Kalisz. Adam Asnyk.

Adam Asnyk urodził się w Kaliszu
11 września roku 1838 a zmarł
2 sierpnia w roku 1897 w Krakowie. Zmarł na tyfus. Był poetą,
dramatopisarzem, publicystą, w czasie powstania styczniowego
był w roku 1863 członkiem Rządu Narodowego, doktor filozofii
od roku 1866 a w latach 1889-1894 był redaktorem dziennika
„Nowa Reforma”. Wiele podróżował.

Rodzicami Adama był Kazimierz Asnyk i Konstancja Asnyk z d. Zagórowska.
Ich ślubowanie małżeńskie odbyło się w roku 1837 w kościele pw. św. Mikołaja,
dziś to jest katedra.
Adam Asnyk urodził się w Kaliszu 11 września roku 1838.
Mieszkali w Kaliszu w kamienicy pod adresem Zamkowa 14. Ojciec miał
przyjaciela, lekarza Adama Helbicha, przyjaźń była jeszcze z czasów
powstania styczniowego gdzie obaj służyli w jednym oddziale. Przyjaźń ta
była zażyła bo rodzice Adama zdecydowali aby ich jedyny syn nosił imię
po przyjacielu Adamie Helbichu. Ich przyjaciel również został
chrzestnym Adama Asnyka a chrzestną była córka doktora, Cecylia.
Adam Asnyk rozpoczął naukę 1849 i ukończył w Kaliszu szkołę realną w roku 1853.
Obecnie jest to Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka. Tam zaprzyjaźnił się
z braćmi Agatonem i Stefanem Gillerami z Opatówka. Tu w roku 1853 zdał
egzamin dojrzałości. Miał dobre wyniki w dziedzinie botaniki i chemii,
a także biegłą znajomość trzech języków.
W Kaliszu mieszkał do roku 1856.
Potem wyjechał do Warszawy. Studiował
w Szkole Rolniczej pod Warszawą a później
w warszawskiej Akademii Medyko-Chirurgicznej oraz na Wydziale Medycznym
Uniwersytetu Wrocławskiego, w Paryżu i na Uniwersytet Ruprechta
i Karola w Heidelberg.

Przez zaangażowanie w działalność polityczną został aresztowany i w roku 1860
trafił na rok do Cytadeli Warszawskiej.
Rodzice namówili go do wyjazdu w roku 1860 do Paryża.
W latach 1863-1864 uczestniczył w powstaniu styczniowym. Był członkiem Rządu Narodowego.
Po upadku powstania podróżował po Niemczech, Holandii i Włoszech.
W roku 1865 powrócił do Heidelbergu, gdzie studiował nauki humanistyczne: filozofię,
historię, prawo międzynarodowe, filozofię prawa oraz prawo rzymskie i niemieckie.
Ukończył zaczęte studia, uzyskując dyplom doktora filozofii i magistra sztuk wyzwolonych.
Po studiach powrócił do ojczyzny.
Po powrocie do kraju od roku 1867 mieszkał we Lwowie a od roku 1870 do śmierci w Krakowie.
Zamieszkał w zakupionym przez rodziców dworku przy ulicy Łobzowskiej 99.
Dziś to będzie adres Łobzowska 7 naprzeciwko Kościoła Zmartwychwstania Pańskiego.
W Krakowie udzielał się w życiu samorządowym. Był posłem na Sejm Krajowy
z ramienia demokratów .
W roku 1871 zmarła jego matka Konstancja Asnyk z d. Zagórowska.
Adam Asnyk zawarł związek małżeński 4 listopada 1875 roku z Zofią Teofilią
Aleksandrą z d. Kaczorowska. Zofia była córką znanego poznańskiego lekarza,
doktora Teofila Kaczorowskiego. W dniu 9 października roku 1876 Adam i Zofia
zostali rodzicami jedynaka Włodzimierza. Jeszcze w roku 1876 zmarła Zofia
a synem opiekowali się do 14 roku rodzice Zofii. Argumentowali że są lepiej
sytuowani finansowo od Adama Asnyka. Zachowały się listy Adama do syna Włodzimierza
z lat od 1888 do 1897 dostępne w zbiorach na stronie POLONA.
Włodzimierz Asnyk zmarł młodo w Paryżu. Rzucił studia po śmierci ojca
i popełnił samobójstwo w 1901 roku. O trudnych relacjach syna i ojca świadczy
list pożegnalny Włodzimierza.
Gdy Adam Asnyk zmarł 2 sierpnia w roku 1897 w Krakowie to w trakcie pogrzebu ojca
za trumną szedł 23 letni Włodzimierz, który złożył na jej wieku olbrzymi wieniec
z napisem : „Ukochanemu ojcu–syn”.

Adam Asnyk był publicystą i redaktorem. Od roku 1882 współredagował dziennik Nowa Reforma
ukazujący się w latach 1882 do 1928. Publikował w nim swoje teksty publicystyczne,
nowelki, wiersze i komedie.
Od roku 1884 był radnym w Krakowie a w roku 1889 został posłem galicyjskiego
Sejmu Krajowego.
Adam Asnyk w roku 1890 uczestniczył w sprowadzeniu
z Paryża prochów Adama Mickiewicza.
Adam Mickiewicz zmarł w Stambule w roku 1885, pochowano
go we Francji w roku 1856.
Przemawiał w roku 1890 na powtórnym pogrzebie
Adama Mickiewicza przed katedrą
na Wawelu w Krakowie. Z tego wydarzenia jest fotografia
gdzie stoi przy wejściu.
Wiele podróżował z wielkim entuzjazmem. Podejmował wyprawy w Tatry, odbył podróż
do Włoch w roku 1894 na Cejlon i Indii.
W roku 1897 ponownie wyjechał do Włoch aby tym razem leczyć gruźlicę.
Tam zaraził się tyfusem. Gdy Adam Asnyk zmarł to w uznaniu jego zasług pochowano
go wśród największych Polaków na krakowskiej Skałce. To znaczy w Bazylice
św. Michała Archanioła i św. Stanisława Biskupa w Krakowie.

Pisząc biografię poety trudno jest nie wspomnieć chociaż kilku słów o jego twórczości.
Z początku Adam Asnyk publikował swoją twórczość pod pseudonimem Jan Stożek.
Publikował od roku 1864 do roku 1869.
Oficjalnie zadebiutował w roku 1870 publikując pod swoim nazwiskiem na łamach
dziennika „ Kaliszanin „ publikując wiersz „ Rodzinnemu miastu „ . Fragment wiersza :

...Droga mnie wiedzie do starego grodu,
Otoczonego ramionami Prosny...
Tam, wśród alei kasztanowych chłodu,
Czerpałem tchnienie pierwszej życia wiosny,
Co w cudowności szatę się obleka,
Jak sen zstępuje i jak sen ucieka...

Po roku 1870 pisał erotyki, wiersze oparte na motywach ludowych, lirykę refleksyjną.
Najważniejsze utwory Adama Asnyka to :
- Nad głębiami
- Do młodych
- Daremne żale
- Między nami nic nie było
- Jednego serca

Upamiętniono Adama Asnyka nazywając w wielu polskich miastach ulice,
Licea Ogólnokształcące, wieszając tablice pamiątkowe, nazywając jego
nazwiskiem inne obiekty. Ale to chyba w Kaliszu jest najwięcej obiektów
noszących imię Asnyk .
Ja doliczyłem się ….. 12. A są to :

- Kamienica przy Zamkowej 14 gdzie jest tablica pamiątkowa.
Tu urodził się i mieszkał Adam Asnyk.
- Pomnik Adama Asnyka
- Liceum Ogólnokształcące im. Adama Asnyka . Tu Adam Asnyk uczył się w Szkole Realnej.
- Dąb Asnyk rosnący w Parku Miejskim. Dąb był darem księżnej Izabelli z Czartoryskich
z Gołuchowa.
- Pod adresem Stary Rynek 1 koło ratusza stoi kamienica z medalionami na których
jest Adam Asnyk, Maria Konopnicka, Stefan Szolc-Rogoziński, Maria Dąbrowska.
- w Katedrze pw. św Mikołaja jest tablica pamiątkowa.
- Miejska Bibliotek Publiczna im. Adama Asnyka
w Kaliszu, jest kilkanaście filii na mieście.
- Na budynku przy ulicy Łaziennej 15 jest mural od strony Parku Miejskiego na którym
jest obraz Malczewskiego z Adamem Asnykiem.
- Na Osiedlu Asnyka jest budynek z muralem Adama Asnyka przy ulicy Konopnickiej.
- Na Osiedlu Czaszki i Osiedlu Asnyka jest ulica Adama Asnyka
- Ostatnio zbudowana Rezydencja Asnyka

Na pewno w artykule nie wyczerpałem wszystkich tematów. Tylko wspomniałem
niewiele o działalności niepodległościowej Adama Asnyka, to rodzinne
bo jego ojciec był powstańcem listopadowym. Nie opisywałem szczegółowo twórczości
literackiej Adama Asnyka bo na tym się nie znam a wchodząc w szczegóły mógłby
napisać nie prawdę. Ale mam ciekawe propozycję.
Wpisz w wyszukiwarkę POLONA, na tej strona wpisz Adam Asnyk.
Strona ta udostępnia wiele zdjęć i archiwalnych publikacji.
Możesz na stronie You Tube po wpisaniu Adam Asnyk wysłuchać jego poezje
w interpretacji aktorów.