowie, Rudniki oraz las Osiny i łąkę Lisiny. W 1613 r. odziedziczył je syn Jana, Andrzej Biskupski z Rudnik, kasztelan spicymierski. Kolejnym właścicielem był Adam Franciszek Biskupski, późniejszy starosta wieluński. Za jego władztwa w 1661 r. nastąpiło ponowne lokowanie miasta w związku z masowym napływem Żydów i protestantów. W 1686 r. dziedzicem wg TD był Cyprian Kręski. Kolejnym dziedzicem rok później był Marcin Olszowski starosta wieluński. Dnia 6 maja 1674 r. nadał on Żydom kępińskim przywilej kolonizacyjny, który pozwalał im na założenie ulicy i wybudowanie przy niej domów mieszkalnych. Przywilej pozwalał także na budowę synagogi, szkoły, łaźni, domu dla rabina, kantora oraz cmentarza. W roku 1705 Wiktor Olszowski (w Tekach Dworzaczka Józef Wiktor), dziedzic Kępna, zapewnił protestantom wolne wyznanie. Po śmierci Wiktora dnia 22.02.1712 w Kępnie majątkiem zapewne zarządzała do pełnoletności syna Stanisława matka Ewa Małgorzata Sznajder, a on został dziedzicem Kępna w 1732 r. - ostatni zapisek z Tek Dworzaczka jest o Stanisławie Olszowskim dziedzicu Kępna z 1732 r. Być może po jego śmierci w 1736 r. schedą się zajmował, do czasu pełnoletności jego synów, któryś z jego rodzonych braci, o których wiemy niewiele, albo Józef, ich najstarszy brat przyrodni, który miał wtedy 18/19 lat. Od 1750 r. dziedzicami byli już pewnie synowie. Jeden z synów Stanisława - Jan Nepomucen zmarł w 1784 r. i to by się pokrywało z datą przejęcia Kępna przez Samuela Oppeln-Bronikowskiego, który był jego dziedzicem do 1803 r. Następnym dziedzicem był Wojciech Jaxa Żeromski herbu Gryf, zmarły w 1832 r. w Kępnie. Ostatnim właścicielem Kępna w II połowie XIX w. był kupiec z Drezna, Stefan Schmidt.

zapisy o Józefie Wiktorze Olszowskim z tek Dworzaczka
2187 (Nr. 142) 1700
Józef Wiktoryn na Olszowie Olszowski, s. o. Marcina O. starosty wieluńskiego z ol. Kat. z Kurozwęk Męcińskiej, a ol. Heleny z Rudnik Biskupskiej, ol. Mikołaja O. żony, babki swej współspadkobierca, 1/2 wsi: Rusocice, Polichno Międzylesie, Skarbki, Tury, mł. Kunowski, Piorunowo, Kuny, Kamionka Małyszyna po babce w p. p. kal. i kon. Stanisł. Kretkowskiemu, s. o. Jana Kr. z ol. Kat. Guldensternowny za 60. 000 zł. sprzed. (f. 614v)

3202 (Nr. 152) 1695
Józef-Wiktor na Olszowie Olszowski, s. o. Marcina starosty wieluńskiego z ol. Katarzyny, z I i Stanisław in Bystrzec Kretkowski z II. kontr. sprzed. d. Rusocice s. v. 60. 000 zł. (p. 333)

35568 (Kępno)
22.02.1712 + MD. Józef z Olszowej Olszowski, dziedzic Kępna, starosta wieluński pochowany Kępno

źródła:
SHG
Teki Dworzaczka
tekst Łukasza Kamińskiego link poniżej
http://tpl-lukus.kepno.pl/index.php?opt ... view&id=23
http://www.kepno.wlkp.cba.pl/historia.html

A tu historia i drzewo genealogiczne Wierzbiętów na 4 stronie
http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/plain-content?id=303140
Avatar użytkownika
megi56
Aktywny Animator
Aktywny Animator
Medale: 11
Tłumacz (2) Uzyskanie dokumentów (3) Pomoc techniczna (1)

Powrót do W____