Arboretum jest to ogród dendrologiczny, w którym kolekcjonuje się drzewa i krzewy oraz zwykle prowadzi się badania nad nimi. Przy arboretach działają często placówki naukowe badające morfologię, anatomię, ekologię, fizjologię i genetykę roślin drzewiastych oraz możliwości aklimatyzacji gatunków obcych. Zajmują się też one wprowadzaniem i uprawą obcych gatunków roślin. Takim arboretum jest park wkoło zamku w Gołuchowie. Jest on najstarszym i największym arboretum założonym w stylu angielskim w drugiej połowie XIX wieku. Twórcami parku była księżna Izabella Działyńska, jej mąż hrabia Jan Działyński i ich ogrodnik Adam Kubaszewski. Adam Kubaszewski pracował w rezydencji Działyńskich w latach 1854-1919. Pisał on swoistego rodzaju pamiętniki o ogrodzie ilustrując je rysunkami, o pogodzie, o swojej pracy i życiu mieszkańców rezydencji. Szczegóły jak tworzono park gołuchowski można poznać w tych zapiskach Adama Kubaszewskiego. Sześć tych rękopisów udostępniono w internecie. Między innymi można wyczytać że nagrodzono w Bydgoszczy w roku 1880 projekt założenia parkowego w Gołuchowie. W roku 1874 ostatecznie ustalono obszar parku. Wtedy zaczęto sprowadzać od słynnych ogrodników francuskich sadzonki drzew i krzewów. W roku 1895 powierzchnia parku była 151 ha. Istniały wtedy szkółka iglaków, drzew i krzewów owocowych, ogród owocowo warzywny oraz winnice, ananasarnia i oranżerie.
Park w Gołuchowie jest przykładem ogrodu naturalistycznego uzupełnionego kolekcją dendrologiczną (Dendrologia, drzewoznawstwo). Park arboretum w Gołuchowie ma dziś powierzchnię 158 ha. Na terenie parku jest około 3 kilometry Doliny Rzeki Ciemnej która jest dopływem rzeki Prosny. Również na jego terenie są dwa stawy o powierzchni łącznej 5 ha. Park można podzielić na dwie części. Część północna charakteryzuje się naturalnymi lasami które się zachowały. Część południowa jest ozdobna i tu znajdują się różne zadrzewienia zaadaptowane w terenie.
W roku 2004 wykonano inwentaryzację i okazało się że w parku znajduje się 80 tysięcy drzew, w tym 262 było o wymiarach pomnikowych. W parku rośnie około 600 odmian i gatunków drzew i krzewów. Do najstarszych i najpiękniejszych w Polsce należą rosnące tu dęby szypułkowe, graby pospolite, sosny rumelijskie, lipy drobnolistne, daglezje zielone i inne. Zgromadzone drzewa przyjmują różne formy. Rosną jako drzewostany, grupy drzew, pojedyncze drzewa, kępy drzew i krzewów. W parku znajduje się pięć zabytkowych alei: dębowo grabowa, daglezjowa, świerkowa, lipowa i lipowo grabowa. Na terenie parku odnotowano wiele gatunków rzadkich w skali kraju. Są zbiorowiska roślinne objęte ochroną prawną. Przykładem takim jest dawna szkółka drzew i krzewów dziś będąca ogrodem rośli ozdobnych. Rośnie tu około 200 gatunków drzew, krzewów i bylin. Jest tu także odrestaurowana ananasarnia oraz zabytkowe winnice. Duże zróżnicowanie parku spowodowało występowanie na jego terenie wielu gatunków zwierząt objętych ochroną prawną. Podczas inwentaryzacji w roku 2004 stwierdzono tu obecność 7 gatunków płazów, 3 gatunki gadów, 70 gatunków ptaków oraz 26 gatunków ssaków. Wśród ssaków był bóbr europejski. Na terenie parku doliczono się około 300 gatunków grzybów, 27 gatunków mszaków i około 30 porostów.
Od wielu lat prowadzona jest rewaloryzacja części ozdobnej i leśnej. Wyremontowano stawy, mostki, popularne ścieżki spacerowe i edukacyjne. Przed wieloma okazami drzew i krzewów stoją tablice informujące skąd ta roślina pochodzi i czym się charakteryzuje. W roku 1965 park wpisano do rejestru zabytków a od roku 1989 jest objęty ustawą o ochronie przyrody. Ośrodek Kultury Leśnej dba o funkcje dydaktyczne i rekreacyjne parku z jednoczesnym utrzymaniem warunków przyrodniczych i estetycznych.
Park udostępniono publiczności w roku 1986. Otwarto wtedy Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie. Park arboretum w Gołuchowie to jest największy ogród botaniczny administrowany przez Lasy Państwowe. Park arboretum w Gołuchowie rocznie odwiedza około 200 tysięcy turystów. Ale nie tylko park ich przyciąga. Jest tu zamek oraz kilka obiektów w których znajduje się jedyne w Polsce Muzeum Leśnictwa. Między innymi jest to Powozownia, Owczarnia, Oficyna, Dybul i inne. W parku jest również zagroda z żubrami, konikami polskimi, danielami i dzikami. Położenie Gołuchowa zachęca do spacerów mieszkańców Kalisza, Ostrowa Wlkp. oraz Pleszewa. Gołuchów jest przy szosie Kalisz Poznań i tu wielu przejeżdżających może się zatrzymać na parę godzin. Zapiski ogrodnika : Rękopisy Adama Kubaszewskiego
