Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8948.
 
GRUPY HASEŁ

Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
INNE SŁOWNIKI GP+

Lokalizacje geogr.
Powstańcy 1863 - lista
Bitwy 1863-6
Światowy Szlak 1863
Oficjaliści prywatni
Właściciele ziemscy
Baza fotografii
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Zbiory nazwisk, listy
Opowiadania
Staropolskie przepisy kulinarne
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


f.
(łac.) syn, córka


  Hasło w leksykonie: f.

faber
(łac.) rzemieślnik, kowal


  Hasło w leksykonie: faber

faber ferri
(łac.) kowal


  Hasło w leksykonie: faber ferri

faber lignarius
(łac.) cieśla


  Hasło w leksykonie: faber lignarius

faber murarius
(łac.) murarz


  Hasło w leksykonie: faber murarius

facka
(gwar. lwow.) uderzenie, lanie (wziąć fackę - otrzymać tęgie lanie)


  Hasło w leksykonie: facka

fafrać
(gwar. lwow.) mówić niewyraźnie, seplenić, określenie wyrażające niechęć do czyjejś wypowiedzi


  Hasło w leksykonie: fafrać

fafuły
(gwar. lwow.) okrągłe, pełne policzki, pełna twarz


  Hasło w leksykonie: fafuły

faifus
(gwar.lwow.) mały chłopiec, ordynans


  Hasło w leksykonie: faifus

fajfer
(z niem. Pfeifer, piszczek, t.j. grający na piszczałce.) Tak nazywano muzykusów, grających w dawnych kapelach polskich na fletniach, obojach i różnego rodzaju piszczałkach. W wieku XVIII zwano także fajfrów oboistami.


  Hasło w leksykonie: fajfer

Fakinetti
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fakinetti


  Hasło w leksykonie: Fakinetti

faktor
Pośrednik targowy


  Hasło w leksykonie: faktor

falcarius
(łac.) kowal kos


  Hasło w leksykonie: falcarius

Falcastrum lupinum
Łacińska nazwa herbu Prus II


  Hasło w leksykonie: Falcastrum lupinum

falconarius
(łac.) sokolnik


  Hasło w leksykonie: falconarius

fale


  Hasło w leksykonie: fale

Falkenberg
Niemodlin - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Falkenberg

Falkenburg
Złocieniec - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Falkenburg

falkonet
Także sokołówka, śmigownica - działo małego kalibru nabijane od tyłu. Na wyposażeniu lekkie artylerii polowej lub zamków (np. Lubowla) w XVI-XVIIw.


  Hasło w leksykonie: falkonet

falować
(gwar. lwow.) iść, chodzić (np. na spacer)


  Hasło w leksykonie: falować

falsyfikaty genealogiczne
Istnieje wiele informacji sfabrykowanych dla potrzeb społecznych, majątkowych czy prestiżowych. Na podstawie falsyfikatów łączono często rodziny ze znanymi rodami, przypisywano sobie herby, pokrewieństwo, lub odżegnywano się od związku z kimś np. wykluczonym spod prawa. Często falsyfikatami są oficjalne dokumenty heroldii. Szczególnym rodzajem są falsyfikaty wynikające z odpisu z ksiąg heroldii, które w celach zabezpieczenia przed dopisywaniem umieszczały na pustych kartach fikcyjne herby. Na uwagę zasługują także celowe fałszerstwa w czasie zaborów dokonywane wg tajnych nakazów - miały one na celu przekręcanie nazwisk, rozbijanie spójności rodzin, wpływanie na przynależność narodową, wyznaniową. Bardzo specyficznym falsyfikatem były dokumenty wynikające ze spreparowanej nagany szlachectwa. stawiano rzekomych świadków szlachectwa i proszono kogoś o zarzut nieszlachectwa. W trakcie procesu świadkowie potwierdzali szlachectwo - które faktycznie nigdy nie istniało.


  Hasło w leksykonie: falsyfikaty genealogiczne

famatus
(łac.) sławetny - średniozamożny rzemieślnik, czasem bogatszy rolnik miejski. W zależności od regionu tytuł ten w księgach metrykalnych mógł być wymienny z "honestus". Szczególnie w środkowo-zachodniej Polsce, gdzie większość miasteczek składała się głównie z ludności rolniczej.


  Hasło w leksykonie: famatus

famella
(łac.) służąca


  Hasło w leksykonie: famella

familia defuncta
(łac.) wygasła rodzina


  Hasło w leksykonie: familia defuncta

famosus
(łac.) sławetny - średniozamożny rzemieślnik


  Hasło w leksykonie: famosus

famula
(gwar. lwow.) rodzina (żartobliwie)


  Hasło w leksykonie: famula

famulus
(łac.) parobek, pomocnik


  Hasło w leksykonie: famulus

famulus aulicus
(łac.) służący dworski


  Hasło w leksykonie: famulus aulicus

fana
(gwar. lwow.) chorągiew


  Hasło w leksykonie: fana

Fanelli
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fanelli, Fanuel


  Hasło w leksykonie: Fanelli

fanszmit
Określenie konowała w regimentach obcego autoramentu. Zaliczał się w on do sztabu niższego regimentu.


  Hasło w leksykonie: fanszmit

fantowanie
* Pierwotnie odbieranie należności podatkowych, długów, czy niezrealizowanych powinności. Fantowanie wykonywali dzieccy.
* W XVIIw. odbieranie przedmiotów złodziejom, grabieżcom, szkodnikom


  Hasło w leksykonie: fantowanie

faramuszka


  Hasło w leksykonie: faramuszka

Farensbach
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Farensbach, Fedorowski, Feleński, Feliński, Felker, Ferensbach, Teodorowski


  Hasło w leksykonie: Farensbach

farfocle
(gwar. lwow.) strzępy, ochłapy, rozgotowana jarzyna w zupie


  Hasło w leksykonie: farfocle

farmazon
Wolny mularz, czyli mason. Pogardliwe określenie kogoś związanego z masonerią. Mazurzy wierzyli że farmazoni nie mają "lalek w oczach" czyli odbicia światła, ubierają się elegancko, obco, kuso, lecz że z buta wystaje im pazur od wielkiego palca.
Nazwa ta, od francuskiego "franc macon" pokazuje niechęć którą zawsze żywiło społeczeństwo polskie do masonerii.


  Hasło w leksykonie: farmazon

fartuch
Jeden z podstawowych symboli przynależności do loży masońskiej. Na fartuchu haftowano atrybuty stopni, symboliczne litery.


  Hasło w leksykonie: fartuch

Faruchowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Faruchowicz


  Hasło w leksykonie: Faruchowicz

faryna
Loteria fantowa. Stosowana na jarmarkach była rodzaje często niezbyt uczciwej loterii, urządzonej tak, aby karczmarz zawsze zarabiał. Została zakazana z powodu licznych oszukiwanych kości. Faryny urządzano potem w domach prywatnych ku uciesze domowników.[za. Glog.]


  Hasło w leksykonie: faryna

fascykuła
Teczka, wiązana oprawka tekturowa, o dowolnej grubości (bez boków) - pojęcie stosowane w archiwistyce


  Hasło w leksykonie: fascykuła

fasja
Podstawa do obliczania dochodu i podatku. Dobre źródło do poznania stanu posiadania rodzin. Zawierają także imiona i nazwiska chłopów, kmieci, chałupników. Zestawień takich należy szukać w materiałach dominiów (np. w Galicji w CDIAL, AN) lub w Tekach Schneidra (na końcu zbioru).


  Hasło w leksykonie: fasja

fasować
(gwar. lwow.) dostawać coś z przydziału


  Hasło w leksykonie: fasować

faternerder
(gwar.lwow.) wysoki, sztywny, przypinany kołnierzyk męski


  Hasło w leksykonie: faternerder

Fałszywe nazwiska
W Genealogiach pojawiają się niekiedy nazwiska fałszywe. Jednym z przykładów jest wstawianie nieistniejących certyfikatów, dowodów, wyroków na puste strony celem uniknięcia dopisywania do nich bezprawnie wyroków których nie było. Przykłady nazwisk to np. występujące u Uruskiego: Niepytalski, Nieslychanowski, Wypijalski.
[za: A.A. Pszczółkowski]



  Hasło w leksykonie: Fałszywe nazwiska

Februarius
(łac.) luty


  Hasło w leksykonie: Februarius

Feckowicz
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Feckowicz


  Hasło w leksykonie: Feckowicz

Fedor
Teodor


  Hasło w leksykonie: Fedor

felčeris
(lit.) felczer


  Hasło w leksykonie: felčeris

Felden

Rodziny należące do herbu: Felden


  Hasło w leksykonie: Felden

Feldobrist
(niem.) pułkownik polny


  Hasło w leksykonie: Feldobrist

Feldschreiber
(niem.) pisarz polny


  Hasło w leksykonie: Feldschreiber

felerystyka
Nauka pomocnicza historii zajmująca się odznaczeniami, orderami, dystynkcjami przyznawanymi w uznaniu zasług tak wojskowych jak i cywilnych.


  Hasło w leksykonie: felerystyka

Felixus
(łac.) Feliks, Szczęsny


  Hasło w leksykonie: Felixus

Fellhammer b
Kuznice Swidnickie - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Fellhammer b

felonia
Wiarołomstwo, sprzeniewierzenie się,


  Hasło w leksykonie: felonia

felpa
Droga tkanina o aksamitnej lub jedwabno-wełnianej kosmatej powierzchni. Używana do ozdabiania sukien zimowych, kamizelek, lub jako podszycie płaszczy arystokracji.


  Hasło w leksykonie: felpa

Felseis


  Hasło w leksykonie: Felseis

Felsztyński

Rodziny należące do herbu: Felsztyński


  Hasło w leksykonie: Felsztyński

feniks
Ogniwaczek, żar-ptak, benu (boinu) legendarny ptak z fantastycznym długim ogonem żyjący kilkaset lat. Pod koniec życia buduje on gniazdo na czubku drzewa, spala się od żaru słonecznego i z popiołów budzi się na nowo o życia. Występuje w heraldyce europejskiej, azjatyckiej, egipskiej, rzymskiej. Symbolizuje odradzanie się życia, trwanie, nieśmiertelną sławę, długowieczność. Z oczywistych względów symbolizuje zmartwychwstałego Chrystusa. W Grecji i Haiti stał się symbolem walki o niepodległość. W Azji symbolizuje siłę yin - zasada żeńska, przeciwstawiana sile męskiej (smok) - a więc statyczność, kreacja życia. Kojarzony czasem z bażantem, orłem lub czaplą. W Grecji - szczególnie Heliopolis kojarzony z kultem słońca.

Występuje w herbie Parys.

Herby z tą symboliką


  Hasło w leksykonie: feniks

feniseca
(łac.) kosiarz, żniwiarz


  Hasło w leksykonie: feniseca

Ferber

Rodziny należące do herbu: Chodorowski, Fedorowicz, Ferber, Fiedorowicz, Karsunowski


  Hasło w leksykonie: Ferber

fercentag
(gwar. lwow.) dzień wypłaty


  Hasło w leksykonie: fercentag

Ferdynandowna


  Hasło w leksykonie: Ferdynandowna

Fernberg


  Hasło w leksykonie: Fernberg

ferri faber
frrifaber, forefaber (łac.) - kowal


  Hasło w leksykonie: ferri faber

ferszalung
(gwar.galic.) ubranie robocze, kombinezon


  Hasło w leksykonie: ferszalung

ferton
Moneta wartości 12 groszy (1/4 grzywny)


  Hasło w leksykonie: ferton

Festenburg
Twardogora - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Festenburg

fiakier
dorożka, dorożkarz


  Hasło w leksykonie: fiakier

fibulator
(łac.) guzikarz, wytwórca okuć


  Hasło w leksykonie: fibulator

fideikomis


  Hasło w leksykonie: fideikomis

Fideikommißherr
(niem.)(skrót-Fkhr) pan fideikomisu


  Hasło w leksykonie: Fideikommißherr

fidejussio
(łac.) zaręczenie


  Hasło w leksykonie: fidejussio

fidrygance
(gwar. lwow.) drobiazgi, głupsta


  Hasło w leksykonie: fidrygance

fifak
(gwar. lwow.) człowiek sprytny


  Hasło w leksykonie: fifak

fifrak
(gwar.lwow.) żakiecik (żartobliwie)


  Hasło w leksykonie: fifrak

figa
symbol wstrzemięźliwości, sentymentalności, egzaltacji religijnej (drzewo figowe), pierwszy strój ludzki w raju (listek figowy).

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: figa

Figenau

Rodziny należące do herbu: Figenau


  Hasło w leksykonie: Figenau

Figietty
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Figietty


  Hasło w leksykonie: Figietty

figulus
(łac.) garncarz, kaflarz


  Hasło w leksykonie: figulus

Fihauser
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fihauser


  Hasło w leksykonie: Fihauser

fijn
(hucul.) chrześniak
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: fijn

fil.
(łac.) syn, córka


  Hasło w leksykonie: fil.

Filehne
Wielun - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Filehne

filia
(łac.) córka


  Hasło w leksykonie: filia

filiacja
1. wywodzenie syna od ojca

2. wzajemny stosunek dwojga osób z których jedna pochodzi od drugiej
(za: Słownik Wyrazów Obcych)


  Hasło w leksykonie: filiacja

filiaster
(łac.) bratanek


  Hasło w leksykonie: filiaster

filiastra
(łac.) bratanica


  Hasło w leksykonie: filiastra

filicarius
(łac.) brukarz, kamieniarz


  Hasło w leksykonie: filicarius

filigran
(łac "filum" - nić i "grana" - ziarno) - technika wykonywania biżuterii polegając na łączeniu cienkich nici złota w misterny wzór i wzbogacaniu go drobnymi kuleczkami


  Hasło w leksykonie: filigran

Filipinowie


  Hasło w leksykonie: Filipinowie

filius
(łac.) syn


  Hasło w leksykonie: filius

filius naturalis
(łac.) syn naturalny, syn nieślubny


  Hasło w leksykonie: filius naturalis

filonek
Wklęsły element dekoracyjny stolarski otoczony listwą.


  Hasło w leksykonie: filonek

filus
(łac.) syn


  Hasło w leksykonie: filus

Fink
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fink


  Hasło w leksykonie: Fink

Finke


  Hasło w leksykonie: Finke

Finkenwalde
Szczecin, -Zdroje - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Finkenwalde

fiołek
Symbol pokory, ufności i czystej miłości, niekiedy jednak zawiści. Miały być kwiatami które wyrosły u podstawy krzyża Chrystusa.

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: fiołek

firka
(niem. vier - cztery) Moneta wartości 4 groszy.

Drobny żart, fraszka, głupstwo

Roztrzepana dziewczyna, trzpiot

[Kop.]


  Hasło w leksykonie: firka

firkacz
Drobne, lichsze działo - słowo pochodzi z języka tureckiego (firka - banda). Nazwa używana na Spiszu.


  Hasło w leksykonie: firkacz

Fischer

Herb typu mieszczańskiego zaprojektowany dla Joschki Fischera, niemieckiego polityka, byłego wicekanclerza BRD, przez niemieckiego heraldyka Dietera Kriegera, i zarejestrowany w roli herbowej Rhein-Main Wappenrolle w 2004 r.
Jest to herb typu mówiacego, nawiązujący do znaczenia nazwiska (Fischer = rybak)


  Hasło w leksykonie: Fischer

Fischer
(niem.) rybak


  Hasło w leksykonie: Fischer

fistulalor
(łac.) flecista


  Hasło w leksykonie: fistulalor

fisy
(gwar. lwow.) nogi (z odcieniem żartobliwym)


  Hasło w leksykonie: fisy

Fiszer
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fischer


  Hasło w leksykonie: Fiszer

Flamberge


  Hasło w leksykonie: Flamberge

flameus
(Flamberge) Długi - nawet na 8 stóp, miecz ceremonialny o płomienistej głowni. Używany w różnych kulturach.


  Hasło w leksykonie: flameus

flator
(łac.) wytapiacz, hutnik


  Hasło w leksykonie: flator

Flatow
Złotów - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich


  Hasło w leksykonie: Flatow

flaviarius
(łac.) safiannik


  Hasło w leksykonie: flaviarius

flebotomarius
(łac.) felczer


  Hasło w leksykonie: flebotomarius

Fleischermeister
(niem.) mistrz rzeźnicki


  Hasło w leksykonie: Fleischermeister

fleitininkas
(lit.) flecista


  Hasło w leksykonie: fleitininkas

Flemming

Rodziny należące do herbu: Flemming, Fleming


  Hasło w leksykonie: Flemming

fletnia
Symbol zamiłowania do muzyki i poezji. Występuje ona w micie greckim o boku Panie który zakochawszy się w nimfie Syrnix utworzył fletnię z trzcin. Wybrał je gdyż nimfa ta uciekając od niego zamieniła się właśnie w trzcinę. Trzy fletnie znajdują się w herbie rodziny Granville

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: fletnia

Fleury
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fleury


  Hasło w leksykonie: Fleury

Flinsberg Bad
Swieradów Zdroj - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Flinsberg Bad

flisak
Flisacy (oryle, włóczkowie, szkutnicy, nautowie) - żeglarze rzeczni trudniący się spławianiem towarów, transportem rzecznym, nie tylko drewna, lecz także i innych produktów. Flisactwo nie musiało się kończyć na portach morskich. Np. w średniowiecznym Krakowie przystanie flisackie - zorganizowane w okolicach dzisiejszej ul. Starowiślnej - służy do przywożenia do miasta wielu towarów produkowanych w górze rzeki. Niemniej w tym rejonie zorganizowano wiele tartaków gdyż drewno spławiane było jednym z najistotniejszych towarów transportowanych rzeką (inne mogły być też na wozach).

Nazwy łodzi flisackich to np.: szkuty, komięgi, dubasy, byki, galarach, berlinki.
S.F.Klonowic napisał wierszowany traktat opisujący życie ludu flisackiego "Flis, to jest spuszczanie statków Wisłą i inszymi rzekami do niej przypadającymi".


  Hasło w leksykonie: flisak

flisowie
flisacy


  Hasło w leksykonie: flisowie

floren


  Hasło w leksykonie: floren

foglerz
Jedno ze starszych dział prostej konstrukcji, krótka lufa niewielkich rozmiarów zaopatrzona jednak w ruchome pomieszczenie na proch - co ułatwiało ładowanie (proch był wówczas bardzo miałki). Foglerz posiadał kilka komór które nabijano na przemian, co przyspieszało strzelanie. Foglerze znajodwały sią np. na zamku w Glinianach.


  Hasło w leksykonie: foglerz

Fohler
Nowa Ruda, -Podgaje - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Fohler

Foks
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Foks, Fox


  Hasło w leksykonie: Foks

fokusininkas
(lit.) kuglarz


  Hasło w leksykonie: fokusininkas

fokuśnik
(gwar.lwow.) magik, szalbierz
- sztuczka kuglarska
- ognisko
(gwar.białost.) komediant. żartowniś


  Hasło w leksykonie: fokuśnik

folować
(gwar. lwow.) brudzić nadmiernie, smarować


  Hasło w leksykonie: folować

folusz
(hucul.) przyrząd do zbijania sukna
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: folusz

folusznik
Rzemieślnik trudniący się przygotowywaniem tkanin i czyszczeniem ubrań


  Hasło w leksykonie: folusznik

Fontana

Rodziny należące do herbu: Fontana


  Hasło w leksykonie: Fontana

fontanna
Symbol nauki, błogosławieństwa, chrztu, źródeł mineralnych, uzdrowisk. Bliskoznaczna ze źródłem. Występuje w herbach wielu miejscowości uzdrowiskowych.

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: fontanna

fontaź
Ozdoba w kształcie kokardy, lub pukla wstążek. Nazwa pochodzi od panny de Fontanges, kochanicy Ludwika XIV, która będąc z nim na łowach (1680r.) związała poszarpane wiatrem włosy garścią wstążek. Od niej moda rozeszła się na całą Europę, mając zastosowanie też w sukniach, gorsetach czy nawet butach męskich. Szczególnie widowiskowe były wysokie stożkowate czuby włosów z fontanną wstążek zawiązanych na końcu.


  Hasło w leksykonie: fontaź

foralja
Miejska opłata targowa


  Hasło w leksykonie: foralja

forboty
(hiszp. farpado - frędzlowaty). Koronki. Słowo używane w staropolszczyźnie.


  Hasło w leksykonie: forboty

Fordon
Niemiecka nazwa miejscowości opodal Bydgoszczy w dawnym woj. poznańskim; obecnie- dzielnica Bydgoszczy, woj. kujawsko-pomorskie


  Hasło w leksykonie: Fordon

forestarius
(łac.) leśniczy


  Hasło w leksykonie: forestarius

forikować
(gwar. lwow.) atakować


  Hasło w leksykonie: forikować

formierz
Osoba ozdabiająca mieszkania płaskorzeźbami z gipsu lub wosku, sama wykonująca formy do tych prac


  Hasło w leksykonie: formierz

fornacarius
(łac.) zdun


  Hasło w leksykonie: fornacarius

fornal
1. Pracownik folwarku zajmujący się końmi, zwłaszcza roboczymi. Konie fornalskie - to konie do pracy w odróżnieniu od tych do zaprzęgu. Pracownik taki był wynagradzany często oprócz pensji także ordynarią (zapłatą w naturze). Fornal najczęściej zaliczany był do parobków, rzadziej do niższych oficjalistów.
2. Woźnica
3. Hak na końcu dyszla


  Hasło w leksykonie: fornal

Fornalski

Herb Fornalski jest odmianą herbu Orlica (Pół Orła). Pierwsze informacje o herbie pochodzą z roku 1800. Znane są potwierdzenia szlachectwa z 1800 i 1822 roku.

Rodziny: Fornalski


  Hasło w leksykonie: Fornalski

Forst
Zasieki - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Forst

Förster
(niem.) leśniczy, leśnik


  Hasło w leksykonie: Förster

forteca
Symbol obronności miasta i państwa, siły charakteru, ochrony interesów suwerena, symbol praw feudalnych. Występuje niekiedy w herbach niektórych miast.

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: forteca

fortuna
(hucul.) burza, huragan
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: fortuna

foryś
Człowiek który szedł przed karetą i badał, czy droga jest bezpieczna. Jego narzędziem pracy była trąbka (za dnia) i świeca (w nocy). Pomagał on osobie powożącej zaprzęgiem. Jeden z dawnych zawodów.


  Hasło w leksykonie: foryś

fosfor


Alchemiczny symbol fosforu.

Herby z tym symbolem


  Hasło w leksykonie: fosfor

fossarius
(łac.) górnik, kopacz, grabarz


  Hasło w leksykonie: fossarius

fossor
(łac.) górnik, kopacz, grabarz


  Hasło w leksykonie: fossor

foszt
forszt, forst
- gruba deska tarcicowa


  Hasło w leksykonie: foszt

fotarlę


  Hasło w leksykonie: fotarlę

Frącki
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Frącki


  Hasło w leksykonie: Frącki

Fragstein
Herb własny rodziny śląskiej Fragstein - odmiana herbu Larysza



  Hasło w leksykonie: Fragstein

fragulator
(łac.) kaletnik, tasznik


  Hasło w leksykonie: fragulator

frajerka
(gwar.) kochanka


  Hasło w leksykonie: frajerka

fraktarka
Osoba załatwiająca różne sprawunki - np. dla klasztoru, czy właściciela


  Hasło w leksykonie: fraktarka

frambuga
Łukowa wnęka ścienna


  Hasło w leksykonie: frambuga

Francisca
(łac.) Franciszka


  Hasło w leksykonie: Francisca

Franciscus
(łac.) Franciszek


  Hasło w leksykonie: Franciscus

Franciscus Borgius
(łac.) Franciszek Borgia, Franciszek Borgiusz


  Hasło w leksykonie: Franciscus Borgius

Frankenstein
Zabkowice Śląskie - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Frankenstein

Frankfurt a
Slubice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Frankfurt a

Frantzius

Rodziny należące do herbu: Frantius, Franzius


  Hasło w leksykonie: Frantzius

Franzhausen
Szczecin, -Slawociesze - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Franzhausen

frater
(łac.) brat (też stryjeczny)


  Hasło w leksykonie: frater

fratres germani
(łac.) Bracia rodzeni (z jednego ojca).


  Hasło w leksykonie: fratres germani

fratria
(łac.) bratowa


  Hasło w leksykonie: fratria

fraucymer
(niem.) Pokoje dam dworu. Słowo używane także na ogół mieszkanek tych pokoi.


  Hasło w leksykonie: fraucymer

Frauenburg
Frombork - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Frauenburg

Frauendorf
Opole-Wroblin - Niemiecka nazwa miejscowości

Szczecin-Golecino - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Frauendorf

Frauengarten
Panigrodz - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Frauengarten

Fraustadt
Wschowa - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Fraustadt

Frauwaldau b
Bukowiec - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Frauwaldau b

Frebner
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Frebner


  Hasło w leksykonie: Frebner

Frediani
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Frediani


  Hasło w leksykonie: Frediani

Freeman, Seamus

Herb osobisty ks. bp. Seamusa Freemana, biskupa Ossory w Irlandii (2007), generała pallotynów w latach 1992 - 2004.


  Hasło w leksykonie: Freeman, Seamus

Freiburg in Schl.
Swiebodzice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Freiburg in Schl.

Freien Burglehns
(niem.) wolne lenno zamkowe


  Hasło w leksykonie: Freien Burglehns

Freienwalde
Chociwel - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Freienwalde

Freier Standesherr
(niem.) wolny pan stanowy


  Hasło w leksykonie: Freier Standesherr

Freiferr
(niem.) Tytuł niemiecki oznaczający osobę stanu szlacheckiego stojącego nieznacznie wyżej niż szlachta nieutytułowana. Nie należy tłumaczyć tego tytułu jako "wolny pan" lub "baron".


  Hasło w leksykonie: Freiferr

Freiwaldau
Gozdnica - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Freiwaldau

Frejberg


  Hasło w leksykonie: Frejberg

frenarius
(łac.) rymarz


  Hasło w leksykonie: frenarius

frenifex
(łac.) rymarz


  Hasło w leksykonie: frenifex

Frentzel


  Hasło w leksykonie: Frentzel

Freystadt
Kisielice - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Zachodnich

Kożuchów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Freystadt

Freznel


  Hasło w leksykonie: Freznel

Friedeberg
Strzelce Krajenskie - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedeberg

Friedeberg a
Mirsk - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedeberg a

Friedensburg
Szczecin, -Widok - Niemiecka nazwa miejscowości na Pomorzu


  Hasło w leksykonie: Friedensburg

Friedenshutte
Tarnowskie Gory, -Strzybnica - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedenshutte

Friedewalde
Wrocław, -Kowale - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedewalde

Friedheim
Miasteczko Krajenskie - Niemiecka nazwa miejscowości w poznańskim


  Hasło w leksykonie: Friedheim

Friedland
Prawdinsk (Rosja) - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich

Korfantów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedland

Friedland b
Mieroszów - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedland b

Friedrichsdorf
Mierzecin - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedrichsdorf

Friedrichswille
Bytom, -Gorniki - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Friedrichswille

Friseur
(niem.) fryzjer


  Hasło w leksykonie: Friseur

Frogenau
Frygnowo - Nazwa miejscowości w okresie przynależności do Prus Wschodnich


  Hasło w leksykonie: Frogenau

Fronsberg
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Bolimowski


  Hasło w leksykonie: Fronsberg

frumentarius
(łac.) kupiec zbożowy


  Hasło w leksykonie: frumentarius

Frycz

Rodziny należące do herbu: Frycz, Fritsch


  Hasło w leksykonie: Frycz

Frydhuber


  Hasło w leksykonie: Frydhuber

Frydoberg
Strzelce Krajeńskie, Friedeberg


  Hasło w leksykonie: Frydoberg

frygać
(gwar. lwow.) jeść, zjadać


  Hasło w leksykonie: frygać

frymark
Dzisiaj "prywatyzacja" - zamiana dóbr królewskich na prywatne związana z wynagrodzeniem płaconym królowi (ogólnie zamiana z dopłatą). Z reguły dochodziło do licznych nadużyć o czym świadczą ustawy mające ten proceder kontrolować.


  Hasło w leksykonie: frymark

Fryz heraldyczny w Lądzie
Fryz heraldyczny z kaplicy św. Jakuba w Lądzie przedstawia 21 herbów. Obok herbu Królestwa, 2 mieszczańskich i jednego nierozpoznanego znajduje się tu 17 przedstawień heraldycznych. Są to Niesioba, Grzymała, Zadora, Poraj, Pomian, Godziemba, Bogoryja, Rogala, Dryja, Doliwa, Zareba, Leszczyc, Gero, [[Przosna], Bylina, Larysza, [[Jelita]. Fryz powstał w latach 1357-1372, lecz uległ renowacji w XVIII w. Przypuszcza się jednak że renowacja zachowała oryginalne barwy i kształty. Z racji na odległość w czasie Fryz w Lądzie traktuje się jako jeden z najstarszych polskich herbarzy.


  Hasło w leksykonie: Fryz heraldyczny w Lądzie

Fryze
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fryze


  Hasło w leksykonie: Fryze

fryzura staropolska
Charakterystyczna fryzura równo obcięta nad uszami. Jej pochodzenie związane jest z mniszą tonsurą. Najstarszy pewny wizerunek znany jest z 1353 z karty Legendy o św. Jadwidze. Nie należy mylić tej fryzury z osełdcem, który był pozostawionym na wygolonej głowie kosmykiem. Tamta miała źródło kozackie i moskiewskie, polska miała źródło mnisze, chrześcijańskie. Uzupełnieniem stroju była chusta wiązana na szyi. W XVII wieku formę pośrednią upowszechnił awanturnik Samuel Łaszcz - która od tej pory była zwana łaszczówką.


  Hasło w leksykonie: fryzura staropolska

Fuchs
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Fuchs


  Hasło w leksykonie: Fuchs

Fuengirola
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Młokosiewicz


  Hasło w leksykonie: Fuengirola

Fuhrmann
(niem.) woźnica, furman


  Hasło w leksykonie: Fuhrmann

fukać
(gwar. lwow.) fukać się - gniewać się


  Hasło w leksykonie: fukać

Fuks


  Hasło w leksykonie: Fuks

fullo
(łac.) folusznik, wałkarz


  Hasło w leksykonie: fullo

fumiasty
(gwar. lwow.) pewny siebie, nadęty, pyszny


  Hasło w leksykonie: fumiasty

funarius
(łac.) powroźnik


  Hasło w leksykonie: funarius

funie
Miara długości w mołdawskim systemie miar używana też na terenach Galicji wschodniej. W latach 1787-1856 = 36 m.

(za: www.ourroots.ca)


  Hasło w leksykonie: funie

funio
(gwar. lwow.) ważniak, zarozumialec


  Hasło w leksykonie: funio

funt
Miara masy
Funt warszawski = 477 g (1764r)
1818r = 405,504 g

Królestwo i Kraków
1839 - 1/100 nowego cetnara = 1/25 kamienia
1839 - 1/160 dawnego cetnara polskiego = 1/32 kamienia = 16 uncji = 32 łuty
1839 - 1 funt okrętowy = 13 kamieni

Lwów
1839 - 100 funtów = 75 funtów wiedeńskich

Prusy
1839 - 1 funt = 1/22 kamienia = 1/4000 łaszta okrętowego
1839 - 1 funt okrętowy = 3 cetnary

Wiedeń
1839 - 1 funt = 1/100 cetnara = 1/275 sauma = 1/400 karcha.
1839 - 1 funt = 4 viertingi = 16 uncji

Rosja
1839 - 1 funt = 32 łuty = 96 zołotników


  Hasło w leksykonie: funt

furdyga
(hucul.) więzienie
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: furdyga

furdygarnia
(gwar. lwow.) areszt, więzienie


  Hasło w leksykonie: furdygarnia

furjer
Pomocnik kwatermistrza pełniący czynności gospodarcze w wojsku. Pełnił w kompanii piechoty czynności gospodarcze, mieszkał razem z feldfeblem i był mu do pomocy przy odbiorze żywności, rozmieszczał ludzi w obozie lub po gospodach, ustawiał w obozie namioty dla żołnierzy, na kuchnie, dla oficerów. Ciążyło na nim wewnętrzne gospodarstwo kompanii.


  Hasło w leksykonie: furjer

furkać
(gwar. lwow.) dmuchać


  Hasło w leksykonie: furkać

Furnier
Herb szlachecki. Rodziny należące do herbu: Furnier


  Hasło w leksykonie: Furnier

Fürst
(niem.) książę.


  Hasło w leksykonie: Fürst

Fürst
(niem.) książę


  Hasło w leksykonie: Fürst

Furstenfelde
Boleszkowice - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Furstenfelde

Fürstenstand
(niem.)(skrót-Fststd) nadanie tytułu księcia, podniesienie do godności księcia


  Hasło w leksykonie: Fürstenstand

Furstenstein
Walbrzych, -Ksiaz - Niemiecka nazwa miejscowości


  Hasło w leksykonie: Furstenstein

Fürstentag
(niem.) sejm książęcy


  Hasło w leksykonie: Fürstentag

fuscia
Łaciński wczesny odpowiednik określenia: labry


  Hasło w leksykonie: fuscia

futhark
Pismo runiczne nazwane tak, od brzmienia pierwszych liter alfabetu. Najstarsze zabytki pochodzą z przełomu er. Istnieje kilka wersji tego pisma
  • futhark starszy - z rejonem północnej Euroy łącznie z Polską, obejmowało 24 znaki
  • futhark młodszy - głównie z rejonów Skandynawii ok 800-1000 r, obejmowało ok 16 znaków, znajdowano też na Pomorzu
  • futhark anglosaski - z rejonów Wielkiej Brytanii, z IX wieku, obejmowało 26 lub nawet 33 znaki


  Hasło w leksykonie: futhark

futrować
(gwar.galic.)
- karmić
- jeść z apetytem
- karmić zwierzęta
- żreć


  Hasło w leksykonie: futrować

futrowanie
(dawn.) boazeria


  Hasło w leksykonie: futrowanie

fłojera
(hucul.) rodzaj wielkiej fujarki
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: fłojera

fłudowaty
(hucul.) wilczy (od fłud - wilk)
[Vincenz S., Prawda Starowieku]


  Hasło w leksykonie: fłudowaty


Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



  Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego  
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001
Przekaz online (usługa DotPay)
Wpisz kwotę:


Przelew kartą (usługa Pay Pal)




© Genealogia Polaków 2000-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.