Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

Czarna, pow. bieszczadzki. Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.

27.01.2026 09:37
Wpisując w wyszukiwarkę : Cerkiew św. Dymitra w Czarnej - otrzymasz linki
do opisów dwóch cerkwi . Jedna cerkiew z roku 1764 jest w miejscowości
Czarna w Małopolsce a druga cerkiew z roku 1834 jest we wsi Czarna w Bieszczadach .
Obydwie cerkwie należą dziś do kościoła rzymskokatolickiego.
Świątynia w Bieszczadach jest kościołem parafialnym w województwie podkarpackim.

Do roku 1951 świątynia była cerkwią greckokatolicką pw. św. Dymitra Męczennika
a obecnie jest kościołem rzymskokatolickim.
Wieś Czarna w latach 1944- 1951 należała do ZSSR a po zmianie granic
w roku 1951 wróciła do Polski . Podobno Polska sama wystąpiła o zmianę granic
ze względu na plany budowy zbiornika wodnego zapobiegającego powodziom
dorzecza górnego Sanu. Chodzi tu o Zaporę w Solinie dzięki której powstało
sztuczne Jezioro Solińskie.
Pierwsze projekty zapory powstały już w roku 1921 a te obecnej zapory w roku 1955.
Poniżej zapory jest elektrownia wodna wytwarzająca 200 MW .

Polska dostała Bieszczady za sprawą umowy. Prośba Polski zbiegła się w czasie
gdy polscy geolodzy odkryli bogate złoża węgla kamiennego w tzw . trójkącie
trzech rzek Bugu, Sołokiji oraz Huczwy liczącym około 480 kilometrów kwadratowych.
Na terenach odzyskanych przez ZSRR przebiegała linia kolejowa zmuszająca chociaż
teoretycznie sowietów do płacenia tranzytu lub do objazdów .
Gdy tylko trójkąt trzech rzek znalazł się w granicach ZSRR to Sowieci zaczęli budować kopalnie.
W krótkim czasie osiągnęli wydobycie 15 milionów ton węgla rocznie .
W Polsce w roku 1936 wydobywano około 30 milionów ton węgla kamiennego rocznie .

Po tej zmianie Czarną zamieszkali wygnańcy z Sokalszczyzny , którzy przybyli tutaj
wraz z księdzem Edwardem Godlewiczem z Waręża . Dzięki nim ocalała pozostawiona
cerkiew pw. Wielkiego Męczennika Dymitra , która od 1951 roku zaczęła służyć
ludziom jako kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego .
Przesiedleńcy przywieźli ze sobą piękne rzeźby ukrzyżowanego Chrystusa , Matki Bożej ,
Św. Jana , Św. Piotra i Św. Pawła, które umieścili w świątyni .

Czarna, pow. bieszczadzki. Kościół  pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.Cerkiew św. Dymitra w Czarnej znajdująca się dziś
w województwie podkarpackim jest drewnianą greckokatolicką cerkwią
wzniesioną w roku 1834 w miejsce poprzedniej, wzmiankowanej w roku 1795 .
Cerkiew znajduje się na wzgórzu .
We wnętrzu kościoła zachował się ikonostas z roku 1882 na ścianie
za ołtarzem głównym oraz ołtarze boczne.
W bocznych nawach są figury świętego Piotra i Pawła .
Z zewnątrz architektura nie ma nic wspólnego ze stylem cerkiewnym a raczej więcej
z kościołem katolickim. Podobno to jest jedyny przypadek cerkwi w Polsce .
Pod koniec XVIII wieku do końca XIX wieku był trend budowania świątyń cerkiewnych
podobnych do kościołów rzymskokatolickich . Pomijano wtedy typowe elementy architektoniczne.
Kopuły zastępowano dachami dwuspadowymi. Na zachodniej ścianie jest sześć kolumn
przy portyku zwieńczonym trójkątnym szczytem a z boku są zakrystie od południa i północy .

Świątynia została wyremontowana w roku 1967 . W czasie prac remontowych ikonostas został
przesunięty na tylną ścianę nawy głównej , poza ołtarz . Ikonostas, zwany inaczej przegrodą ,
był od czasów sztuki wczesnochrześcijańskiej , później bizantyjskiej , granicą świata realnego
i duchowego. Oddziela w cerkwi część ołtarzową od nawy przeznaczonej dla wiernych.
Jego moc i mistyka pozwala rozgraniczyć świat ziemski - profanum , od świata boskiego - sacrum .

Wokół świątyni jest stary dobrze zachowany cmentarz z nagrobkami z początku XIX wieku .
Nieco dalej stoi dzwonnica z roku 1951 . Ale zawiera dzwon z roku 1886 .
Dalej jest cmentarz parafialny .
Strona parafii : strona parafii