Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie należy do Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe . Został powołany w roku 1986 ale już w latach 70- tych XX wieku postanowiono o utworzeniu Muzeum Leśnictwa na terenie posiadłości z zamkiem , w byłych zabudowaniach . Jest to jedyne muzeum leśnictwa w Polsce i doskonale może służyć edukacji . Potrzebę utworzenia takiego muzeum przedstawiono w apelu w roku 1894 w czasie trwania Powszechnej Wystawy Krajowej we Lwowie na której prezentowano dorobek polskich leśników .
W roku 1937 we Lwowie w czasie XV Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich podjęto uchwałę że utworzenie muzeum leśnictwa jest konieczne ze względu na rolę jaką odgrywają lasy w przyrodzie , w gospodarce krajowej i obronie kraju . Krótko przed wybuchem drugiej wojny światowej powołano Muzeum Leśnictwa w Warszawie . Jednak wybuch wojny i sytuacja gospodarcza przeszkodziła w tworzeniu muzeum . Pod wpływem petycji , w roku 1968 Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego wydaje decyzje w sprawie utworzenia Muzeum Leśnictwa i Drzewnictwa z tymczasową siedzibą w Krakowie - Przegorzanach . Był powołany pełnomocnik ministra i 20 osobowa rada muzealna . Ze względu na brak zgody władz Krakowa na lokalizację muzeum i brak środków finansowych, zbierano jedynie muzealia .
Na początku lat 70 władze powiatu pleszewskiego zaproponowały zorganizowanie Muzeum Leśnictwa w Gołuchowie, na terenie posiadłości Jana Działyńskiego i Izabelli z Czartoryskich Działyńskiej . Po roku 1945 majątek w Gołuchowie został przejęty przez Skarb Państwa i przekazany w roku 1951 Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu . Szkoła ta zabezpieczyła posiadłość przed dalszym zniszczeniem arboretum . Jednak uczelnia nie miała finansów na prowadzenie prac konserwatorskich zabytkowych budynków . Z dniem 1 stycznia 1974 park gołuchowski razem z zespołem zabytkowych budynków został przekazany Okręgowemu Zarządowi Lasów Państwowych w Poznaniu ale bez zamku który w roku 1951 przejęło Muzeum Narodowe w Poznaniu . Po wydaniu decyzji przez Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego o lokalizacji Muzeum Leśnictwa w Gołuchowie, zaczęto zwozić z Krakowa zgromadzone zbiory . 350 eksponatów , głównie techniczne . Przekazano również ponad 2000 książek , czasopism i dokumentów archiwalnych . W roku 1976 powołano Ośrodek Kultury Leśnej . W dniu 29 czerwca 1983 roku otwarta została pierwsza stała wystawa pt. „ Technika Leśna „ w dawnych stajniach , w obiekcie zwanym „ Dybul „ a 4 października 1986 roku oficjalnie otwarto Muzeum Leśnictwa w „ Oficynie „ Od 1 stycznia 1987 roku Ośrodek Kultury Leśnej jest jednostką samodzielną w strukturze Lasów Państwowych. I tak powołano jedyne w Polsce Muzeum Leśnictwa . Na terenie parku arboretum do muzeum leśnictwa należą budynek administracyjny OKL Kasa ; Oficyna ; Dybul ; Powozownia ; Owczarnia i Domek leśniczego .
BUDYNEK administracyjny KASA - stoi przy jednym z wejść do parku zamkowego . Budynek zbudowano w latach 1884 - 1887 i nazywany był intendenturą . Mieściły się w nim biura majątku , kasa , mieszkanie administratora i pokoje gościnne . Dziś znajduje się w nim administracja Ośrodka Kultury Leśnej w Gołuchowie . Mieszczą się tu biura dyrekcji , dział finansowy , administracyjno gospodarczy , parkowy oraz biblioteka z czytelnią .
POWOZOWNIA - budynek wzniesiony był w roku 1854 z inicjatywy Jana Działyńskiego . Budynek służył jako stajnia dla koni oraz miejsce garażowania pojazdów . Po remoncie urządzono w nim stałą wystawę na temat przyrodniczych podstaw leśnictwa zatytułowaną „ Spotkanie z lasem „ . Na wystawie las jest pokazany w temacie geograficznym , ekologicznym i botanicznym jako obiekt ochrony przyrody . Na wystawie zobaczyć można siedliska leśne , zapoznać się z glebą i jej rolą w lesie . Można poznać gatunki drzew występujące w polskich lasach . Są tu zestawy ukazujące budowę drzew : kwiaty , liście , pędy , nasiona , owoce, szyszki , siewki , kora i próbki drewna . Są wystawione makiety ukazujące rezerwat leśny , obszar względnej równowagi biologicznej i obszar ekologicznego zagrożenia . Zobaczyć można 256 gatunków roślin , zwierząt i grzybów zagrożonych wyginięciem w dzikim środowisku Polski a pochodzące z tzw. „ Czerwonej Księgi „ . Eksponowane są one na siedmiu stoiskach zgodnie z kategoria . Na uwagę zasługuje kolekcja zabytkowych „ ksiąg drzewnych „ . Jest 18 ksiąg wykonanych z drewna poszczególnych gatunków drzew i krzewów . Wewnątrz ksiąg znajdują się liście , pędy , kwiatostany , szyszki , owoce , nasiona, siewki , pyłek kwiatowy , próbka drewna i węgla drzewnego , korzonków i opis eksponatu . Każdy grzbiet księgi wykonany jest z kory danego gatunku .
OWCZARNIA - Budynek zbudowano w roku 1849 którego inwestorem był Wincenty Kalkstein , właściciel majątku gołuchowskiego . Był użytkowany w celach gospodarczych aż odrestaurowano go i w roku 2006 udostępniono w nim stałą wystawę „ Technika leśna „ . Obecnie „ Owczarnię „ z „ Powozownią „ łączy przeszklony pasaż co pozwala na zwiedzanie obu budynków .
Na powierzchni 1039 m2 zgromadzono ekspozycję pokazującą sposoby zagospodarowania i użytkowania lasu . Prezentowane są narzędzia i maszyny stosowane w uprawie lasu . Są makiety dawnego przemysłu leśnego . Pokazują one jak dawniej produkowano węgiel drzewny , smołę itd. . Jest sprzęt służącego kiedyś do pozyskiwaniu żywicy . Są narzędzia pomiarowe , geodezyjne i kartograficzne używane w pracach terenowych .
OFICYNA - był to budynek mieszkalny który powstał w obiekcie byłej gorzelni wybudowanej w latach 1852- 1853 . Na wygląd budynku wpływ mieli Izabella i Jan Działyńscy . Wspólnie z architektami w drugiej połowie dziewiętnastego stulecia zaplanowali adaptację przemysłowego budynku na cele mieszkalne . Kolejne rozbudowy doprowadziły do obecnego wyglądu przywodzącego na myśl że to jest pałac . Budynek w latach siedemdziesiątych został przejęty przez Lasy Państwowe z przeznaczeniem go na Muzeum Leśnictwa . Przeprowadzone prace remontowe i konserwatorskie pozwoliły na uroczyste otwarcie wystawy w roku 1986 .
Dziś na wystawie „ Kulturotwórcza rola lasu „ można zobaczyć prace powstałe z zamiłowania autorów do przyrody . Obrazy malarskie , grafiki , rzeźby , ceramika , szkło , ozdobne tkaniny itd. . Druga wystawa zatytułowana jest „ Dzieje leśnictwa w Polsce „ .
Zapoznać się można na niej między innymi z pierwotnymi formami korzystania z lasu przez człowieka, uregulowaniami prawnymi dotyczącymi korzystania z lasu, z ustawami określającymi obowiązki leśniczych. Na wystawie zgromadzono pamiątki szkolnictwa leśnego oraz dokumenty ilustrujące historię leśnictwa w okresie zaborów, w okresie międzywojennym , drugiej wojny światowej oraz w czasach Polski Ludowej . Ciekawostką są tu liczne modele dawnych mundurów leśnych . Eksponowane są tu archiwalne mapy, zabytki piśmiennictwa leśnego, pamiątkowe fotografie oraz medale i sztandary.
DYBUL- nazwa ta dotyczy miejsca które w XVII wieku zamieszkiwał młynarz nazwiskiem Dybul . Dziś nazywa się Dybul jeden z budynków który kiedyś był stajnią i oborą a dziś jest w nim Muzeum Leśnictwa . Prezentowana tu wystawa jest pod tytułem „ Ochrona lasu „ . Ochrona lasu jest jednym z podstawowych zadań wykonywanych przez leśników . Na wystawie zostały zaprezentowane trzy grupy czynników : abiotyczne ( np. huragany ); biotyczne ( np. grzyby , pasożyty , ptaki, gryzonie ) i antropogeniczne ( np. skażenie powietrza , pożary ) . Naturalnymi wrogami szkodników są owady drapieżne i pasożytnicze , ptaki owadożerne i ssaki ( nietoperze , dziki ) . Na wystawie są ich liczne fotografie . Uszkodzenia powodowane przez owady można oglądać w gablotach entomologicznych a uszkodzenia powodowane przez jelenie - w dioramie . Są tu też budki lęgowe dla ptaków . Osobną grupę stanowią pomoce wykorzystywane do ograniczenia szkód takie jak pułapki i osłonki stosowane w polskich lasach .
CHAŁUPA Leśniczego-od roku 2014 Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie udostępnił ją do zwiedzania. Stoi ona w pobliżu stawów. Wewnątrz znajduje się ekspozycja pokazująca mieszkanie leśnika z lat 1945- 1955 z kancelarią i pokojem mieszkalnym oraz ekspozycja poświęcona pszczelarstwu .
We wszystkich tych budynkach można trafić na wystawy czasowe . Artykuł powstał w roku 2019 .
