mandatariusz (Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna)
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8949.
 
GRUPY HASEŁ

Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
INNE SŁOWNIKI GP+

Lokalizacje geogr.
Powstańcy 1863 - lista
Bitwy 1863-6
Światowy Szlak 1863
Oficjaliści prywatni
Właściciele ziemscy
Baza fotografii
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Zbiory nazwisk, listy
Opowiadania
Staropolskie przepisy kulinarne
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


mandatariusz
W Austrii i Galicji przed 1848 r.: urzędnik policyjno-sądowy na wsi, funkcjonariusz dominialny sprawujący pod kontrolą państwową władzę policyjno-prokuratorską nad poddanymi chłopami. Funkcję tę wykonywał z ramienia właściciela dominium, więc był de facto urzędnikiem prywatnym w dobrach właściciela. Mandatariuszom podlegały m.in. areszty wiejskie. Zajmował się korespondencją z wójtami, oraz cyrkułami, zwoływał sesje, zajmował się sprawami opieki wobec małoletnich, ściągał podatki, kary, zatrudniał służbę ekonomiczną (np. dozorców, leśników, folwarcznych), prowadził kasę. Był to urzędnik nielubiany przez chłopów, z tej racji w czasie rabacji galicyjskiej, wielu z nich zostało zamordowanych. Mandatariusz miał 4 razy niższe uposażenie niż justycjariusz. Mieszkał na ogół w dobrach właściciela dominium, ale z racji na nieprzychylność jego funkcja była niepewna. Z tej racji starał się o równoległe prowadzenie funkcji np. ekonoma.
Analogiczna funkcja w Stanach Zjednoczonych to popularny "szeryf". Do jego kompetencji należały sprawy prokuratorsko-policyjne (śledcze i porządkowe), przy czym szeryf był urzędnikiem państwowym, a mandatariusz prywatnym - dominialnym.

[oprac: mikor i GP]




Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



  Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego  
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001
Przekaz online (usługa DotPay)
Wpisz kwotę:


Przelew kartą (usługa Pay Pal)




© Genealogia Polaków 2000-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.