Aktualności

1000 km dla powstańców styczniowych na Litwie


18 stycznia 2019

Zakończył się pierwszy etap projektu „Szlakiem Powstańców Styczniowych na Litwie”. Uczestnicy dowiedli w nim, że młodzież gimnazjalna i licealna może przyczyniać się do poszerzenia powszechnej wiedzy naukowej z zakresu historii. To pierwszy raz gdy młodzi uczestnicy, po przygotowaniu i pod okiem nauczycieli dokonywali indeksacji miejsc związanych z Powstaniem Styczniowym a efekty ich pracy wejdą na listę, z której będą korzystać historycy, biura turystyczne a nawet Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej. Nasza Fundacja była inicjatorem akcji.

Odkrywanie śladów budzi ogromne emocje. Tym większe jeśli okazuje się, że żyjąc w jakim rejonie natrafiamy co krok na pola na których toczyły się bitwy, na zapomniane mogiły powstańcze, na historie o spalonych dworach, o akcjach odbijania więźniów, o domach w których przygotowywano z narażeniem życia wybuch walk o wolność.

Już teraz stojąc na wzgórzach Kierniowa i sięgając wzrokiem na lasy po drugiej stronie Wilii młodzi ludzie będą pamiętać, że widać stąd miejsce dawnego dworu w Mitkiszkach. Rozegrała się tam dramatyczna walka o życie oddziału 57 gimnazjalistów z Wilna, niosących powstańcom broń i zapasy.

Wyjeżdżając z Wilna na zachód, szosą zwaną dawniej „Traktem króla Stefana Batorego”, tuż przed Nową Wilejką widać most kolejowy. 17. lutego 1863 grupa powstańców zaatakowała tam oddział moskiewskiej żandarmerii. Było zimno, ale udało się im pokonać nieprzyjaciół. Dopiero oddział który ruszył z Wilna zmusił ich do schowania się w bezpieczne lasy.

W Trokach stoi nie tylko zamek. W Bazylice, w kaplicy Romerów można natrafić na epitafium zmarłego w młodym wieku malarza Alfreda Romer, który jako młodzieniec uczestniczył w walkach powstańczych. Bitwa też rozegrała się w otoczeniu jednej z czterech karczm, które stały na rogach Trok – której, trzeba będzie dopiero ustalić.

Na terenie dzisiejszej Litwy śladów jest wiele. Na liście prowadzonej przez Fundację „Genealogia Polaków” – koordynatora merytorycznego projektu – m.in. dzięki pracy młodzieży jest już 211 miejsc.  każde ma swoją niezwykłą, często bardzo dramatyczną historię. Można mieć pewność, że lista wydłuży się jeszcze bardziej. Na Litwie działało około 70 oddziałów. Liczba nie jest pewna, gdyż oddziały te czasem się łączyły, czasem rozdzielały, czasem też dochodziło do utraty dowódcy i ktoś inny przejmował oddział. Spośród dowódców znanych jest już większość, ale wciąż są znajdowane informacje o bitwach i potyczkach które prowadził jakiś nieznany oddział. Również nie jest znana większość uczestników.

Projekt  „Szlakiem Powstańców Styczniowych na Litwie” jest prowadzony przez Związek Polaków na Litwie oddział „Grzegorzewo” a do programu została zaangażowane Gimnazjum z  Grzegorzewa oraz 14 Landwarowska Drużyna Harcerek im. Henryka Sienkiewicza. Młodzież oprócz pracy historycznych przygotowała 4 całodniowe trasy w okolicach Wilna. Każdy kto chciałby pójść ich śladem otrzyma doskonały przewodnik online z zaznaczonymi precyzyjnymi punktami GPS – wystarczy kliknąć a system Google sam poprowadzi do danego pomnika, dworu, pola bitwy, mogiły, krzyża. Można też znaleźć już ustalone punkty najbliższe swojej okolicy.

Uczestnicy nie poprzestają na pierwszy etapie. Wiele miejsc i historii czeka na dalsze odkrycie. Przy pracach korzystano z już gotowych opracowań w Internecie, również z katalogu punktów używanego przez Ambasadę Polską na Litwie. Wiele zweryfikowano, sporo dodano,– ale wciąż przed uczestnikami wiele pracy i dalszych fascynujących wypraw.

Liczymy. że w lecie, gdy będzie ciepło młodzi ludzie ruszą znowu na szerokie łany i odnajdą kolejne fascynujące ślady historii.

Artykuł został wydrukowany w Tygodniku Wileńskim.

Wszystkie punkty można odnaleźć online w Światowym Szlaku Postania Styczniowego https://powstanie.okiem.pl

Galeria z wydarzenia:

Automatical translation (Google)

Polish Polish English English French French German German Italian Italian Russian Russian Spanish Spanish Ukrainian Ukrainian

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

wp-puzzle.com logo