Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Kalisz Cmentarz Miejski , katolicki .
26.09.2026
Jak Kalisz był wielokulturowy i wielonarodowościowy miastem to
widać na kaliskich nekropoliach .
W Kaliszu na Rogatce są Trzy zabytkowe cmentarze :
- Cmentarz Miejski , katolicki
- Cmentarz prawosławny
- Cmentarz ewangelicko - augsburski
W latach 1994 -1996 na wniosek Prezydenta miasta Kalisza ,
Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał wszystkie trzy cmentarze
na Rogatce do Rejestru Zabytków .
Ciekawy jest zespół trzech zabytkowych nekropolii przy Rogatce które tworzą
cmentarze ewangelicko- augsburski i sąsiadujący z nim rzymsko- katolicki
a po przeciwnej stronie ulicy Górnośląskiej jest cmentarz prawosławny .
Z cmentarzy tych najstarszy jest cmentarz ewangelicko-augsburski ( Luteranie )
bo z roku około 1689, a cmentarz prawosławny jest z roku 1786, zaś cmentarz
katolicki zwany Cmentarzem Miejskim jest z roku 1807.
Można wspomnieć że są to trzy cmentarze, czynne jedne z najstarszych w Polsce .
Na wszystkich trzech cmentarzach pochowane zostały osoby zasłużone dla miasta i regionu.
Spoczywają tu osoby duchowne, kilkunastu prezydentów miasta Kalisza, naukowcy,
lekarze, prawnicy, drukarze , przemysłowcy, nauczyciele, artyści , architekci , zasłużone
rodziny ziemiańskie i wiele innych
Sąsiadujący z ewangelickim cmentarz rzymsko-katolicki jest pierwszym pozamiejskim
kiedyś cmentarzem katolickim w Kaliszu.
Kiedyś tu była rogatka wrocławska. Znajdował się tu posterunek celny położony
u zbiegu dzisiejszych ulic Śródmiejskiej , Górnośląskiej , Nowego Światu i Harcerskiej .
To jest skrzyżowanie czterech ulic . Był posterunek celny bo granica państwowa prusko-rosyjska
przebiegała tam gdzie dziś jest granica miast Nowe Skalmierzyce i Kalisza.
Cmentarz Miejski rzymsko- katolicki ma jedno wejście od ulicy Górnośląskiej a drugie
od ulicy Dąbrowskiego. Cmentarzem zarządza Parafia św. Mikołaja w Kaliszu ( katedra ).
Kiedyś cmentarze znajdowały się przy kościołach i były przeznaczone tylko dla katolików.
Przedstawiciele innych wyznań dokonywali pochówku swoich zmarłych poza granicami miast .
Tak powstały w Kaliszu cmentarze ewangelicko - augsburski wspomniany w roku 1689
i prawosławny założony w roku 1786 przez Macedończyków, uciekinierów z okupowanej
przez Turcję Macedonii.
Gdy pod koniec XVIII wieku ze względów higienicznych zakazano chować zmarłych
przy kościołach to w roku 1807 założono Cmentarz Miejski w sąsiedztwie nekropolii ewangelickiej .
W roku 1787 z ogólną tendencją zaprzestano pochówku na cmentarzach przykościelnych
na terenie Kalisza. Prace dążące do utworzenia poza murami miasta rozpoczęły się w latach 1803-1807 .
Za datę otwarcia cmentarza katolickiego uważa się 4 listopada roku 1807.
W roku 1808 ogrodzono nie cały cmentarz murem ceglanym.
Wykonano też pierwszą bramę która nie dotrwała do naszych czasów .
Od roku 1827 zaczęto stawiać pierwsze pomniki na terenie cmentarza.
W roku 1840 wzniesiono kostnicę i nową bramę . W roku 1841 poszerzono cmentarz .
Bramę główną zbudowano w roku 1844. W latach 1871-1877 wykonano dalszą część muru .
W latach 1913-1914 była pierwsza decyzja o zamknięciu cmentarza, potem w roku 1923-1939
z możliwością chowania w grobach istniejących, rodzinnych.
Dziś Cmentarz Miejski jest w centrum miasta.
Cmentarz Miejski ze względów sanitarnych został zamknięty znowu w dniu 26.01.1977
przez Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Kaliszu .
Pochówek dopuszczono tu jedynie w istniejących grobach murowanych przez następne
dwadzieścia lat od podanej daty. Mówi się że ze względów higienicznych a chodziło o jego zapełnienie .
Zezwalano jedynie na pochówki w grobach rodzinnych i murowanych .
W pierwszym okresie oprócz zmarłych z parafii kaliskich , w 1813 roku pochowano tu zmarłych
żołnierzy napoleońskich, wracających z pod Moskwy, z pobliskiego lazaretu ( wojskowy szpital polowy )
w klasztorze o.o. Reformatorów ( o.o. franciszkanów ).
W Kaliszu na drugi lazaret dla wojsk francuskich i bawarskich był zamieniony klasztor po bernardyński
o.o. jezuitów. Tylko tu zmarli żołnierze byli chowani w ogrodzie klasztornym czy w ogrójcu .
W pierwszych latach istnienia Cmentarza Miejskiego samobójców grzebano poza murem cmentarnym .
W latach 20 i 30 XIX wieku większość grobów była ziemna z drewnianym krzyżem .
Cmentarz rzymskokatolicki, dziś zwany Cmentarz Miejski, ma powierzchnię około 1,85 ha .
Na terenie cmentarza są drzewa w postaci wiązów ponad 100 letnich , kasztanowców, lip i klonów .
Brama główna od strony Górnośląskiej jest o formach klasycystycznych .
Przy drugiej bramie jest dawny budynek grabarza .
Na murze wokół cmentarza są liczne tablice inskrypcyjne z drugiej połowy XIX wieku i początku XX wieku .
Przy głównej alei są kaplice grobowe . Jest 10 kaplic grobowych .
Jest kilka ciekawszych nagrobków . Do najstarszych nagrobków należą :
- obelisk majora Stanisława Broszkowskiego z roku 1827
- płyta z roku 1833 poświęcona pułkownikowi wojsk polskich Józefowi
Grzegorzowi Puchalskiemu
- nagrobek pułkownika Rafała Zajączka zmarłego w 1848. Krewny generała Józefa Zajączka .
Stanisław Broszkowski i Józef Ignacy Puchalski byli uczestnikami wojen napoleońskich .
Siedmiu legionistów zmarło w obozie internowanych dla legionistów w Szczypiornie.
Najpierw pochowano ich na terenie cmentarza ukraińskiego w Szczypiornie.
W roku 1932 szczątki ich przeniesiono do Mauzoleum Legionistów Polskich w Kaliszu .
W czasie okupacji gdy Niemcy zniszczyli mauzoleum to trumna z prochami legionistów zaginęła.
Zgłoszono w latach 90- tych do Urzędu Miejskiego w Kaliszu że ta trumna znajduje się
w kaplicy grobowej Żuczkowskich. Na zdjęciach widać że przenoszą do mauzoleum szczątki w postaci kości.
Na cmentarzu miejskim pochowano Aleksandra Januszkiewicza , lekarza , rektora Uniwersytetu
Stefana Batorego w Wilnie . W roku 1955 naukowca pochowano w stroju rektorskim .
W minionych latach w Kaliszu żyły obok siebie różne grupy narodowościowe i wyznaniowe
co widać na kaliskich cmentarzach . W Kaliszu często spotykający się za życia ludzie
różnego wyznania i narodowości , tak też spoczywają na cmentarzu , obok siebie .
Przykładem jest Cmentarz na Majkowie gdzie za życia żołnierze wrogich armii ze sobą wałczyli a
po śmierci spoczywają obok siebie .
Tak też członkowie rodzin spoczywają w jednym grobowcu na dwóch cmentarzach .
Mur dzieli Cmentarz Miejski i cmentarz ewangelicki . I to właśnie przy tym murze są grobowce
które tworzą całość , krypty nie były dzielone , po obu stronach muru .Są to grobowce rodzinne
ale każdy z członków spoczywał na cmentarzu odpowiadającym jego religii .
Przykładem morze być grobowiec rodziny Wyganowskich na Cmentarzu Miejskim
i grobowiec Cecylii Wyganowskiej na cmentarzy ewangelickim .
Inny przykład to kaplica grobowa Heinsów. Posiada ona wspólną komorę grobową
ze znajdującym się po drugiej stronie muru , na cmentarzu ewangelickim , grobem
kaliskiego kupca Karola Alfonsa Heinsa .
Lokalizacja cmentarza :
Kalisz , Cmentarz Miejski .
widać na kaliskich nekropoliach .
W Kaliszu na Rogatce są Trzy zabytkowe cmentarze :
- Cmentarz Miejski , katolicki
- Cmentarz prawosławny
- Cmentarz ewangelicko - augsburski
W latach 1994 -1996 na wniosek Prezydenta miasta Kalisza ,
Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał wszystkie trzy cmentarze
na Rogatce do Rejestru Zabytków .
Ciekawy jest zespół trzech zabytkowych nekropolii przy Rogatce które tworzą
cmentarze ewangelicko- augsburski i sąsiadujący z nim rzymsko- katolicki
a po przeciwnej stronie ulicy Górnośląskiej jest cmentarz prawosławny .
Z cmentarzy tych najstarszy jest cmentarz ewangelicko-augsburski ( Luteranie )
bo z roku około 1689, a cmentarz prawosławny jest z roku 1786, zaś cmentarz
katolicki zwany Cmentarzem Miejskim jest z roku 1807.
Można wspomnieć że są to trzy cmentarze, czynne jedne z najstarszych w Polsce .
Na wszystkich trzech cmentarzach pochowane zostały osoby zasłużone dla miasta i regionu.
Spoczywają tu osoby duchowne, kilkunastu prezydentów miasta Kalisza, naukowcy,
lekarze, prawnicy, drukarze , przemysłowcy, nauczyciele, artyści , architekci , zasłużone
rodziny ziemiańskie i wiele innych
Sąsiadujący z ewangelickim cmentarz rzymsko-katolicki jest pierwszym pozamiejskim
kiedyś cmentarzem katolickim w Kaliszu.
Kiedyś tu była rogatka wrocławska. Znajdował się tu posterunek celny położony
u zbiegu dzisiejszych ulic Śródmiejskiej , Górnośląskiej , Nowego Światu i Harcerskiej .
To jest skrzyżowanie czterech ulic . Był posterunek celny bo granica państwowa prusko-rosyjska
przebiegała tam gdzie dziś jest granica miast Nowe Skalmierzyce i Kalisza.
Cmentarz Miejski rzymsko- katolicki ma jedno wejście od ulicy Górnośląskiej a drugie
od ulicy Dąbrowskiego. Cmentarzem zarządza Parafia św. Mikołaja w Kaliszu ( katedra ).
Kiedyś cmentarze znajdowały się przy kościołach i były przeznaczone tylko dla katolików.
Przedstawiciele innych wyznań dokonywali pochówku swoich zmarłych poza granicami miast .
Tak powstały w Kaliszu cmentarze ewangelicko - augsburski wspomniany w roku 1689
i prawosławny założony w roku 1786 przez Macedończyków, uciekinierów z okupowanej
przez Turcję Macedonii.
Gdy pod koniec XVIII wieku ze względów higienicznych zakazano chować zmarłych
przy kościołach to w roku 1807 założono Cmentarz Miejski w sąsiedztwie nekropolii ewangelickiej .
W roku 1787 z ogólną tendencją zaprzestano pochówku na cmentarzach przykościelnych
na terenie Kalisza. Prace dążące do utworzenia poza murami miasta rozpoczęły się w latach 1803-1807 .
Za datę otwarcia cmentarza katolickiego uważa się 4 listopada roku 1807.
W roku 1808 ogrodzono nie cały cmentarz murem ceglanym.
Wykonano też pierwszą bramę która nie dotrwała do naszych czasów .
Od roku 1827 zaczęto stawiać pierwsze pomniki na terenie cmentarza.
W roku 1840 wzniesiono kostnicę i nową bramę . W roku 1841 poszerzono cmentarz .
Bramę główną zbudowano w roku 1844. W latach 1871-1877 wykonano dalszą część muru .
W latach 1913-1914 była pierwsza decyzja o zamknięciu cmentarza, potem w roku 1923-1939
z możliwością chowania w grobach istniejących, rodzinnych.
Dziś Cmentarz Miejski jest w centrum miasta.
Cmentarz Miejski ze względów sanitarnych został zamknięty znowu w dniu 26.01.1977
przez Wydział Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w Kaliszu .
Pochówek dopuszczono tu jedynie w istniejących grobach murowanych przez następne
dwadzieścia lat od podanej daty. Mówi się że ze względów higienicznych a chodziło o jego zapełnienie .
Zezwalano jedynie na pochówki w grobach rodzinnych i murowanych .
W pierwszym okresie oprócz zmarłych z parafii kaliskich , w 1813 roku pochowano tu zmarłych
żołnierzy napoleońskich, wracających z pod Moskwy, z pobliskiego lazaretu ( wojskowy szpital polowy )
w klasztorze o.o. Reformatorów ( o.o. franciszkanów ).
W Kaliszu na drugi lazaret dla wojsk francuskich i bawarskich był zamieniony klasztor po bernardyński
o.o. jezuitów. Tylko tu zmarli żołnierze byli chowani w ogrodzie klasztornym czy w ogrójcu .
W pierwszych latach istnienia Cmentarza Miejskiego samobójców grzebano poza murem cmentarnym .
W latach 20 i 30 XIX wieku większość grobów była ziemna z drewnianym krzyżem .
Cmentarz rzymskokatolicki, dziś zwany Cmentarz Miejski, ma powierzchnię około 1,85 ha .
Na terenie cmentarza są drzewa w postaci wiązów ponad 100 letnich , kasztanowców, lip i klonów .
Brama główna od strony Górnośląskiej jest o formach klasycystycznych .
Przy drugiej bramie jest dawny budynek grabarza .
Na murze wokół cmentarza są liczne tablice inskrypcyjne z drugiej połowy XIX wieku i początku XX wieku .
Przy głównej alei są kaplice grobowe . Jest 10 kaplic grobowych .
Jest kilka ciekawszych nagrobków . Do najstarszych nagrobków należą :
- obelisk majora Stanisława Broszkowskiego z roku 1827
- płyta z roku 1833 poświęcona pułkownikowi wojsk polskich Józefowi
Grzegorzowi Puchalskiemu
- nagrobek pułkownika Rafała Zajączka zmarłego w 1848. Krewny generała Józefa Zajączka .
Stanisław Broszkowski i Józef Ignacy Puchalski byli uczestnikami wojen napoleońskich .
Siedmiu legionistów zmarło w obozie internowanych dla legionistów w Szczypiornie.
Najpierw pochowano ich na terenie cmentarza ukraińskiego w Szczypiornie.
W roku 1932 szczątki ich przeniesiono do Mauzoleum Legionistów Polskich w Kaliszu .
W czasie okupacji gdy Niemcy zniszczyli mauzoleum to trumna z prochami legionistów zaginęła.
Zgłoszono w latach 90- tych do Urzędu Miejskiego w Kaliszu że ta trumna znajduje się
w kaplicy grobowej Żuczkowskich. Na zdjęciach widać że przenoszą do mauzoleum szczątki w postaci kości.
Na cmentarzu miejskim pochowano Aleksandra Januszkiewicza , lekarza , rektora Uniwersytetu
Stefana Batorego w Wilnie . W roku 1955 naukowca pochowano w stroju rektorskim .
W minionych latach w Kaliszu żyły obok siebie różne grupy narodowościowe i wyznaniowe
co widać na kaliskich cmentarzach . W Kaliszu często spotykający się za życia ludzie
różnego wyznania i narodowości , tak też spoczywają na cmentarzu , obok siebie .
Przykładem jest Cmentarz na Majkowie gdzie za życia żołnierze wrogich armii ze sobą wałczyli a
po śmierci spoczywają obok siebie .
Tak też członkowie rodzin spoczywają w jednym grobowcu na dwóch cmentarzach .
Mur dzieli Cmentarz Miejski i cmentarz ewangelicki . I to właśnie przy tym murze są grobowce
które tworzą całość , krypty nie były dzielone , po obu stronach muru .Są to grobowce rodzinne
ale każdy z członków spoczywał na cmentarzu odpowiadającym jego religii .
Przykładem morze być grobowiec rodziny Wyganowskich na Cmentarzu Miejskim
i grobowiec Cecylii Wyganowskiej na cmentarzy ewangelickim .
Inny przykład to kaplica grobowa Heinsów. Posiada ona wspólną komorę grobową
ze znajdującym się po drugiej stronie muru , na cmentarzu ewangelickim , grobem
kaliskiego kupca Karola Alfonsa Heinsa .
Lokalizacja cmentarza :
Kalisz , Cmentarz Miejski .