Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Lewiński Józef (ok. 1808- ok. 1880)
22.03.2026 09:45
Józef Lewiński, h. Lewart[8], ur. 1808 Woszczatyn, pow. włodzimierski[3], zm. przed 1885.[5][6]
Pierwsze nauki pobierał u Bazylianów we Włodzimierzu Wołyńskim. Następnie studiował na Uniwersytecie Wileńskim. W 1829 został wysłany jako lekarz do Turcji gdzie spędził 9 lat gdzie oprócz języka zapoznał się z literaturą rosyjską. Przekładał wiele utworów, m.in. komedię Aleksandra Gribojedowa "Biada temu kto ma rozum", poświęconą ks. Lubomirskiemu i bajki Kryłowa. Pisał też wiersze i utwory satyryczne pod pseudonimem "Bocian z nad Horynia" - np. "Najnowsze swaty"[3]
Został starszym lekarzem guberni wołyńskiej i powiatowym w Równym.
Żona: Ignacja Ciemniewska [4][5][6][7]
Dzieci:
1. Władysław, ur. ok. 1834[7] - zapewne jego synem był Józef Lewart-Lewiński, ur. 9.4.1874, uczeń Szkoły Realnej w Równem, student Wydziału Mechanicznego PR 1896-1907 i Wydziału Handlowego 1907-1912, przyjęty do Arkonii 1896 (nr ew. 644), wystąpił z Arkonii 1904.
2. Olimpia, ur. ok. 1836[7] - mąż: Dymitr Tecner, ewangelik, syn Jana i Elżbiety Hunge.[5]
3. Kamila, ur. ok. 1840[7]. W 1850 mając ok. 10 lat, w Równym wykonała Uwerturę z Zampy na 4 ręce z p. Janothą na koncercie A. Kątskiego[2] W 1862 aresztowana za udział w demonstracji w Równem, wywieziona do Żytomierza, po uiszczeniu opłaty zwolniona.[1]
[1] Bruchnalska M., Ciche bohaterki : udział kobiet w powstaniu styczniowem, Miejsce Piastowe : Tow. św. Michała Archanioła, 1933 r.
[2] Sowiński Albert, Słownik muzyków polskich dawnych i nowoczesnych, Paryż 1874
[3] Olgebrand S. (wyd.), Encyklopedia Powszechna, t. XVI, Warszawa 1864
[4] Księgi chrztów par. Równe, DAŻO 171-3-24, 37, 73
[5] Księga małżeństw par. Równe, DAŻO 171-1-33
[6] Status Animarum par. Równe, DAŻO 597-1-1
[7] Spis spowiadających się, par. Równe 1853, DAŻO 171-1-28
[8] Roszkowska Anna, "Mądremu biada" Aleksandra Gribojedowa w interpretacji polskich tłumaczy XIX wieku, w: Roczniki Humanistyczne, 1994 zeszyt 7
[9] Boniecki Adam, Herbarz Polski
[10] Archiwum Korporacyjne, www.archiwumkorporacyjne.pl (dost. 3.2026)
Pierwsze nauki pobierał u Bazylianów we Włodzimierzu Wołyńskim. Następnie studiował na Uniwersytecie Wileńskim. W 1829 został wysłany jako lekarz do Turcji gdzie spędził 9 lat gdzie oprócz języka zapoznał się z literaturą rosyjską. Przekładał wiele utworów, m.in. komedię Aleksandra Gribojedowa "Biada temu kto ma rozum", poświęconą ks. Lubomirskiemu i bajki Kryłowa. Pisał też wiersze i utwory satyryczne pod pseudonimem "Bocian z nad Horynia" - np. "Najnowsze swaty"[3]
Został starszym lekarzem guberni wołyńskiej i powiatowym w Równym.
Żona: Ignacja Ciemniewska [4][5][6][7]
Dzieci:
1. Władysław, ur. ok. 1834[7] - zapewne jego synem był Józef Lewart-Lewiński, ur. 9.4.1874, uczeń Szkoły Realnej w Równem, student Wydziału Mechanicznego PR 1896-1907 i Wydziału Handlowego 1907-1912, przyjęty do Arkonii 1896 (nr ew. 644), wystąpił z Arkonii 1904.
2. Olimpia, ur. ok. 1836[7] - mąż: Dymitr Tecner, ewangelik, syn Jana i Elżbiety Hunge.[5]
3. Kamila, ur. ok. 1840[7]. W 1850 mając ok. 10 lat, w Równym wykonała Uwerturę z Zampy na 4 ręce z p. Janothą na koncercie A. Kątskiego[2] W 1862 aresztowana za udział w demonstracji w Równem, wywieziona do Żytomierza, po uiszczeniu opłaty zwolniona.[1]
[1] Bruchnalska M., Ciche bohaterki : udział kobiet w powstaniu styczniowem, Miejsce Piastowe : Tow. św. Michała Archanioła, 1933 r.
[2] Sowiński Albert, Słownik muzyków polskich dawnych i nowoczesnych, Paryż 1874
[3] Olgebrand S. (wyd.), Encyklopedia Powszechna, t. XVI, Warszawa 1864
[4] Księgi chrztów par. Równe, DAŻO 171-3-24, 37, 73
[5] Księga małżeństw par. Równe, DAŻO 171-1-33
[6] Status Animarum par. Równe, DAŻO 597-1-1
[7] Spis spowiadających się, par. Równe 1853, DAŻO 171-1-28
[8] Roszkowska Anna, "Mądremu biada" Aleksandra Gribojedowa w interpretacji polskich tłumaczy XIX wieku, w: Roczniki Humanistyczne, 1994 zeszyt 7
[9] Boniecki Adam, Herbarz Polski
[10] Archiwum Korporacyjne, www.archiwumkorporacyjne.pl (dost. 3.2026)