Cmentarz prawosławny na Rogatce gdzie znajdują się cmentarze rzymsko-katolicki i ewangelicko augsburski, kiedyś leżał poza granicami miasta. Dziś cmentarz jest na niewielkim wzgórzu naprzeciwko cmentarza rzymsko-katolickiego i ewangelickiego-augsburskiego. Teren tego cmentarza to obszar około 0,3 ha na którym jest obecnie 250 grobów i 5 kaplic grobowych. Lokalizacja: Kalisz. Cmentarz prawosławny na Rogatce.
Kalisz leżał na szlakach handlowych i tu spotykali się przedstawiciele różnych narodów, kultur i religii. W średniowieczu głównie byli to Żydzi i Niemcy. W XVIII wieku w Kaliszu osiedlili się Macedończycy wyznania bizantyjsko-greckiego. Byli to kupcy handlujący winem węgierskim. Przybyli oni z Węgier. Było ich niewielu. W roku 1793 odnotowano 41 osób a w roku 1804 było 60 osób. W czasie zaborów po roku 1815 Kalisz leżał przy granicy rosyjsko-pruskiej. Z tego też powodu w mieście przebywało dużo rosyjskich żołnierzy i urzędników z rodzinami wyznania prawosławnego. Niemcy wybierali Kalisz ze względu na korzystne robienie biznesu. W Kaliszu zakładali swoje fabryki i prowadzili biznesy. Dlatego przy Rogatce jest duży cmentarz ewangelicki. Cmentarz prawosławny jest jednym z dwóch w Kaliszu. Drugi cmentarz prawosławny znajduje się na osiedlu Majków.
Pierwsi Macedończycy osiedlili się w Kaliszu w XVIII wieku emigrując przed prześladowaniami Turków. Nieliczni tworzyli prawosławną gminę podległą kanonicznie i organizacyjnie patriarchatowi w Konstantynopolu. Macedończycy utworzyli w Kaliszu własny cmentarz. W roku 1786 przedstawiciele społeczności macedońskiej nabyli teren poza miastem. Przyjęto że rok później zaczął funkcjonować cmentarz. Początkowo cmentarzem zarządzała gmina grecka.
W roku 1813 na tym cmentarzu pochowano wielu żołnierzy wojsk napoleońskich zmarłych w lazarecie znajdującym się w zabudowaniach klasztoru oo. Reformatorów. Po wkroczeniu wojsk carskich do Kalisza w roku 1815 cmentarz Macedończyków przejęli prawosławni Rosjanie na mocy ukazu z roku 1836 który podporządkowywał wszystkich prawosławnych w Rosji carskiej rosyjskiej cerkwi. Z drugiej strony społeczeństwo Macedończyków zmniejszało się asymilując się z mieszkańcami Kalisza. Na terenie cmentarza chowano ludzi ważniejszych. Szeregowych żołnierzy carskiej armii i napoleończyków miano chować na stokach tej nekropoli. Gdy w roku 1876 założono we wsi Majków nowy cmentarz prawosławny to tam chowano zwykłych wyznawców wyznania prawosławnego. Na cmentarzu prawosławnym na Rogatce pochowano Macedończyków a później wielu wyższych rangą urzędników i oficerów carskich.
Najstarszym jest grób chorążego Jakowa Jakowlewicza Wiłkowa z 1829 roku. Na cmentarzu prawosławnym jest 250 grobów i 5 kaplic grobowych. Najbardziej zdobioną jest wkomponowana w mur cmentarny jest neobizantyjska kaplica Ksenofonta Sawielewicza Kononowa i jego rodziny, naczelnika kaliskiego więzienia. Druga kaplica grobowa Greka Dymitra Szymanowskiego pochodzi z XIX wieku. Nad wejściem znajduje się zapisana po grecku myśl „ Wierzę w zmartwychwstanie zmarłych„. Trzecia kaplica to prawdopodobnie wzniesiona po roku 1895 dla Anny z Baranowskich Łuczaninowej a czwarta jest bezimienna. Piąta kaplica to jest duży grobowiec rodziny Myszkiewiczów i Katasanowów. Tu został pochowany ostatni z rodziny Greków Jan Rayko Grabowski. Informacja ta jest na krzyżu znajdującym się we wnętrzu grobowca.
Przy bramie są groby pułkowników. Pomnik pułkownika Łukowkina, dowódcy 28 Pułku Kozackiego zmarłego w roku 1838, jest z piaskowca składającego się z cokołu i ułamanej kolumny z wazą i chustami. Na cokole jest inskrypcja a na kolumnie płaskorzeźba skrzydlatej klepsydry. W dalszej części cmentarza pochowano w roku 1858 księcia Aleksandra Siergiejewicza Golicyna IV. Był rosyjskim generałem majorem, naczelnikiem Wojennego Okręgu Kaliskiego. Kiedyś nagrobek składał się z 2.5 metrowego pomnika ozdobionego emblematami wojskowymi. Dziś ozdoby nie istnieją. Na cmentarzu jest pochowany drugi generał-major markiz Leonid Aleksandrowicz de Traversay żyjący w latach 1836-1891. Markiz był wnukiem znanego Jeana Baptisty de Traversay, admirała i ministra marynarki rosyjskiej. Jest i trzeci pochowany generał-lejtnant armii carskiej, Nikołaj Kazimierowicz Puzyriewski zmarły w roku 1901, zastępca dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego.
Jednym z ważnych dla miasta urzędników carskich pochowanych na tym cmentarzu jest zmarły w roku 1885 wicegubernator guberni kaliskiej Paweł Nikołajewicz Rybnikow. Wykształcony, językoznawca i badacz folkloru rosyjskiego uznawany był za sympatyka polskiej kultury oraz polskiej historii, tradycji i obyczajów. Jego dwaj synowie po I wojnie światowej pozostali w Polsce i zarządzali ojcowskim majątkiem. Drugim carskim urzędnikiem który miał wpływ na rozwój miasta Kalisza był Michał Piotrowicz Daragan. Był to popularny wśród mieszkańców gubernator carski. Dzięki osobistemu stawiennictwu gubernatora Daragana car 28 lutego 1898 roku wydał zezwolenie na budowę linii kolejowej Kalisz przez Łódź do Warszawy a 14 kwietnia 1900 roku zatwierdził plany techniczne. Daragan angażował się w różnych towarzystwach. Sam Daragan podobno umarł w Petersburgu a w Kaliszu na cmentarzu prawosławnym pozostawił grób swoich córek, Anny i Marii. Odrestaurowany przez miasto Kalisz. Na cmentarzu znajduje się pomnik Jekateriny Borysowicz i jej zmarłych synów z roku 1836. Jekaterina była żoną proboszcza Bazylego. Pomnik składa się z cokołu i wysokiego obelisku. Na cmentarzu są groby popów posługujących w kaliskiej parafii, znajdują się groby wysokich rangą oficerów ukraińskich internowanych w Kaliszu. W Kaliszu były dwa obozy dla internowanych Ukraińców. Jeden był w Szczypiornie a drugi w okolicy obecnej ulicy Obozowej.
W styczniu 1977 roku Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego podjął uchwałę o zamknięciu nekropolii zezwalając na pochówki w istniejących grobach ale murowanych. W roku 1996 cmentarz prawosławny przy ulicy Górnośląskiej 8 w Kaliszu został wpisany na listę zabytków i objęto go ochroną prawną razem z bramą i ogrodzeniem.
