Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

Kraków, miasto królewskie i turystyczne.

19.05.2026 21:01
Gdy zwiedzaliśmy miasto to wszędzie były tłumy turystów jak we włoskiej Florencji.
Pewnie to jest najmodniejsze miasto polskie wśród polskich i zagranicznych turystów.
Jak podaje regionalny portal to w roku 2019 Kraków odwiedziło w sumie około
14 050 000 osób które przybyły tu w różnych celach. Turystycznych, biznesowych
czy w celu odwiedzenia rodziny. W liczbie tej to było 10 750 000 osób z terenu
Polski i 3 300 000 zagranicznych. W trakcie pobytu goście zostawili w Krakowie
7,5 miliarda złoty.
W roku 1978 wpisano średniowieczne centrum Krakowa z Wawelem, Stradomiem
i Kazimierzem na listę UNESCO.

Powstanie grodu i podgrodzia określa się na IX wiek, wtedy stał się ważnym
ośrodkiem plemiennego państwa Wiślan.
Najstarsza wzmianka o Krakowie jest z roku 965 gdy żydowski kupiec i podróżnik
Ibrahim-Ibn-Jakub w swej relacji z państw słowiańskich wymienia Kraków jako
bogaty gród leżący na skrzyżowaniu szlaków handlowych.
W roku 990 Mieszko I, urodzony w latach 922-945 a zmarły w roku 992, tocząc wojnę
z Czechami zagarnął Śląsk i Ziemię Krakowską. Zostały one wraz z Krakowem
przyłączone do państwa Polan (Wielkopolska, początek państwa Piastów).
Książę Mieszko I jak i później już królowie Polski wybrali Wawel na jedną
ze swoich siedzib. Po roku 966 gdy odbył się chrzest Polski, Wawel należał
do najważniejszych polskich ośrodków chrześcijaństwa.
Na Wzgórzu Wawelskim pojawiły się budowle sakralne a po utworzeniu w roku 1000
biskupstwa krakowskiego powstała kamienna romańska katedra.
W roku 1038 Kazimierz Odnowiciel gród wawelski wybrał na swoją siedzibę,
co równa się z ustanowieniem Krakowa stolicą Polski.

Bolesław II Śmiały, Szczodry żyjący w latach 1041-1082 rozpoczął budowę drugiej
romańskiej katedry którą ukończył Bolesław Krzywousty żyjący w latach 1086-1138.
W roku 1142 biskup Robert konsekrował tzw. drugą katedrę wawelską, powstałą
na miejscu zburzonego kościoła romańskiego. W reprezentacyjnej katedrze uroczyście
złożono- po przeniesieniu ze Skałki, kompleksu kościoła i klasztoru paulinów,
ciało św. Stanisława oraz relikwie św. Floriana.

Bolesław Krzywousty w testamencie z roku 1138 podzielił Polskę na dzielnice
a Kraków wyznaczył jako siedzibę księcia seniora.
Najstarszą zamieszkałą częścią miasta było Wzgórze Wawelskie i w roku 1222
na północ od wzgórza osiedlili się dominikanie a w roku 1237 franciszkanie.
W roku 1257 za czasów Bolesława V Wstydliwego, żyjącego w latach 1226–1279,
nastąpiła lokacja Krakowa na prawie magdeburskim a z aktem lokacyjnym mieszkańcy
otrzymali liczne przywileje.
W roku 1286 w mieście rozpoczęto budowę fortyfikacji w postaci fos i budowli
drewniano-ziemnych z czasem wzbogacone o mury obronne, baszty strzelnicze,
bramy wjazdowe itp.
W roku 1291 Kraków przeszedł czasowo pod czeskie panowanie Wacława II.
Na początku XIV wieku nastąpiło zjednoczenie Polski, 20 stycznia 1320 roku
w Krakowie koronował księcia krakowskiego i sandomierskiego Władysława Łokietka
w Katedrze Wawelskiej arcybiskup gnieźnieński Janisław.
Łokietek był pierwszym władcą Polski koronowanym w Krakowie.
Katedra Wawelska była miejscem koronacji i królewską nekropolią od roku 1320
do roku 1734, była też miejscem pochówku krakowskich biskupów i wielkich Polaków.
Spoczywają tam między innymi Jan Sobieski i Tadeusz Kościuszko.
Spoczywa również tam 15 władców, dwie królowe, bohaterowie narodowi, wieszczowie
i Józef Piłsudski.

Kraków , Wawel.W dniu 24 kwietnia 1333 roku odbyła się koronacja
Kazimierza Wielkiego, syna Władysława Łokietka.
W roku 1335 król założył miasto Kazimierz nadając mu przywileje.
Również powstało miasto Kleparz . Nowy gotycki styl zyskały
kościoły franciszkanów i dominikanów.
Trwała budowa kościoła Mariackiego, kościołów Bożego Ciała
i św. Katarzyny na Kazimierzu, przebudowa katedry i zamku na Wawelu, przebudowa
średniowiecznej hali targowej zwanej Sukiennice od handlu suknami z Europy zachodniej
i przebudowa ratusza miejskiego z którego pozostała dziś tylko wieża ratuszowa.
W roku 1364 Kazimierz Wielki założył Akademię Krakowską którą przekształcono
na Uniwersytet Jagielloński.
Za czasów Kazimierza Wielkiego rozwijał się krakowski handel, na Wawelu król
wzniósł gotycki zamek. Założono wodociągi, wybrukowano ulice a także rozbudowano
łaźnie i szpitalnictwo.
W wieku XV Kraków był stolicą monarchii, ośrodkiem rozwoju kulturalnego, artystycznego
i naukowego. W roku 1477 z Norymbergi na zaproszenie Rady Miejskiej przybył do Krakowa
Veit Stoss, autor ołtarza w kościele Mariackim. Tu się ożenił i zaczął się podpisywać
jako Wit Stwosz. Spędził tu 19 lat.
W Krakowie, w latach 1491-1495 studiował Mikołaj Kopernik.
Mikołaj zwiedził też kopalnię soli w Wieliczce i na pamiątkę nazwano jedną z komór
Komora Mikołaja Kopernika.
Zobaczyć ją możesz zwiedzając kopalnię na Trasie Turystycznej.

W roku 1520 przy katedralnej dzwonnicy zawieszono dzwon „Zygmunt„.
Odlał go norymberski ludwisarz Hans Beham.
Był to największy dzwon w Polsce do roku 2000.
W roku 1526 król Zygmunt August zamówił i zakupił Arrasy w Brukseli która była
w XVI wieku głównym ośrodkiem tego tkactwa.

Pod koniec XVI wieku rozwój Krakowa został spowolniony. W roku 1609 Zygmunt III Waza
przeniósł się do Warszawy ustanawiając ją stolicą Polski.
Spowodowało to również emigrację wielu możnowładców.
W XVII wieku Kraków był nękany i grabiony przez Szwedów w czasie wojny północnej.
Potem była powódź bo wylała Wisła i epidemia czarnej ospy która pochłonęła życie
około 20000 osób. W roku 1772 nastąpił I rozbiór Polski.
Mimo pomocy finansowej od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego nie udało się
uratować gospodarki miasta.
Dzięki reformie Uniwersytetu Jagiellońskiego przeprowadzonej przez Hugo Kołłątaja
w latach 1777-1780 wprowadzono do nauki język polski i utworzono klinikę medyczną,
obserwatorium astronomiczne i ogród botaniczny.

W roku 1794 podczas insurekcji, powstania zbrojnego, na Rynku Głównym Tadeusz Kościuszko
ślubował rodakom walkę o odzyskanie niepodległości narodu. Na drugi rok nastąpił
II rozbiór Polski, znaczenie Krakowa zmalało.
W XIX wieku Kraków znalazł się pod zaborem Austrii, był przyłączony do Księstwa
Warszawskiego, pod okupacją rosyjską aż wreszcie po Kongresie Wiedeńskim który odbył się
od września 1814 do 9 czerwca 1815 roku ustalono Kraków wraz z okręgiem jako
Rzeczpospolita Krakowska pod nadzorem Austrii, Rosji i Prus.
Po stłumieniu powstania krakowskiego w roku 1846, Kraków przyłączono do monarchii austriackiej.
W roku 1850 Kraków przez 10 dni trawił pożar niszcząc część miasta.
W roku 1873 utworzono Akademię Umiejętności, najwyższą instytucję naukową.
Kraków w tych czasach był stolicą polskiej kultury, nauki i sztuki. Tworzyli wtedy
Matejko, Wyspiański, Asnyk, Tetmajer, Rydel.
W roku 1883 utworzono Muzeum Narodowe.

W roku 1918 Kraków jako jedno z pierwszych miast polskich uzyskał wolność
po I wojnie światowej. W dwudziestoleciu międzywojennym Kraków był dla Rzeczypospolitej
ośrodkiem kultury i sztuki a przede wszystkim zapleczem kadry administracyjnej i wojskowej.
W czasie II wojny światowej zamknięto wyższe uczelnie, szkoły, muzea i teatry,
a profesorów wywieziono do obozów koncentracyjnych.
Hitler utworzył Generalną Gubernię a jej stolicą był Kraków.
Za rządów gubernatora Hansa Franka często były publiczne egzekucje. Z wielu dzielnic
Krakowa wysiedlano Polaków aby stały się one typowo niemieckie.
Zmieniano polskie nazwy ulic na niemieckie, zmieniono i nazwę miasta na Krakau.
Niemcy planowali zniszczyć Wawel, budowali bunkry i schrony.
17 stycznia roku 1945 wojska sowieckie całkowicie wyparły hitlerowców z Krakowa.
21 stycznia przybyli przedstawiciele Rządu Tymczasowego i rozpoczęto odbudowywanie
zabytków, kultury i gospodarki w Krakowie.

Turystów zwiedzających Kraków mogą zainteresować takie miejsca:

- Wzgórze Wawel na którym znajduje się przy wejściu pomnik Tadeusza Kościuszki na koniu,
pomnik papieża Jana Pawła II, Zamek Królewski, Katedra Wawelska i Muzeum Katedralne
im. Jana Pawła II. Muzeum Katedralne im. Jana Pawła II posiada najstarsze i najważniejsze
przedmioty związane z kultem religijnym jak wyroby rzemiosła artystycznego,
tkaniny, obrazy i rzeźby pochodzące z fundacji królewskich, biskupich i szlacheckich.
Przedmioty te pochodzą ze Skarbca Katedralnego.
Kraków, Katedra Wawelska z Dzwonem Zygmunt.Katedra posiada na wieży dzwon Zygmunta.
Do roku 2000 dzwon był największy w Polsce.
Tylko same serce dzwonu (serce to jest ta część dzwonu
która jest wewnątrz dzwonu i uderza w jego czasze), nowe
z roku 2000, waży... 365 kg.
Dziś największym dzwonem w Polsce i jednym z największych w
Europie jest Dzwon Maryja Bogurodzica z Lichenia.
Również w katedrze znajduje się nekropolia.
Znajdziesz tam grobowce królów, wieszczy, biskupów , Józefa Piłsudskiego
i innych gdzie spoczywają ich szczątki.
Ale są i sarkofagi osób które nie zasłużyły na to miejsce spoczynku lub są puste.
Nagrobek malarza Michała Bogorie Skotnickiego jest pusty. Jego szczątki spoczywają
w identycznym nagrobku który ustawiono w roku 1815 w Kościele Santa Croce
w kaplicy Castellanich we Florencji.

- Na ulicy Franciszkańskiej 3 znajduje się Pałac Biskupów Krakowskich.
Karol Wojtyła mieszkał tu w roku 1944 jako student konspiracyjnego Seminarium
Duchownego Archidiecezji Krakowskiej. Święcenia kapłańskie Karol przyjął
1 listopada 1946 roku z rąk księcia (księcia, nie ma pomyłki) Kardynała
Adama Stefana Sapiehy w kaplicy Pałacu Biskupów Krakowskich.
Tu w Kurii Metropolitalnej od roku 1958 ksiądz Karol Wojtyła pełnił posługę
biskupa a w grudniu 1963 roku, został mianowany przez papieża Pawła VI
arcybiskupem metropolitą krakowskim, w czerwcu 1967 roku został kardynałem.
Metropolitą krakowskim był do dnia 16 października 1978 kiedy to wybrano
Karola Wojtyłę na papieża, przyjął on imię Jan Paweł II.
W tym pałacu papież Jan Paweł II mieszkał podczas każdej pielgrzymki do Krakowa.
Nad wejściem znajduje się okno z którego święty Jan Paweł II pozdrawiał
młodzież i innych wiernych.
Na dziedzińcu Pałacu znajduje się pomnik Jana Pawła II którego autorką jest
Włoszka Jole Sensi Croci a pomnik jest darem artystów włoskich.
Pomnik odsłonięto w roku 1980 i był pierwszym pomnikiem Jana Pawła II w Polsce.

Kraków, Collegium Maius.- Collegium Maius u zbiegu ulic Świętej Anny i Jagielońskiej
jest najstarszym budynkiem uniwersyteckim w Polsce.
Powstało ono na bazie kamienicy zakupionej w roku 1400 przez króla
Władysława Jagiełłę. W roku 1840-1870 przebudowano
Collegium Maius z przeznaczeniem na siedzibę Biblioteki Jagiellońskiej.
Po opuszczeniu Kolegium przez Bibliotekę przeznaczono budowlę na siedzibę Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego w którym wyeksponowane są zbiory uniwersyteckie i kolekcja instrumentów naukowych.

- Na Rynku Głównym wyróżnić można Sukiennice, Wieżę Ratuszową bo ratusz został
zburzony, pomnik Adama Mickiewicza, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa - Podziemia
Rynku, Kościół św. Wojciecha z XI wieku i Bazylikę Mariacką. To w Bazylice Mariackiej
z gotycką wieżą znajduje się ołtarz Wita Stwosza a z wieży trębacz co godzinę wygrywa hejnał.

- Oprócz fragmentu murów obronnych przy Baszcie Stolarzy zachowała się Brama Floriańska,
Barbakan i Baszty Pasamoników, Stolarzy i Cieśli.
Kraków , mury obronne. Brama Floriańska . Brama Floriańska ma swoją nazwę od kościoła św. Floriana
który jest w pobliżu. Była główną bramą z siedmiu mieszczących się
wśród murów obronnych. Przez nią do miasta udawali się królowie, dyplomaci, maszerowały pochody koronacyjne pogrzebowe monarchów i ich rodzin.
W czasie renowacji w XIX wieku w przejściu umieszczono ołtarzyk Matki Boskiej Piaskowej.
W roku 1889 w czasie prac konserwatorskich na pierwszym piętrze urządzono kaplicę.
Fundatorem jej był książę Władysław Czartoryski który adaptował sąsiedni arsenał
i budynki przy ulicy św. Jana na muzeum.
Barbakan znajdujący się obok Bramy Floriańskiej należał do fortyfikacji Krakowa.
Powstał w XV wieku ze względu na zagrożenie ze strony Turków. Powstał głównie z cegły.
Jego grubość murów to 3 metry, średnica wewnętrzna to około 25 metrów, posiada
trzy kondygnacje strzelnicze ze 130 otworami.
W drugiej połowie XIX wieku przebudowano go na cele muzealne.
Dziś znajduje się tu Muzeum Książąt Czartoryskich.
Barbakan jest jednym z trzech zachowanych w Europie gotyckich barbakanów.
Krakowski jest największy i najlepiej zachowany, pozostałe są w Carcassonne
we Francji i w niemieckim Görlitz.
Dziś w miejscu rozebranych murów obronnych na początku XIX wieku otaczających
Stare Miasto jest park zwany Planty Krakowskie.