Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

Kalisz. Sanktuarium Miłosierdzia Bożego.

20.02.2026 19:52
Jak tylko patrzysz na budowlę mojego kościoła parafialnego to jednym się podoba
a innym nie. Ale jak poznasz jego historię, to na pewno zwróci Twoją uwagę.

Kalisz. Sanktuarium Miłosierdzia Bożego. Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Kaliszu znajduje
się na Osiedlu Adama Asnyka. Parafia Miłosierdzia Bożego w Kaliszu,
rzymskokatolicka, ma pewnie około 11000 wiernych.
W parafii jest wiele bloków wielorodzinnych .

Parafia Miłosierdzia Bożego w Kaliszu, rzymskokatolicka,
w roku 1952 była erygowana ( pojęcie z prawa kanonicznego
Kościoła katolickiego odnoszące się do założenia )
przez bpa włocławskiego Franciszka Korszyńskiego.
Pierwszym proboszczem był ks. prałat Wincenty Roman Wiliński.
Pierwszym miejscem modlitwy była kaplica sióstr Wspólnej Pracy od Niepokalanego
Poczęcia Najświętszej Marii Panny znajdująca się przy ulicy Asnyka.
W roku 1957 parafia otrzymała zgodę na budowę kościoła ale wkrótce Urząd Wojewódzki
w Poznaniu ją cofnął. Wreszcie zgodę na budowę świątyni parafia otrzymała w roku 1974.
W roku 1977 biskup włocławski Jan Zaręba wmurował kamień węgielny poświęcony przez
papieża Pawła VI. Budowa świątyni trwała od roku 1977 do roku 1990.
Od dnia 18 grudnia 1983 roku rozpoczęto sprawowanie nabożeństw w dolnym kościele.
Dnia 26 września 1993 roku bp kaliski Stanisław Napierała dokonał konsekracji
górnego kościoła i ogłosił go Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w diecezji kaliskiej.
Dziś w Polsce jest około 20 Sanktuariów Miłosierdzia Bożego.

Ozdobą górnego kościoła są witraże w oknach i drzwiach frontowych.
Górny kościół w ołtarzu głównym przedstawia postać Jezusa Miłosiernego.
Po prawej stronie znajduje się płaskorzeźba przedstawiająca postać
Marii Ostrobramskiej, zwanej Matką Boską Miłosierdzia. Obok niej
przedstawione są postacie świętych. Po lewej są postacie ludzi
czekających na zbawienie. Z lewej strony jest figura klęczącej zakonnicy
św. Faustyny Kowalskiej, a z prawej na postumencie jest figura papieża Jana Pawła II.
Z lewej i prawej strony ołtarza są balkony.
Na tym z lewej strony są organy i organista podczas nabożeństwa.
Wokół ołtarza głównego wiszą oryginalne żyrandole.

W dolnym kościele na ścianie jest ceramiczne przedstawienie obrazu Matki Bożej
Częstochowskiej w otoczeniu polskich świętych i błogosławionych.
Poczet zamyka biskup włocławski Jan Zaręba który szczególnie troszczył
się o budowę świątyni oraz papież św. Jan Paweł II.

Historia budowli zaczęła się w roku 1958 gdy poznański oddział Stowarzyszenia
Artystów Polskich ogłosił projekt na budowę kościoła w parafii
p.w. Miłosierdzia Bożego w Kaliszu.
Zwyciężyła propozycja młodych architektów, Jerzy Kuźmienko (27 lat)
i Andrzej Fajans (23 lata).
Zaproponowali oni budynek strzelisty, wysoki na 45 metrów i zawierający wiele
łuków i kształtem przypominający trochę rybę a trochę namiot.
Kształt kościoła ludzie przyrównują do różnych rzeczy np. do całunu.
Kształt zaprojektowanego obiektu sprawił że konieczne było sporządzenie
skomplikowanych obliczeń matematycznych aby uniknąć katastrofy budowlanej.
Nie było wtedy możliwe wspomaganie ze strony maszyn liczących.
Trzeba było liczyć ręcznie, wg wzorów matematycznych.
Tych obliczeń podjęli się dwaj matematycy: Edward Otto i Adam Empacher.
Świątynia nie ma żadnych filarów ani podpór wewnątrz.
Zawdzięcza to idealnemu kształtowi hiperboloidy parabolicznej.
Świątynie odwiedzają architekci z całego świata. Wysnuli opinię że minimalna
pomyłka w obliczeniach mogłaby doprowadzić do katastrofy budowlanej.
Dziś budowlę nazywa się perłą postmodernizmu.

Na budowie nie było maszyn budowlanych.
Szalunki i beton był wyrabiany przez parafian a nadzór nad wszystkim
sprawował proboszcz Wincenty Roman Wiliński.
Kościół ten jest chyba jedynym tak dużym obiektem przykrytym powierzchnią jedno
powłokową o grubości od 6 cm do 13 cm. Analizując możliwości technologiczne jakimi
dysponowali budowniczowie, można stwierdzić że było to szaleństwo.
Po latach na łamach jednego z branżowych pism wspominał jeden
z projektantów Jerzy Kuźmienko:

- Projekt, a i realizacja kościoła w Kaliszu, jako największa jednorodna
konstrukcja na świecie , hiperboloida paraboliczna, a na pewno chronologicznie
pierwsza, była niewątpliwie wyczynem i aktem straceńczej odwagi. Skalę tego
przedsięwzięcia zrozumieliśmy dopiero po latach, zwłaszcza w trakcie realizacji
bez przedsiębiorstwa budowlanego i wykwalifikowanych wykonawców.

Wyjątkowa budowla doczekała się wielu nagród i wyróżnień.
W roku 1988 wyjątkowa realizacja projektu świątyni została doceniona przez
Przegląd Architektury Warszawskiej.
Argumentowano że kościół jest wspaniałym pomnikiem polskiej myśli architektonicznej,
ważnym dla współczesnego i przyszłego krajobrazu polskiej architektury.
Ten obiekt stanowi też pomnik i dzieło wiary, woli i ogromnego wysiłku parafialnej
społeczności fizycznego i finansowego oraz budowniczych proboszcza i architektów.

Wyjątkowość tej budowli podkreśla czas budowy gdy w roku 1958 wyłoniono projekt
budowy a budowa świątyni trwała od roku 1977 do roku 1990. Budowa bez udziału
firmy budowlanej a szalunki i beton wyrabiany był na budowie nieraz przez amatorów.
Projekt obliczono ręcznie a nie na komputerze.
Kościół z betonu, nie ma wewnątrz kolumn ani ołtarzy bocznych i żadnych naw.
Pod koniec roku 2023 na wniosek Parafii rzymskokatolickiej
pw. Miłosierdzia Bożego w Kaliszu kościół wpisano do rejestru
zabytków województwa wielkopolskiego ze względu na jego
architektoniczne walory. Był to najmłodszy zabytek w Wielkopolsce.
Strona parafii z ciekawymi zdjęciami i artykułami:
Strona parafii, ciekawe zdjęcia z budowy