W Kaliszu przy ulicy Stawiszyńska 2 znajduje się dziś pobernardyński klasztor oo. jezuitów. Klasztor znajduje się w centrum miasta : w pobliżu bazyliki, katedry, kościoła garnizonowego i klasztoru oo.franciszkanów. Idealne miejsce do zwiedzania tych kościołów czy nawiedzenie przez pielgrzymów. W centrum jest kaliski ratusz. Zespół klasztorny składa się z kościoła, dziedzińca przy kościelnego zwanego Ogrójcem, budynków klasztornych, wolno stojącej dzwonnicy i ogrodów klasztornych.
Zabudowania klasztorne zostały wzniesione nad kanałem rzeki Prosny, Bernardynką. Pierwszy klasztor zbudowano drewniany. Kościół był wykonany z tzw. muru pruskiego składającego się z belek drewnianych i wypełnienia cegłą. Aby pobudzić ofiarnych kaliszan do zbiórki funduszy prymas Jan Gruszczyński herbu Poraj w roku 1466 wydał przywilej w którym udzielił czterdziestu dni odpustu wszystkim którzy nawiedzą kościół i przyczynią się do jego budowy i wyposażenia. Drewniane zabudowania klasztoru okazały się nietrwałe i ulegały podtopieniom pobliskiej rzeki. Pod koniec XVI przystąpiono do budowy murowanego zespołu klasztornego który istnieje do dziś. W roku 1594 król Zygmunt III Waza w Krakowie nadał przywilej zezwalający kaliskim bernardynom na wzniesienie murowanego kościoła i zabudowań klasztornych. Zakonnicy otrzymywali ofiary od wiernych i budowali sami wypalając cegłę w miejscowej cegielni na co otrzymali przywilej od króla Zygmunta III. Nie chcieli bernardyni przyjąć darowizny na budowę od prymasa Stanisława Karnkowskiego tłumacząc koniecznością przestrzegania ścisłego ubóstwa i zachowania reguły zakonnej. Na pewno prymas inaczej przyczynił się do budowy klasztoru. Zabudowania klasztorne budowano od roku 1604 dzięki pomocy darczyńców i dobrodziejów klasztoru. Między innymi był nim Hieronim Rozdrażewski pochowany w podziemiach klasztoru w roku 1632. Budowę klasztoru rozpoczęto od wzniesienia refektarza (duża jadalnia) i kuchni, części klasztoru zawierającej cele wspólne i oddzielnie stojącego jednopiętrowego dormitarza, wspólnej sypialni, wysuniętego ku rzece. W roku 1607 prymas Bernard Maciejowski konsekrował kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny. Konsekrował też główny ołtarz i dwa boczne. Po roku 1618 wzniesiono część klasztoru między refektarzem a bramą kościoła gdzie umieszczono infirmerię (salę przeznaczona dla chorych w budynkach zamieszkiwanych przez duże grupy osób) i pokoje gościnne. Położono dach na części budynków klasztornych od strony miasta i założono ogród owocowy. W roku 1632 zbudowano korytarz biegnący do zakrystii. Rozbudowywano klasztor na początku XVIII wieku. Wtedy przy kościele powstała nowa zakrystia a nad nią część konwentu, klasztoru. Obok pobudowano skarbiec i nowe cele. W roku 1723 położono na kościele nowy dach a zabudowania klasztorne i ogród otoczono murem.
Kościół jest budowlą z jedną nawą i bez wieży. Późnorenesansowa bryła kościoła ma jeszcze wiele cech gotyckich. Nie ma ozdób. Prezbiterium i nawa ma sklepienie kolebkowe z lunetami. W XVIII wieku zbudowano ołtarz główny i dwa ołtarze boczne które przetrwały do dziś. W jednym z nich jest obraz św. Antoniego Padewskiego namalowanego w roku 1658 przez Stefana Ratajskiego. Przebudowano wtedy organy, założono nową posadzkę i w roku 1764 rozpoczęto prace związane z pokryciem kościoła polichromią wykonaną przez znanego artysty, bernardyna Walentego Żebrowskiego. Doceniany artysta zmarł w Kaliszu w dniu 15 maja roku 1765. Polichromia znajduje się na całej powierzchni sklepienia, ścian prezbiterium i nawy kościoła. Polichromia jest bardzo dekoracyjna i przedstawia sporą ikonografię. W roku 1912 polichromię poddano nieudanej renowacji. Podczas prac renowacyjnych przemalowano polichromię i wprowadzono nową kolorystykę. W czasie I wojny światowej uszkodzono mury, sklepienie kościoła i malowidła ścienne. W czasie II wojny światowej w kościele urządzono magazyn. W roku 1954 w czasie prac konserwacyjnych uzupełniono spękania i ubytki tynku oraz polichromii. W roku 1991 pożar pochłonął dachy nad prezbiterium kościoła i dwoma skrzydłami klasztoru. Malowidła w prezbiterium były zagrożone całkowitym zniszczeniem. W roku 1992 przystąpiono do prac konserwatorskich. Trwały one do roku 1997 a ich efektem było przywrócenie polichromii z czasów jej powstania. Dziś na placu przed kościołem zwanym Ogrójcem znajduje obelisk upamiętniający żołnierzy armii napoleońskiej którzy w roku 1812 przebywali tu w utworzonym szpitalu i zmarli. Obelisk w kształcie kolumny zwieńczonej krucyfiksem wystawili Francuzi. Na tym placu jest pomnik ofiar Katynia, zesłańców na Syberię, do Kazachstanu i innych terenów Związku Radzieckiego. Jest pomnik żołnierzy Armii Krajowej, tablice poświęcone żołnierzom Powstania Warszawskiego, zamordowanym policjantom ziemi kaliskiej pochowanym w Miednoje w 1940 roku.
Historia zakonu oo. bernardynów w Kaliszu.
W XV wieku arcybiskup gnieźnieński ksiądz prymas Jan Gruszczyński sprowadził do Kalisza zakon oo. bernardynów. Ojcowie Bernardyni byli kaznodziejami, spowiednikami i dzielili los mieszkańców miasta. Zakon był doświadczany wielokrotnie przez negatywne wydarzenia. W roku 1623 w czasie epidemii dżumy ciała zmarłych chowano w klasztornym ogrodzie. Epidemia dżumy zwana morowym powietrzem w roku 1657 spowodowała śmierć trzynastu zakonników i dobroczyńców klasztoru. Po bitwie stoczonej w roku 1666 jaką stoczyli Szwedzi i wojska Augusta II wojska wtargnęły do klasztoru grabiąc go. Z kolei w roku 1707 zaraza dżumy pochłonęła dziewięciu zakonników. Potem spustoszenia klasztoru dokonały w roku 1709 wojska szwedzkie terroryzując zakonników. Na tym się nie skończyło. Podobnie zachował się oddział żołnierzy saskich w roku 1711 stacjonujący tu przez pięć tygodni. W latach 1726 i 1736 powodzie dokonały zniszczenia klasztornego ogrodu, uszkodziły mury. W roku 1767 wojsko rosyjskie znieważając kościół na jego progu zabili kilku Polaków. Kanonik i sędzia kaliski ksiądz Mateusz Chylewski dokonał rekoncyliacji świątyni. Rekoncyliacja jest to obrzęd liturgiczny przywracający charakter sakralny zdewastowanym bądź sprofanowanym miejscom : kościół, cmentarz czy obraz. W roku 1770 ponownie moskale zagnieździli się w klasztorze i uwięzili braci zakonnych znieważając ich przełożonych. Ograbili oni klasztor a rok później dwustu kozaków całkowicie dokonało grabieży klasztoru. W roku 1812 w czasie odwrotu wojsk napoleońskich spod Moskwy klasztor zamieniono na lazaret, szpital wojskowy, dla wojsk francuskich i bawarskich. W tym czasie zakonników usunięto z klasztoru a Ogrójec znajdujący się przed kościołem zamieniono na cmentarz żołnierzy zmarłych. Po tej wizycie został obrabowany skarbiec, zrabowano argenteria (wyroby ze srebra), zniszczono bibliotekę i archiwum konwentu, klasztoru. Mogiłę żołnierzy upamiętnili Francuzi wznosząc w Ogrójcu przed kościołem obelisk w kształcie kolumny zwieńczonej krucyfiksem. Ostatnimi tragicznymi zdarzeniami które dotknęły zakon bernardynów w Kaliszu było powstanie styczniowe. Zakonnicy uczestniczyli w powstaniu. W klasztorze była kwatera powstańcza. Skutkiem tych wydarzeń było usunięcie bernardynów z Kalisza i kasacja klasztoru. W roku 1864 zakonników wywieziono do klasztorów w Kole, Kazimierzu Biskupim i w Warcie. Po tym wydarzeniu zarząd kościoła powierzono kapłanom diecezjalnym. W budynkach klasztornych mieszkanie miał kapelan, było carskie biuro Komisji do Spraw Włościańskich, ochronka dla dzieci wyznania prawosławnego oraz miejska szkoła elementarna. Hipotekę klasztoru przepisano na skarb państwa. Sekularyzacja to konfiskata majątku kościelnego przez rząd, na przykład w przypadku likwidacji klasztorów. W okresie sekularyzacji klasztoru kościołem pobernardyńskim w Kaliszu kolejno zarządzało pięciu rektorów. Za rządów księdza rektora Jasińskiego kościół pobernardyński stał się centrum życia religijnego inteligencji katolickiej. W styczniu roku 1919 Stanisław Zdzitowiecki, biskup diecezji kujawsko-kaliskiej, wystąpił do Stolicy Apostolskiej o przekazanie pobernardyńskiego zespołu klasztornego oo. jezuitom. Miesiąc później zgodę wydał nuncjusz apostolski w Polsce Achilles Ratti później papież Pius XI. 24 grudnia roku 1919 kościół i klasztor zasiedlili ojcowie jezuici.
Historia zakonu oo. jezuitów w Kaliszu.
W XVI wieku ziemia kaliska była pod wpływem niezależnych od papieża ruchów religijnych utworzonych przez Marcina Lutra, Jana Kalwina, braci polskich i braci czeskich. W celu walki z reformacją gnieźnieński arcybiskup Stanisław Karnkowski uwzględnił propozycję kaliskiej rady miejskiej i miejscowych duchownych. Sprowadził on do Kalisza w roku 1583 zakon jezuitów dla których zobowiązał się wystawić kościół i kolegium. Oficjalnie zakon jezuitów był powołany do obrony i szerzenia wiary przez publiczne głoszenie kazań i przez nauczanie religii. Projekt zabudowań przy ulicy Sukienniczej był włoskiego architekta jezuickiego Jana Mari Bernardoni a pracami budowlanymi kierował Albin Fontana. Albin Fontana przeprowadził również remonty kościoła pw. św. Mikołaja i kościoła pw. św. Stanisława w Kaliszu. Zbudowano gmach kolegium w latach 1586-1591, szkołę i bursę, oraz kościół pw. św. Stanisława i św. Wojciecha w latach 1592-1597. Naukę w kaliskim kolegium pobierało na wysokim poziomie wiele wybitnych osób. Między innymi Augustyn Kordecki obrońca Jasnej Góry i prymas Jan Wężyk. Od roku 1613 w Kaliszu przebywał jezuita Karol Malapert. O europejskiej sławie astronom uczył matematyki w kolegium i obserwował plamy na słońcu w pierwszym obserwatorium astronomicznym w Polsce. Pierwszy raz posłużył się lunetą z paralaktycznym montażem własnej konstrukcji. Dziś na podobnej zasadzie działają obecnie lunety. W roku 1773 rozwiązano zakon jezuitów i niektórzy zakonnicy opuścili Kalisz. W roku 1919 biskup diecezji kujawsko-kaliskiej Stanisław Zdzitowiecki wystąpił do Stolicy Apostolskiej z prośbą o przekazanie pobernardyńskiego zespołu klasztornego oo. jezuitom. W roku 1919 zgodę na przekazanie klasztoru jezuitom wydał Achilles Ratti nuncjusz apostolski w Polsce a później papież Pius XI. Kaliski klasztor oo. Bernardynów w prowincji wielkopolskiej był jej jednym z wiodących domów. Dlatego w roku 1627 podniesiono go do godności kustodii która trwała do roku 1647. Wtedy to liczba zakonników z czterdziestu wzrosła do osiemdziesięciu. W klasztorze była spora biblioteka która w roku 1647 miała ponad 1400 woluminów. 24 grudnia roku 1919 kościół i klasztor zasiedlili ojcowie jezuici. W latach 1920-1923 nowi gospodarze poddali obiekt renowacji. Dobudowali piętro nad budynkiem klasztornym przy rzece i połączyli go łukiem nad bramą z kompleksem zabudowań. Założono Kolegium Jezuickie i utworzono nowicjat który w roku 1987 przeniesiono do Gdyni. Potem przeprowadzono prace remontowe i przeznaczono część klasztoru na Dom Rekolekcyjny. W miejscu tym przez cały rok prowadzone są rekolekcje i sesje formacyjne. W roku 1993 kościołowi podarowano obraz Jezusa Miłosiernego. Od tego momentu kościół stał się ośrodkiem kultu Miłosierdzia Bożego. W roku 1998 świątynia została podniesiona do godności Sanktuarium Serca Jezusa Miłosiernego. Lokalizacja kościoła : Kalisz . Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny. Lokalizacja klasztoru : Kalisz. Klasztor oo. jezuitów .
