Lata 1918 - 1939 - co ze szlachta?

Zerknalem do tresci Konstytucji Kwietniowej i nie natrafilem na zaden artykul w nawiazaniu do powyzszego tematu - zgadzam sie tutaj z Samborem.
Byc moze de Dragon wskaze konkretny artykul w konstytucji. Chyba, ze chodzilo tu nie o zapis konstytucyjny lecz o jakas ustawe.

Dziekuje za odpowiedz. Ciekawi mnie tutaj jedna sprawa: czy pominiecie artykulu 96 z 1921 roku rowna sie w swietle prawa z automatycznym powrotem do stanu sprzed marca 1921 roku. Czy tez jest swego rodzaju "nabraniem wody w usta" w temacie, ktory z jakichs powodow (byc moze) starano sie nie poruszac.....hmm. Prosze podzielic sie myslami.

Jak najbardziej zgadzam sie z tym wyjasnieniem. Po 1921 roku szlachta nadal byla szlachta. I nie tylko na Podlasiu. Wszedzie. Rok 1921-szy przyniosl zniesienie stanu szlacheckiego (w uproszczeniu). Nie uczynil jednak z ksiecia chlopa lecz zjednal go w prawach z wszystkimi innymi obywatelami (przynajmniej na papierze). Prywatnie hrabia czy ksiaze nadal byl hrabia czy ksieciem.
Znane tez sa spotkania Pilsudskiego z arystokracja po roku 1921. I w dzisiejszych czasach ich potomkowie nadal sa szlachta. Nie neguje wcale tego stanu rzeczy. Szkoda tylko, iz obok prawowitych spadkobiercow pojawiaja sie uzurpanci (czyli para-szlachta), ktorzy poprzez swoje nielegalne nadawania tytulow moga wprowadzic zamieszanie wsrod osob szczerze poszukujacych swoich korzeni. Stad tez tak wazne jest istnienie stron internetowych jak genealogia.okiem, gdzie mozna oddzielic ziarno od plew.

Problem "szlacheckich" nuworyszy znany jest rowniez poza granicami kraju. Widac go dosc dobrze w srodowiskach polonijnych, gdyz poza granicami Polski mniejsza szansa na odkrycie kupnego szlachectwa/tytulu itp itd. Stad tez trzeba zawsze miec poprawke gdy odszuka sie kogos za granica. Mieszkajac w Australii natrafilem dwukrotnie na osoby "wysoko urodzone", ktore jednak po krotkiej rozmowie na tematy genealogii/ pochodzenia/herbarza itd itp, nie mialy zielonego pojecia o Bozym swiecie. Jak mowi stara maksyma: nie wszystko zloto co sie swieci.

Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze jedno wielkie niebezpieczenstwo - jest nim urzedowa zmiana imion oraz nazwisk. Otoz tutaj moge wypowiedziec sie jedynie na temat wlasnego podworka, czyli Australii.
Awiec chodzi o to, iz w Polsce ustawowo nie mozna bylo zmienic nazwiska na dowolnie wybrane inne nazwisko. Na przyklad Kowalski nie mogl zmienic nazwiska na Radziwill, badz na Adam Mickiewicz, czy tez Chopin. Mialo to (i slusznie) zapobiec "narodzinom" nowych Radziwillow, ktorzy beda w przyszlosci chwalic sie , iz pochodza z ksiazecej rodziny...
Niestety, na zachodzie (czytaj: w Australii) urzednik przyjmujacy podanie o zmiane nazwiska nie orientuje sie w polskich przepisach oraz realiach z genealogicznego punktu widzenia. Nalezy wypelnic forme, uiscic oplate i czekac na swoj nowy dokument tozsamosci. I wcale nie obwiniam tutaj zadnego miejscowego urzednika. Lecz patrzac na to z "polskim" okiem mozna dostrzec jak z Kowalskiego zrobi sie Sanguszko lub Poniatowski.....
Ciekawe czy podobniez ma sie sprawa w innych panstwach poza Polska.
Podobniez sprawa mialaby sie gdyby w Polsce nasz Kowalski zechcial zmienic nazwisko na Windsor lub tez Romanow...

Urodzilem sie w czasach siermieznego PRL-u a wiec wtedy, gdy o tych sprawach oficjalnie nic nie mowiono. A jednak nawet wtedy ludzie z sentymentem odnosili sie do osob z tytulem. A co dopiero pielegnowanie tradycji rodzinnych prywatnie po domach! Podejrzewam, ze to co obserwuje u siebie, tj w kraju konstytucyjnie monarchistycznym, powinno dosyc dobrze odzwierciedlac sytuacje panujaca w II RP.
Ciekaw jestem czy i jak w obecnych czasach funkcjonuje jakis powiedzmy przetrwaly z czasow sprzed II wojny swiatowej system dziedziczenia tytulow w rodzinie. Wiadomo, iz z prawnego punktu widzenia, nie ma juz zadnego nowego naboru tj nobilitacji. Do tego wiemy, iz zaborcy dokladali wszelkich staran aby szlachta w Polsce zostala ograbiona nie tylko z majatkow ale rowniez ze swej tytulatury.
Na jakie dawne akty prawne moga powolywac sie obecni potomkowie... czy jedynie na herbarze? Dla przykladu, Niemcy zapisywali wiele wydarzen rodzinnych w sztambuchach. Czy taka forma (sztambuch) byla uzywana w Polsce? Gdyz latwo jest przesledzic swoje dzieje, gdy jest sie czlonkiem znanego rodu. Lecz w przypadku bardzo licznej (Podlasie, Mazowieckie itd) szlachty zagrodowej nie bylo to juz az takie latwe.

I to ma wlasnie sens. Szkoda tylko, ze wspolczesnym poszukiwaczom w wiekszosci (zazwyczaj) zalezy jedynie na dotarciu do herbu. I to zdaje sie zaspokajac ped do wiedzy o przodkach. A przeciez za kazdym imieniem i nazwiskiem kryje sie cale zycie ludzkie.
I tak jak wczesniej napisales, de Dragonie, zwczesniej i tak wszyscy wiedieli, kto ki jest i skad pochodzi.." - przypomina mi sie pewna leciwa juz cioteczna babka, ktora nie bedac szlachcianka doskonale orientowala sie wszystkimi koligacjami w rozleglej rodzinie. To bylo chodzace kompedium wiedzy na temat genealogii.

Tych dokumentow na pewno jest cala masa tylko, ze nie kazdy z nas ma dostep do nich bo po prostu czesto nie wiemy nawet skad pochodzimy. W moim przypadku zajelo to ladnych pare lat aby dotrzec do miejsc urodzenia pradziadkow gdyz nie bylo po prostu kogo zapytac w domu i w dalszej rodzinie.

No tak. W moim przypadku przez dlugi czas nie zdawalem sobie sprawy z tego, zemozna miec tyle niespodzianek. i dla przykladu - chociaz odnalazlem w starych dokumentach nazwe wsi, w ktorej urodzil sie moj pradziadek, to nie moglem odnalezc jej na mapie. Dopiero prze doslowny przypadek trafilem na slad. Okazalo sie, ze nazwa wsi zostala zmieniona w 1965 roku na zupelnie inna. Lecz nikt w rodzinie nic mi o tym nie mogl powiedziec, gdyz nie bylo juz starszego pokolenia pamietajacego "stare czasy".
Co do rodziny, w zaleznosci z kim sie rozmawia to i tak nalezy miec poprawke na rzetelnosc podanych informacji. A pamiec tez niekiedy zawodzi. Sami nie pamietamy wszystkich szczegolow z naszego zycia a co dopiero detali o innych krewnych. Niestety, nie kazdy ma takie szczescie, ze trafi na dobrych historykow "rodzinnych". Co wcale nie znaczy, ze nie powinnismy zaczac nasze poszukiwania poczawszy od czlonkow wlasnej rodziny. Czasami niespodziewana pomoca moga byc nawet dawni sasiedzi.
No i jeszcze inna sprawa. Zawsze trzeba znalezc jaki dobry punkt zaczepienia aby uniknac straty czasu i pieniedzy na poszukiwania prowadzone np w zle wytypowanym miejscu. Np na poczatku XX wieku w Polsce (zaborowej) istnialo kilk wsi o nazwie Borowka. Dopiero "cudowne" odnalezienie innego dokumentu, na ktorym byla pieczatka parafialna, pozwolilo mi na dokladne uscislenie, o ktora wies tutaj chodzi. Dopiero wtedy nabiera sensu np podroz na miejscowy cmentarz badz tez kwerenda. A jesli "nasza" (czytaj: domniemana) miejscowosc lezy poza granicami obecnej Polski to.... podejmujemy juz o wiele wieksze ryzyko.
Stad tez istnienie stron takich jak tutejsza jest bardzo pozyteczne, gdyz zawsze mozna podzielic sie swymi spostrzezeniami z innymi.