Świnoujście, Podziemne Miasto na Wyspie Wolin.

Podziemne Miasto na Wyspie Wolin to był obiekt militarny. Charakteryzuje się siecią korytarzy łączących kilka schronów. Obiekt ten był samodzielny i można było tam spędzić kilka miesięcy. Cała ta budowla ukryta jest pod nadmorskimi wydmami. Długi czas był skrywany w głębokiej tajemnicy. Stąd mieli dowodzić lądowaniem jednostek Układu Warszawskiego w Skandynawii.
Obiekt znajduje się 500 metrów od drogi S3 i przystanku komunikacji autobusowej, 4 kilometry od Fortu Gerharda i Latarni Morskiej, 10 kilometrów od Międzyzdrojów. Obok obiektu jest ścieżka rowerowa R10 i SZLAK FORTYFIKACJI TWIERDZY ŚWINOUJŚCIE do którego należy Wieża Baterii Goeben, Bateria Leśna Forst i Fort Gerharda. Z drogi S3 pokierują Was drogowskazy. Dziś to nie jest żadna tajemnica gdzie znajdują się te fortyfikacje.

W roku 1935 teren obecnego obiektu znajdował się na terenie Niemiec. Wtedy dowództwo Kriegsmarine, niemieckiej marynarki wojennej, dla wzmocnienia obrony portu wojennego w Świnoujściu rozpoczyna budowę baterii nadbrzeżnych. W latach 1935 do 1938 powstaje bateria o nazwie Bateria Vineta. Podziemne miasto na Wyspie Wolin było zespołem baterii artylerii nabrzeżnej i kompleksem schronów. Składała się ona z siedmiu schronów dzielących się na bojowe i pomocnicze. Schrony bojowe były położone wyżej na wydmie a schrony pomocnicze u podnóża wydmy. Na szczycie każdego schronu bojowego zbudowano stanowiska gdzie ustawiono armaty kalibru 15 mm. Zasięg dział był około 20 km a każda armata z potężnym pancerzem ważyła około 8 ton.
Schron dowodzenia pokryty był zespołem kopuł pancernych osłaniających przyrządy optyczne.
W czasie wojny baterie były wyposażono w radar FuMo 214 Wurzburg-Riese do kierowania ogniem artyleryjskim.

Cztery schrony bojowe miały swoje nazwy: Anton, Cäsar, Dora i Emil. Składały się one z dwóch części. Część znajdująca się bliżej głównego wejścia była częścią koszarową. Były tam pomieszczenia dla jednego oficera, trzech podoficerów i dwa pomieszczenia gdzie mieszkało 24 marynarzy, po dwunastu w każdym. Drugą częścią schronu było stanowisko działa i magazyny na amunicję oraz zapalniki. Części koszarowa i bojowa dzielił korytarz będący śluzą przeciwpożarową zamkniętą przez dwie pary stalowych drzwi.

Wśród schronów bojowych był schron dowodzenia. Miał on dwie kondygnacje. Nie miał dział. Głównym wyposażeniem były dwa peryskopy służące do obserwacji Zatoki Pomorskiej i dalmierz artyleryjski służący
do określenia odległości pomiędzy działami a okrętami wroga. Górne piętro służyło do kierowania ogniem całej baterii a dolne było częścią koszarową gdzie były izby żołnierskie, ambulatorium, toaleta itd.
Schrony pomocnicze były dwa :
- schron maszynowni wyposażony w agregaty prądotwórcze i studnię zaopatrującą wszystkich w wodę
- schron amunicyjny był około 50 metrów od schronu maszynowni i był magazynem
na amunicję artyleryjską.
W kwietniu roku 1945 po wysadzeniu zamków armat Niemcy opuścili obiekt. W maju roku 1945 po zajęciu Świnoujścia bateria została rozminowana, przeszukana a jej wyposażenie skatalogowane i opisane.
Do grudnia 1945 roku demontowano wyposażenie i w styczniu 1946 roku obiekt został przekazany
Wojsku Polskiemu.
Po zmianie doktryny wojennej Układu Warszawskiego w latach 60. XX wieku przekształcono obiekt na Wysunięte Stanowisko Dowódcy Frontu Północnego. Dlatego rozpoczęto przebudowę obiektu. Schrony wyremontowano i połączono pięć z nich podziemnymi korytarzami o łącznej długości około 1500 metrów.
Pobliski teren wyposażono w fortyfikacje polowe i stanowiska artylerii przeciwlotniczej, baterię moździerzy, stanowiska dla ckm oraz ukrycia dla czołgów T-34 i dział Zis-3.
W roku 1965 zmodernizowano wyposażenie schronów lokując w nich centralę telefoniczną, Radiowe Centrum Odbiorcze, Kasyno, Obiekt Obrony Przeciwchemicznej. Obiekt wyposażono w różnego rodzaje środków łączności. I tak oznaczone schrony były:
- Schron A był schronem radiowym , nadawczy.
- Schron B był schronem dowodzenia
- Schron C był schronem obrony przeciwchemicznej i ambulatorium
- Schron D był schronem radiowym, odbiorczym
- Schron E był schronem gdzie była stołówka i kasyno oficerskie
- Schron F był schronem maszynowni po remoncie został wyposażony w dwa generatory prądu o łącznej mocy 180 kW. Wewnątrz były jeszcze pomieszczenia akumulatorowni, hydroforni, generatorów, zbiorniki z paliwem i izba żołnierska.
- Schron G był schronem amunicyjnym
Obiekt otrzymał numer jednostki wojskowej JW 8646 która była najbardziej tajną jednostką Układu Warszawskiego oraz Wojska Polskiego.
Obiekt przeznaczony był na Zapasowe Stanowisko Dowodzenia Dowódcy Frontu Nadmorskiego a później SD Dowódcy 8 Flotylli Obrony Wybrzeża. Najlepiej funkcjonował obiekt w latach 70.XX wieku.
To z tej bazy miały być koordynowane działania 700 tysięcznej armii która jako samodzielny front miała odgrywać kluczowe zadania w planach ofensywnych Układu Warszawskiego na Skandynawię. Atak miał się rozpocząć od uderzenia jądrowego. Obiekt był ściśle strzeżoną tajemnicą w czasie zimnej wojny. Umocnienia wizytował kilka razy i kierował w nich kilkukrotnie ćwiczeniami generał Wojciech Jaruzelski. Ostatnimi ćwiczeniami w których uczestniczył obiekt były manewry Marynarki Wojennej „Pirania”
w 1995 roku.
Teren bazy podzielono na pięć stref bezpieczeństwa strzeżonych przez żołnierzy zawodowych. Wejście tam było za okazaniem przepustki.

Z czasem dowództwo Sił Zbrojnych PRL zorientowało się że taki obiekt w potencjalnym konflikcie nuklearnym jest złym pomysłem. Służby wywiadowcze ustaliły że na Świnoujście miała spaść głowica nuklearna o mocy 50 kiloton. Głowica nuklearna o mocy 50 kiloton (50 kT) to ładunek o sile ponad trzykrotnie większej niż bomba zrzucona na Hiroszimę (ok. 15 kT).
To też obiekt tracąc na znaczeniu przekształcono w latach 80. XX wieku na Stanowisko Dowódcy Marynarki Wojennej. W latach 90. obiekt stał się Stanowiskiem Dowódcy 8. Flotylli Obrony Wybrzeża.
W roku 2007 Wojsko Polskie podjęło decyzje o pozbyciu się tego obiektu. Po czterech latach starań pasjonatów z Muzeum Obrony Wybrzeża w Świnoujściu w styczniu roku 2013 jednostka JW 8646 została skreślona z listy obiektów wojskowych i została filią Muzeum Obrony Wybrzeża w Świnoujściu.
Nazwano go Podziemne Miasto na Wyspie Wolin. Dziś obiekt zwany Podziemne Miasto na Wyspie Wolin jest udostępnione do zwiedzania. Zwiedzanie tylko z przewodnikiem trwa ponad 90 minut. Z przewodnikiem ze względu na wielkość i lokalizacje obiektu. Temperatura w obiekcie jest około 10 stopni.
W odpowiednich dniach i godzinach są ustalone wejścia do muzeum.
Lokalizacja : Świnoujście. Podziemne miasto.