W roku 2026 Akcelerator Kultury będzie obchodził 5-lecie działalności. Ktoś napisał że: „ Nietuzinkowa jest historia zabytkowego budynku w którym siedzibę ma Akcelerator Kultury w Kaliszu.” To prawda. Budynek znajdujący się pod adresem Nowy Świat 2A jest przy ulicy Nowy Świat w Kaliszu. Budynek nigdy nie był :
- nigdy nie był siedzibą Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Kaliszu - nigdy nie był szpitalem żydowskim - nigdy nie był stajnią wojskową - nigdy nie był oddany do użytku w roku 1840 jako obiekt wojskowy
Siedziba wodociągów ?
Przed rokiem 1945 ulica nazywała się Nowy Świat. Po roku 1945 ulicę nazwano Zubrzyckiego. W roku 1990 Uchwałą Rady Miejskiej w Kaliszu zmienioną nazwę na obecną Nowy Świat. W roku 1992 powstało Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Kaliszu. Właścicielem spółki jest Miasto Kalisz. Właścicielem Akceleratora Kultury jest też Miasto Kalisz. Wodociągi nigdy nie miały siedziby w budynku Nowy Świat 2A przy tej ulicy. Ten sam adres Nowy Świat 2A ma budynek przy ulic Nowy Świat i budynek oddalony od ulicy Nowy Świat gdzie dojście jest od ulicy Fabrycznej. Dwa budynki na różnej działce budowlanej, oddalone od siebie, z osobny dojściem z rożnych ulic, budynki w których są dwie różne instytucje publiczne a mają tego samego właściciela i mają one taki sam adres : Nowy Świat 2A .
Szpital żydowski ?
Historyk Wacław Męczkowski, historyk medycyny z Warszawy, opisał kaliskie szpitale w wydanej w roku 1906 książce pt. „Historya szpitali Św. Ducha i Św. Trójcy w Kaliszu.” W budynku Nowy Świat 2A widać na słupach sześcioramienne gwiazdy a w nich osadzone były lampy. Ale była to tylko ozdoba bo szpital zwany Szpitalem Starozakonnym powstał w roku 1836 w posesji Piskorzewska 21. W roku 1923 Rada Miejska Kalisza zdecydowała o likwidacji Szpitala Starozakonnych. Na zdjęciu z roku 1895 są te gwiazdy na słupie przy lampach.
Stajnia wojskowa ?
Budynek Akceleratora Kultury NIGDY nie był stajnią wojskową. O budynku pisze w swojej książce historyk Wacław Męczkowski. Na stronie Narodowego Instytut Dziedzictwa (zabytek.pl) jest mapa Kalisza i tam wskazano stajnię znajdującą się dziś w miejscu Uniwersytetu Kaliskiego pod adresem Nowy Świat 4. Stajnia ta już nie istnieje.
Data powstania 1840 jako obiekt wojskowy ?
W roku 1881 statystyki podają że szpital zaplanowany na 75 łóżek leczył w ciągu roku 1477 chorych gdzie jeden zgon przypadał na 13 chorych. W roku 1883 Kalisz miał 18840 mieszkańców. W roku 1889 zbudowano pawilon murowany systemu amerykańskiego stojący dziś pod adresem Nowy Świat 2A przy ulicy. Na dachu dwu poziomowym były świetliki doświetlające środkową część wewnętrzną obiektu. W pawilonie przy Nowym Świecie był oddział zakaźny szpitala św. Trójcy. Z powodu rosnącej liczby mieszkańców miasta rosła potrzeba budowy nowej placówki służby zdrowia. Nowy szpital rozpoczęto budować w roku 1933 a ukończono w roku 1936 przy ulicy Toruńskiej, istnieje do dziś. Dla upamiętnienia pierwszej fundacji szpitalnej w Kaliszu nazwano szpital imieniem Przemysława II. To tam przeniesiono chorych a Szpital Św. Trójcy zakończył swoją działalność . Myślę że pawilon jako szpital wojskowy był użytkowany dalej bo w sąsiednich budynkach Nowy Świat 2 i Nowy Świat 4 było wojsko.
Co było dalej ?
Budynek jest murowany. Miał dwie duże sale na której mogło przebywać po 40 osób. Na dachu dwu poziomowym są świetliki doświetlające środkową część wewnętrzną obiektu. Jego wygląd dachu i okna wcale nie zmieniły się do dziś. Po II wojnie światowej budynek był użytkowany jako magazyn Kaliskiej Drukarni Akcydensowej. Drukarnię wraz z magazynem zlikwidowano w roku 1995 ze względów finansowych firmy. Wtedy utworzono w budynku galerię handlową i Chiński Sklep.
Wśród prac budowlanych adaptujących budynek do działalności Akceleratora Kultury wykonano wymianę podłoża i posadzki, izolację stropów, wymianę stolarki okiennej i drzwiowej oraz docieplenie i impregnację dachu. Utworzono nowe ścianki działowe, a budynek otynkowano wewnątrz i na zewnątrz. W czasie remontu montowano nową kanalizację sanitarną, instalację węzła cieplnego, wentylacji mechanicznej oraz instalacji centralnego ogrzewania i wodociągowej. Ze względu na wartość historyczną zabytkowego budynku warto było przeprowadzić te wszystkie prace w roku 2020 o wartości 3,14 miliona złoty.
Budynek dziś .
Budynek po adaptacji jest podzielony na dwie części. Gdy wchodzisz krótkim korytarzem to na wprost jest przeszklone pomieszczenie gdzie spotkasz życzliwą osobę z obsługi Akceleratora Kultury. Po prawej stronie są drzwi które po otwarciu ukarzą duże pomieszczenie ze sceną i ekranem. Sala wyposażona jest w profesjonalne nagłośnienie i oświetlenie sceny. To tutaj odbywają się przedstawienia teatralne, wyświetlane są filmy czy spotkania na temat kultury lub po prostu nauka rękodzieła. Sala kinowo teatralna może pomieścić około 80 widzów.
Akcelerator Kultury .
Dziś w budynku jest Akcelerator Kultury który wspólnie z Wieżą Ciśnień przy ulicy Górnośląskiej prowadzi działalność kulturalną którą kieruje Dyrektor Ośrodka Kultury Plastycznej Wieża Ciśnień im. Bogdana Jareckiego w Kaliszu pan Piotr Bigora. W OKP Wieża Ciśnień i w Akceleratorze Kultury zadania wykonują dwa osobne zespoły ludzi. W Akceleratorze Kultury działa:
- Specjalista ds. działalności technicznej - Specjalista ds. administracyjno-gospodarczych i koordynacji wydarzeń - Specjalista ds. grafiki
Akcelerator Kultury przy Rogatce służy przede wszystkim organizacjom pozarządowym i amatorskiemu ruchowi artystycznemu. Celem działalności Akceleratora Kultury jest upowszechnianie kultury i umożliwienie rozwoju osobom i zespołom które je tworzą i popularyzują. Często są to amatorzy którzy mogą swoje prace zaprezentować szerszej publiczności. Placówka udostępnia swoją przestrzeń warsztatową, wystawienniczą oraz sprzęt medialny. Instytucja zachęca do kreatywności i kształtuje poczucie estetyki. Akcelerator Kultury pełni rolę ośrodka życia kulturalnego mieszkańców miasta Kalisza i okolicznych miejscowości. Ułatwia prezentacje dorobku różnych twórców kulturalnych. Instytucja dysponuje salą teatralną i multimedialną, warsztatem ceramicznym, ciemnią fotograficzną, miejscem wystawienniczym. Odbywają się tu wystawy, warsztaty artystyczne, spotkania muzyczne i pokazy filmowe, koncerty, sztuki teatralne, spotkania i inne wydarzenia związane z kulturą . O jakim temacie są wystawy, sztuki teatralne czy filmy to dowiesz się ze strony internetowej Akceleratora Kultury. W Akceleratorze swoje spotkania i prezentacje mają dwie fundacje :
- Fundacja MISZ Masz. Fundacja działa na rzecz chorych i niepełnosprawnych oraz kobiet i mężczyzn samotnie wychowujących dzieci. - Fundacja Koło Astronomiczne Malapert. Na spotkaniu są prelekcje dotyczące zjawisk astronomiczny, na ekranie są wyświetlane zjawiska astronomiczne.
Od 19 marca roku 2021 do 20 marca 2026 odbyło się tu około 170 wydarzeń.
