19647. Gacki Jozef

Bardzo proszę:
Jest to dział encyklopedyczny - więc NIE PROWADZIMY TU ROZMOW, NIE SZUKAMY PRZODKOW, INFORMACJI, KONTAKTOW - tu gromadzimy informacje, piszemy encyklopedycznie, ogólnie, bezosobowo. Każdy kto będzie zainteresowany umieszczoną przez Ciebie notą, sam widzi że interesujesz się rodziną, osobą, na pewno więc dopisze jeśli coś wie, lub się skontaktuje z Tobą. Jeśli chcesz poinformować że "szukasz..." napisz to w dziale ogłoszeń!

Jak pisać tutaj? - reguły, porady

Gacki Jozef

Postprzez wanka » 07.11.2012

Ks. Józef Gacki (ur. 1805 w Pęzach, zm. 1876 w Jedlni) – historyk ziemi radomskiej. Proboszcz Jedlni.

Urodził się 20 marca 1805 r. we wsi Pęzy (powiat łomżyński). Po ukończeniu szkół pijarskich w Łomży, Radomiu i Łukowie wstąpił na Uniwersytet Warszawski, który ukończył w 1827 r. z tytułem magistra nauk wyzwolonych i złotym medalem większym za rozprawę konkursową na temat: "Obraz elekcji Michała Korybuta i stanu ówczesnej Polski". Pracę tę opublikował w 1845 r. w "Bibliotece Warszawskiej". Po studiach nad językami starożytnymi w Berlinie w 1828 r. otrzymał święcenia kapłańskie.
Za czasów studenckich uczył się w Szkole Wojewódzkiej w Warszawie łaciny, greki i historii. Przez trzy lata (1828 - 1831) był nauczycielem języków starożytnych i historii w Szkole wojewódzkiej w Piotrkowie. Wynikiem jego pracy pedagogicznej była ogłoszona w 1827 r. "Zabawa historyczna z dziejów polskich, w sposobie loterii ułożona". Następnie w Piotrkowie przetłumaczył i opublikował księgę pierwszą Ksenofonta "O wyprawie Cyrusa młodszego" (1829 r.). Tutaj także opracował źródłowo "Dzieje instytutów edukacyjnych, mianowicie pijarskich zakładów w Piotrkowie" i wydrukował w "Popisie publicznym uczniów Szkoły Wojew. kś. Pijarów w Piotrkowie" (1830 r.). Dla uzupełnienia studiów historycznych Gacki czas jakiś bawił w Berlinie (1831 r.). Po powrocie z zagranicy, dzięki staraniom biskupa podlaskiego, Marcelego Gutkowskiego objął profesurę w seminarium duchownym tejże diecezji oraz wikariat w Międzyrzeczu. Tutaj na polecenie biskupa przetłumaczył na język polski dzieło Starka "O zjednoczeniu różnych wyznań chrześcijańskich". W 1837 r. został wikarym w Jedlni przy swym stryju Tadeuszu, proboszczu tejże parafii, niegdyś rektorze szkoły pijarskiej w Radomiu.
Po zgonie stryja (1839 r.) sam objął parafię w Jedlni, na której pozostał aż do śmierci. Tu właśnie, w tej prastarej osadzie królewskiej kontynuował pracę naukową, społeczną i polityczną. Krzewił oświatę wśród ludu swej obszernej parafii, zakładając szkółki elementarne, likwidował istniejące karczmy, a tym samym pijaństwo oraz roztoczył opiekę nad potrzebującymi pomocy materialnej i duchowej.
W okresie probostwa w Jedlni rozmiłowany w przeszłości, poświęcił swój czas i siły badaniom dziejów ojczystych, głównie regionalnej historii kościoła w Sandomierskim. Skrzętnie gromadził źródła archiwalne, sporządzał ich odpisy i opracowywał poszczególne kościoły, klasztory i miejscowości. Prace swe drukował głównie w "Pamiętniku Religijno-Moralnym" w latach 1844 - 1862. Na szczególną uwagę zasługuje 338 stronicowe opracowanie dziejów Radomia zawarte w tymże pamiętniku. Szereg monograficznych opracowań wydał oddzielnie w formie książek. Do najcenniejszych należy zaliczyć:
"Benedyktyński klasztor w Sieciechowie według pism i podań miejscowych" (Radom, 1872 r.),
"Benedyktyński klasztor Świętego Krzyża na Łysej Górze" (1873 r.),
"Jedlnia, w niej kościół i akta obelnego prawa" (Radom, 1874 r.). Książka ta jest źródłem poznania historii, gospodarki, kultury, obyczajów i języka tych okolic.
" Wiadomość historyczna o biskupich niegdyś dobrach, zamku i mieście Iłży" (1869 r.),
"Nowy Radom i jego Fara".
"O rodzinie Jana Kochanowskiego" (Warszawa, 1869 r.).
Pomnożył również wiadomości z zakresu historii literatury ogłaszając rozprawkę pt. "Poeta Klonowicz udarowany od klasztoru sieciechowskiego wójtostwem psarskim".
Był patriotą, prześladowanym przez władze carskie za popieranie i czynny udział w powstaniu styczniowym (1863 r.), za co był później więziony w twierdzy dęblińskiej.
Zmarł 21 listopada 1876 r. w Jedlni

i zgodnie ze swym życzeniem został pochowany na "starym cmentarzu" w Jedlni, obok mogiły powstańców styczniowych poległych podczas bitwy w nieodległych Jaścach (20 IV 1863 r.). Jego żeliwny nagrobek został przeniesiony na cmentarz przykościelny kościoła parafialnego w Jedlni.
***
ks. Józef Gacki
Mogiła ks. Józefa Gackiego na "starym cmentarzu" w Jedlni obok zbiorowej mogiły powstańców styczniowych

"Benedyktyński klasztor w Sieciechowie" ks. Józefa Gackiego
Link do kompletnego wydania drukiem
http://sbc.wbp.kielce.pl/dlibra/docmeta ... ublication

a tutaj dosłana przez S.A
jedna strona rękopisu ks. Gackiego -
http://s2.ifotos.pl/img/Gackijpg_eqswxpw.jpg

[wiki]
Avatar użytkownika
wanka
Kreator Forum
Kreator Forum
Medale: 5
Pomoc techniczna (1) Wybitna informacja (2) Twórca indeksów (1)

Powrót do G____