Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 9369.
 
GRUPY HASEŁ

Systemy genealogiczne
Terminy metrykalne
Miary i wagi
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
INNE SŁOWNIKI GP+

Lokalizacje geogr.
Powstańcy 1863 - lista
Bitwy 1863-6
Światowy Szlak 1863
Oficjaliści prywatni
Właściciele ziemscy
Baza fotografii
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Zbiory nazwisk, listy
Opowiadania
Staropolskie przepisy kulinarne
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


Bień z Łososiny - godło

Godło przedheraldyczne Bienia z Łososiny, syna Wojsława, a wnuka Wita czyli Wydżgi z 1304 r. Godło zachowane na pieczęci znajdującej się przy dokumencie zachowanym w archiwum kościoła św. Andrzeja w Krakowie. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



Bronisz - godło


Godło przedheraldyczne użyte przez Bronisza, wojewodę brzeskiego z rodu Pomianów ze Służewa. Pieczęć pochodzi z dokumentu wystawionego w 1308, na którym w sigillum widnieją trzy tarcze - jedna z powyższym godłem, druga z dwoma odwróconymi półksiężycami a trzecia z głową żubra.



Budziwoj - godło


Godło przedheraldyczne Budziwoja z 1220r. Godło z pieczęci przy wyroku Marka, wojewody krakowskiego. Przechowywana była w archiwum cystersów w Mogile, potem w zbiorach Pawlikowskich we Lwowie. Godło przypisywane jest do herbu Świerczek. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



Gniewomir - godło


Godło przedheraldyczne komesa Gniewomira z rodu Strzegomitów (Kościesza). Godło jego syna Imbrama jest bardzo podobne, lecz nieco niższe i szersze, przekrzyżowanie wewnątrz dolnego łuku.



godła przedheraldyczne
Zanim na ziemiach polskich ustaliła się wyraźna rola dziedziczenia godeł, pozycji społecznych, statusu a co za tym idzie i herbów, istniały znaki - godła. Często służyły one rodzinom przez pokolenia, jednak czasem zmieniały się bardzo szybko, nawet pojedyncza osoba w ciągu życia czasem stosowała ich kilka. Niektóre z nich przeszły bezpośrednio w herby (np. Strzegomia - Kościesza), w niektórych herbach mobilium kształtem wyraźnie nawiązuje do kształtu takiego godła, niekiedy jednak nowy herby kompletnie nie ma związku z godłem osoby, rodziny. Z tej przyczyny nie należy przeceniać ich roli (Piekosiński), a co za tym idzie roli pozycji społecznej w wiekach X czy XI, lub wcześniej.

Przykłady:


Znak pieczęci Imisława
z rodu Pomianów


Znak na monetach Sieciecha
z rodu Toporczyków



Godła te niekiedy nawiązują również to symboli stanic (np. Ogończyk, Powała). Chociaż zwyczaj ten pochodził bardziej z krajów skandynawskich, mógł na obszarach polskich być używany co wiązać można z małżeństwami dzieci książęcych z osobami z dynastii skandynawskich. Tym bardziej wątpliwe wydaje się wywodzenie herbów z alfabetu runicznego (Bernhard Koerner). Teoria ta miała swoich zwolenników szczególnie w okresie III Rzeszy. Podobieństwo graficzne owszem istnieje nie dowodzi jednak niczego, gdyż proste symbole pojawiają się na całym świecie. Równie dobrze można by wywieść heraldykę Polską od Azteków. Godła przede wszystkim były używane jako znaki graniczne, miały więc często formy proste, łatwe do wyrąbania na drzewach siekierą, czy wykucia na kamieniach.

Trzeba podkreślić, że różne rody i osoby w dobie przedheraldycznej dość dowolnie kształtowały swoje symbole, tworzenie więc ogólnych mniej lub bardziej skomplikowanych zasad jest więc zawsze błędne. Tym bardziej używanie ich do analizy i wyciągania wniosków o strukturze społeczności, historii rodziny, regionu, nacji.

Zobacz inne godła przedheraldyczne



Imbram - godło


Godło przedheraldyczne komesa Imbrama (Emmerama) z rodu Strzegomitów (Kościesza). Godło jego ojca Gniewomira jest bardzo podobne, lecz nieco wyższe i węższe.
Odcisk pochodzi z 1239 r., kiedy został użyty przez syna Imbrama - Pawła. W rysunku mona doszukać się stylizowanych liter E(I) M B A, lub podków (uszu kotłowych).



Imisław - godło

Godło przedheraldyczne Imisława, kasztelana michałowskiego z rodu Pomianów ze Służewa. Pieczęć pochodzi z dokumentu wystawionego w 1306 dla Cystersów z Byszewa.



Klemens Gryfita - godło


Godło przedheraldyczne Klemensa z rodu Gryfitów, kasztelana oświęcimskiego użyte w 1244 [za: Długosz J., Historia, oraz Friedbreg M. w RTH t. VII]



Marek Gryfita - godło


Godło przedheraldyczne Marka z rodu Gryfitów - wojewody krakowskiego w roku 1225.



Pakosław - godło


Godło przedheraldyczne Pakosława, z pieczęci wojew. sandomierskiego, z napisem Sigillum (Pa)coslai, wiszącej u przywileju księżnej Grzymisławy z r. 1228 [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



Piotr Włostowic - godło


Godło przedheraldyczne Piotra Włostowica - protoplasty Duninów. Jest jedna z dwóch najstarszych zachowanych pieczęci polskich. Przedstawia ona graficznie imię Petrus. W póniejszych odrysowaniach znak był upraszczany do podobnego do litery F. [za: Długosz J., Historia, oraz Friedbreg M. w RTH t. VII]



Przybigniew


Godło przedheraldyczne Przybigniewa, z r. 1236, zachowane na pieczęci w zbiorach Biblioteki Raczyńskich w Poznaniu. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



Sieciech - godło


Godło przedheraldyczne palatyna Sieciecha z rodu Toporczyków. Znane choćby z denara Sieciecha. Pochodzenie jest niejasne, choć istnieje przypuszczenie, że jest to monogram zawierający litery imienia SIECIECH



Stefan z Wierzbna - godło


Godło przedheraldyczne Stefana z Wierzbna z 1226r. Jest to prawdopodobnie jedna z pierwszych wersji herbu Lis. Godło występuje na pieczęci zachowanej w Archiwum Wrocławskim. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



Świętosław - godło


Godło przedheraldyczne Świętosława z sygnetu pieczętnego z przełomu XII i XIIIw. [Gloger Z., Encyklopedia Staropolska]



Warsz - godło


Godło przedheraldyczne Warsza prawdopodobnie z rodu Wrszowców (herb Rawicz) z lat 1278-9. Chociaż kształtem jest niemal identyczne z alchemiczną figurą wosku - raczej nie ma z tym związku.



Włodzimierz - godło


Godło przedheraldyczne Włodzimierza z 1237. Zachodzi problem z identyfikacją. Jedni przyznają mu pochodzenie z rodu Gryfów - jako brata Klemensa i Teodora, inni uważają za potomka Piotra Włostowica a więc Łabędzia. [za: Długosz J., Historia, oraz Friedbreg M. w RTH t. VII]



zawołanie
(proclamacio) Słowo na ogół utożsamiane z terminem godło, lub przedmiot herbowy. Najczęściej wywodzi się źródło od słowa "clamo" (głośny okrzyk).



 
Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



  Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego  
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Raiffeisen Polbank 42 1750 0012 0000 0000 4108 9032
Przekaz online (usługa DotPay)
Wpisz kwotę:


Przelew kartą (usługa Pay Pal)




© Genealogia Polaków 2000-
Wszelkie kopiowanie słownika i zestawu haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.