Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

Kalisz. Cmentarz żydowski, nowy.

4.05.2026 08:14
Stary cmentarz żydowski znajdował się przy ulicy Handlowej.
Stary cmentarz żydowski w Kaliszu, założono na wzniesieniu pomiędzy wioskami
Dobrzec i Rypinek w miejscu zwanym „Na Czaszkach”. W czasie II wojny światowej
został on przez hitlerowców doszczętnie zdewastowany. Macewy z cmentarza użyte
zostały do wybrukowania Kanału Rypinkowskiego, brzegów Prosny, czy chodników
ulicznych. Po roku 1945 teren zabudowano blokami mieszkalnymi, szkołą
i stacją pogotowia ratunkowego.
Kalisz. Cmentarz żydowski, nowy.W roku 1896 założono nowy cmentarz przy ul. Podmiejskiej.
Po roku 1920 ogrodzono go murowanym, wysokim murem. W roku 1926 rozpoczęto na jego terenie budowę domu przedpogrzebowego.
Ze względu na trudności finansowe gminy budowy nie dokończono, brak kopuły. Największa liczba pochówków na cmentarzu pochodzi z okresu międzywojennego, po pogrzebie rabina Lipszyca w roku 1932.
W pierwszym okresie istnienia cmentarza Żydzi niechętnie chowali
swoich zmarłych na tym cmentarzu.
W czasie II wojny światowej cmentarz został częściowo zdewastowany.
Od latach 80. XX w. powoli był rewitalizowany.
W domu przedpogrzebowym otworzono izbę pamięci kaliskich Żydów.
Nowy cmentarz zlokalizowany jest przy ul. Podmiejskiej,
od której oddzielony został skarpą. Cmentarz zajmuje powierzchnię 1,1 ha.
Główne wejście na cmentarz prowadzi od strony ul. Podmiejskiej.
Na prawo od bramy znajduje się odrestaurowany dom przedpogrzebowy,
pełniący obecnie funkcję Domu Pamięci i Spotkań. Oprócz zgromadzonych
w nim zdjęć, książek, przedmiotów po żydowskich mieszkańcach Kalisza
odbywają się spotkania dla uczniów i konferencje judaistyczne.
Wśród eksponatów na uwagę zasługuje kompletny zwój Tory i świeczniki.
Na lewo od bramy, w pewnym oddaleniu od niej, postawiono w roku 1967
pomnik poświęcony ofiarom Holocaustu z Błaszek. Pod nim złożono prochy
zmarłych ekshumowanych ze zniszczonego cmentarza żydowskiego w Błaszkach.
W Dalszej części cmentarza postawiono obelisk, upamiętniający Żydów
pomordowanych w latach 1939-1945.
W środkowej części cmentarza znajdują się zachowane macewy.
Część stoi w miejscu właściwego pochówku, inne ułożono płasko
na ziemi lub ustawiono pionowo.
Na części zachowanych macew, także przytwierdzonych do muru cmentarnego
widoczne są unikalne w skali kraju resztki oryginalnych polichromii.
Do wybuchu II wojny światowej na terenie cmentarza pochowano ok. 3000 osób.
Lokalizacja : Kalisz. Cmentarz żydowski, nowy.