22314. Daleki Jędrzej

Bardzo proszę:
Jest to dział encyklopedyczny - więc NIE PROWADZIMY TU ROZMOW, NIE SZUKAMY PRZODKOW, INFORMACJI, KONTAKTOW - tu gromadzimy informacje, piszemy encyklopedycznie, ogólnie, bezosobowo. Każdy kto będzie zainteresowany umieszczoną przez Ciebie notą, sam widzi że interesujesz się rodziną, osobą, na pewno więc dopisze jeśli coś wie, lub się skontaktuje z Tobą. Jeśli chcesz poinformować że "szukasz..." napisz to w dziale ogłoszeń!

Jak pisać tutaj? - reguły, porady

Daleki Jędrzej

Postprzez wanka » 09.12.2013

Daleki Jędrzej (1783-1870)
Urodził się w rodzinie chłopskiej w kwietniu 1783 roku we wsi Kołaczkowice koło Rawicza. Miał trzech braci i siostrę. Ojciec wcześnie osierocił rodzinę. Po wkroczeniu wojsk gen. Jana Henryka Dąbrowskiego do Wielkopolski w roku 1806 został powołany jesienią do wojska. Trafił do piechoty i odbył przeszkolenie w Rawiczu. Stamtąd przybył do Poznania i przekazany został pod dowództwo francuskie. Wkrótce uzbrojony i umundurowany, lecz we własnych butach, konwojował z Poznania do Berlina 300 pruskich i rosyjskich jeńców. Eskortę ochronną stanowiło 50 woltyżerów i 50 szwoleżerów. Powrót z Berlina do Poznania był również „pieszy”. W Poznaniu dowództwo francuskie przekazało go do oddziałów polskich. Znalazł się w składzie 9 pułku piechoty Księstwa Warszawskiego, który organizowano w Gnieźnie, jako część składową dywizji gen. J. H. Dąbrowskiego. W 1807 roku uczestniczył w walkach o Grudziądz i Tczew. Wiosną tego roku przez 3 miesiące był pod murami oblężonego Gdańska, brał udział w wyprawie mającej na celu zdobycie wyspy Holm. 26 maja wkroczył do zdobytego Gdańska, a w czerwcu bił się już na terenie Prus w zwycięskiej bitwie pod Frydlandem.
Z Prus 9 pułk wraz z Jędrzejem Dalekim został odkomenderowany do miasteczka Błonie pod Warszawą, gdzie uczestniczył w wielkiej rewii wojskowej przed generałami Dąbrowskim i Zajączkiem, a następnie powrócił do Poznania i pełnił w tym mieście służbę wartowniczą. W 1808 roku 9 pułk Księstwa warszawskiego przeszedł pod rozkazy dowództwa francuskiego z zadaniem wzięcia udziału w walkach w Hiszpanii. Spod Warszawy jednostka przeszła pieszo przez Niemcy do Paryża. W stolicy Francji Daleki uczestniczył w wystawnym obiedzie wydanym przez Napoleona, a potem na ulicach Paryża kroczył w defiladzie. Paryż opuścił jesienią 1808 roku, przebył Pireneje i wkroczył na teren Hiszpanii. W kraju tym uczestniczył w walkach na terenie Starej i Nowej Kastylii, w rejonie gór Sierra Morena, pod Burgos, przeszedł w grudniu 1808 roku przez wąwóz Somossiery i bił się pod Malagą. Następnie walczył z Anglikami w Portugalii. Po powrocie do Hiszpanii, stacjonował w Toledo, gdzie się nauczył dobrze władać językiem hiszpańskim. W krwawych, prawie 3-letnich walkach na terenie Hiszpanii, z pułku liczącego około 3000 żołnierzy pozostało zaledwie 300.
W sierpniu 1811 roku, w rejonie Grenady, dostał się do hiszpańskiej niewoli. Następnie załadowany na okręt i po kilku dniach podróży, prawie bez żywności, został przekazany w porcie Alicante Anglikom, którzy przewieźli ich do Anglii. Tam Daleki zobaczył m.in. Londyn, z którego odtransportowano go statkiem na Wyspę św. Heleny. Przebywając w koszarach angielskich, pracował w kamieniołomach i w porcie. Władze angielskie proponowały polskim jeńcom służbę w Indiach. Jędrzej Daleki wraz z innymi odmówił, prosząc o ułatwienie powrotu do ojczyzny. Anglicy, pragnąc pozyskać sympatię Polaków, wyrazili zgodę i zaopatrzywszy jeńców w paszporty do miejsc zamieszkania i w żywność, odwieźli ich jesienią 1811 roku do Europy. Wysadzili Polaków na ląd w rejonie miasta Hanower. W okolicy tej kwaterowały wojska francuskie. Podejrzewając wysadzonych Polaków o to, że stanowią „desant” angielski, Francuzi otoczyli ich, spalili ich paszporty oraz odzież, a ludzi na noc zamknęli w stodole. Następnie Jędrzej Daleki wraz z kolegami pomaszerował do Amsterdamu, a potem oczyszczony z podejrzeń, wrócił (poprzez Luksemburg i Paryż) na południe Francji, do Bordeaux, gdzie ponownie umundurowany stał się znowu żołnierzem armii francuskiej. Po odpoczynku i przywróceniu stopnia kaprala, przyznanego mu jeszcze w Hiszpanii, dołączył w kwietniu 1812 roku do swego 9 pułku piechoty, by wziąć udział w słynnej wyprawie armii Napoleona na Moskwę. Jego szlak prowadził z Bordeaux przez Paryż, Berlin, Szczecin i Królewiec na Litwę. Do Wilna wkroczył w galowym mundurze.
Do pierwszej bitwy, w której uczestniczył, doszło pod Smoleńskiem. Wyszedł z niej szczęśliwie, a w samym mieście kwaterował 3 tygodnie. W czasie kolejnych walk stracił palec u ręki. Pod koniec listopada 1812 roku wziął czynny udział w bitwie nad Berezyną, gdzie został ranny w nogę. Znalazł się w Smoleńsku. Stąd zaś przez Rygę, Wilno i Kwidzyn dotarł do Poznania. Resztki 4., 7. i 9. pułku piechoty, a wśród nich Jędrzej Daleki, broniły przez 3 miesiące Szpandawy. Na skutek wysadzenia prochowni zginęło wielu obrońców twierdzy, on jednak wyszedł cało i z niedobitkami wspomnianych pułków doszedł do Wittembergi.
W dniach 16-19 października 1813 roku brał czynny udział w słynnej bitwie pod Lipskiem. Odznaczony w niej za odwagę francuskim medalem św. Heleny wydostaje się z pola walki, by nadal się bić w rejonie Frankfurty i Moguncji. Tam dostał się do niewoli austriackiej. Odtransportowany przez Bawarię do Czech, znalazł się w Pradze. Następnie szedł przez Cieszyn do Krakowa, gdzie zostaje zwolniony z niewoli. Wędruje przez Częstochowę do Wielkopolski.
W lutym 1814 roku wrócił do Kołaczkowic. Przy życiu zastał jedynie matkę i jednego brata. Pozostali bracia zginęli; jeden na froncie hiszpańskim, drugi na moskiewskim. Wkrótce poszedł na służbę do Krzekotowic, tam poznał wdowę Jadwigę Rossa, z domu Swora, z którą ożenił się 30 kwietnia 1815 roku. Przez pewien czas służył u Bojanowskich, następnie przeniósł się do Chocieszewic, gdzie miał krewniaków. Honorował go sam dziedzic Teodor Mycielski. Gdy w związku z przeprowadzanym uwłaszczeniem likwidowano Chocieszewice, trafił do Babkowic. Od 1861 roku mieszkał u swego syna Jakuba, proboszcza w Parkowie pod Obornikami.
Zmarł 10 maja 1870 roku. Pochowany został na cmentarzu przykościelnym w Parkowie.
Miał 5 dzieci: 3 córki i 2 synów. http://www.muzeum.gostyn.pl/
Avatar użytkownika
wanka
Kreator Forum
Kreator Forum
Medale: 4
Wybitna informacja (2) Twórca indeksów (1) Fotograf (1)

Powrót do D____