Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

Świnoujście. Fort Anioła.

13.06.2026
W roku 1853 Świnoujście stało się garnizonem wojskowym a od roku 1863
było Twierdzą Morską.
Twierdza Świnoujście składała się z czterech fortów.
Fort II w Warszowie został zniszczony w latach siedemdziesiątych XX wieku.
Pozostałe trzy forty można zwiedzać.
Do tych trzech fortów należą:

- Fort Gerharda (Fort I)
- Fort Zachodni (Fort IV)
- Fort Anioła (Fort III)

Podczas I wojny światowej Twierdza Świnoujście nie była bombardowana.
Twierdza Świnoujście była z dala od operacji militarnych w czasie II wojny
światowej. Zagrażały jej tylko alianckie naloty które zaczęły się od roku 1943.
Jednak powodowały one głównie zniszczenia w dzielnicach mieszkalnych.

Nazwa Fort Anioła została nadana przez Andrzeja Wrońskiego, świnoujskiego historyka,
któremu kształt walcowy (kształt wałka) fortu skojarzył się z kształtem
Zamku Świętego Anioła w Rzymie. Podobieństwo zamku i fortu nie istnieje.
Przecież fort ani nie jest podobny i jako obiekt militarny funkcję ma inną
niż Zamek Anioła w Rzymie.
Zamek Świętego Anioła w Rzymie, Mauzoleum Hadriana jest to grobowiec cesarza
Hadriana, jego rodziny oraz następców, znajdujący się na prawym brzegu Tybru
w Rzymie, w pobliżu Watykanu. Budowę mauzoleum rozpoczęto za życia Hadriana,
ukończono ją jednak dopiero za panowania jego następcy Antoninusa Piusa w roku 139.
Pod koniec VI wieku papież Grzegorz I Wielki przemianował budowlę
na Zamek św. Anioła, aby upamiętnić ukazanie się podczas zarazy, nad mauzoleum
anioła chowającego miecz na znak końca epidemii, którą interpretowano jako gniew Boży.

Fort Anioła w Świnoujściu był zarządzany przez Prusaków, Szwedów, Niemców, Sowietów i Polaków.
Obecnie Fort Anioła jest muzeum , obiektem turystycznym i kulturalnym.
Fort Anioła zbudowano w latach 1854-1858 w czasie panowania króla pruskiego
Fryderyka Wilhelma IV. Był punktem obserwacyjnym i artyleryjskim Twierdzy Świnoujście.
Fort Anioła to jest rotunda z trzema kondygnacjami i basztą obserwacyjną na tarasie.
W ścianie fortu znajduje się 50 strzelnic dla broni ręcznej i artylerii.
Wkoło znajdują się wały ziemne z bramą obronną wyposażoną w stanowiska strzelnicze
i artyleryjskie.
Do roku 1863 fort został otoczony wałami ziemnymi i fosą wodną.
W latach 1870-1880 wewnątrz wału ziemnego umieszczono 3 schrony dla dział polowych,
mały magazyn amunicyjny i schron dla kanonierów. Przed I wojną światową
do fortu doprowadzono łączność telegraficzną i sieć energetyczną.
W XIX wieku Fort Anioła uchodził za fort nie do zdobycia.
Ogrodzony był dwiema fosami wodnymi.
Na każdym piętrze była uzbrojona artyleria skierowana w kierunku Morza Bałtyk.
Pamiętając wojny z Danią i Szwecją to od morza spodziewano się zagrożenia.
W czasie II wojny światowej fort połączono kolejką wąskotorową z innymi fortyfikacjami twierdzy.
Urządzono wkoło fortu stanowiska karabinów maszynowych. W okresie międzywojennym przystosowano
fort do wojny chemicznej montując szczelne drzwi i pokrywy pancerne okien. Na baszcie (na budynku)
zbudowano stanowisko przeciwlotnicze stacji radiowej. Pod koniec XIX wieku załogą Fortu Anioła
byli piechurzy i artylerzyści w sile kompani, to jest około 100 ludzi.
Załoga fortu najczęściej pochodziła z pobliskich koszar i okrętów.
W czasie II wojny światowej budynek unowocześniono przebudowując go i wyposażając w elektryczność,
centralne ogrzewanie, radar przeciwlotniczy, radiostacje, telegraf i telefon.
W tym okresie był jednym z najbardziej nowoczesnych fortów w Europie.
Był głównym posterunkiem obserwacji powietrznej.
Port w Świnoujściu stał się największą bazą floty Kriegsmarine, marynarka wojenna III Rzeszy,
na Bałtyku w czasie II wojny światowej.
Świnoujście zostało zdobyte przez sowietów 5 maja 1945 roku.
Po wojnie fort zajęli sowieci i przebywali w nim do roku 1992. W grudniu 1991 roku rozpadł się ZSRR.
Fort Anioła był dla sowietów punktem obserwacji powietrznej i łączności z okrętami floty radzieckiej.
Po roku 1992, gdy Fort Anioła opuścili sowieci, przez kolejne lata obiekt nie miał właściciela.
Złomiarze i bezdomni pozabierali części metalowe.
Zachowały się jednak w zewnętrznych filarach fortu stalowe koła do podnoszenia zwodzonego mostu,
kamienne remizy artyleryjskie, mały magazyn amunicyjny oraz schron dla kanonierów.

Zwiedzanie Fortu Anioła z przewodnikiem trwało od 15 do 30 minut.
Sala nawigacji posiada zbiór sprzętu nawigacyjnego z okrętów polskich, radzieckich i byłego NRD.
W ekspozycji znajduje się sprzęt z lat 1960–1990. Są to barografy do pomiaru i rejestracji ciśnienia
atmosferycznego, kompasy magnetyczne, zegary okrętowe, sekstanty nawigacyjne do wyznaczania pozycji
statku według położenia słońca i gwiazd, wiatromierze, kule żyrokompasów, pojemniki na mapy
i wiele innego sprzętu z okrętów.

Obecnie Fort Anioła jest zabytkowym obiektem militarnym.
Fort Anioła pełni funkcję muzeum, kulturalną i rozrywkową.
Odbywają się tu koncerty muzyczne, wernisaże prac malarskich i fotografii, wystawy malarstwa
współczesnego, fotografii, rzeźby, porcelany czy bursztynu.
Są również spotkania poetów, pokazy walk rycerstwa średniowiecznego.
Są organizowane ogniska, grille i imprezy okolicznościowe a w Sali Kominkowej jest kawiarnia.
Lokalizacja : Świnoujście , Fort Anioła .
Świnoujście , Fort  Anioła .Świnoujście , Fort  Anioła .Świnoujście , Fort  Anioła .