Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

Lipsk pow. augustowski

10.12.2017
Lipsk
Osada miejska, przedtem miasto nad rzeką Biebrzą, powiat augustowski, gmina Petropawłosk, parafia Lipsk. Leży na samej granicy od gubernii grodzieńskiej, otoczony z trzech stron, oprόcz pόłnocnego-wschodu, rozległymi błotami Biebrzy. Odl. 42 wiorsty od Augustowa, 63 wiorsty od Suwałk, o 275 wiorst od Warszawy, leży przy trakcie z Augustowa do Grodna. Posiada kościόł parafialny murowany, cerkiew prawosławną, stację pocztową. W 1827 było to miasto rządowe, miało 253 dm, 1483mk, w 1861 253dm i 1716mk (w tej liczbie 357 rus. i 366 żydόw); obecnie ma 221dm, 1466mk. Domysły o starożytnej przeszłości Lipska, oparte na pieczęci miejskiej z datą jakoby 1006, ktόrą miał widzieć Połujański w magistracie miejskim (ob. Wędrόwki po guberni Augustowskiej, str 31), nie mają żadnej podstawy i nie zasługują na poważne zbijanie. Stefan Batory, starając się o podniesienie handlu i przemysłu śrόd mało zaludnionych puszcz nadbiebrzańskich, zamierzył utworzyć nad spławną Biebrzą port handlowy i na ten cel wybrał Lipsk, ktόremu w 1580 nadał prawo miejskie magdeburskie i za herb łόdź z żaglem. Polecił on wznieść ratusz, wystawć kramy, śpichrze i składy nad Biebrzą, dom gościny dka kupcόw, łaźnię publiczną, browar. Dla zaopatrzenia osady w materyał budowlany nadał jej w 1583 kut puszczy pierstańskiej, na milę szeroki i długi. Założył tu jednocześnie parafię i wystawił kościόł drewniany 1582. Zygmunt III na uposażenie proboszcza wyznaczył 6 włόk lasu z leśnictwa nowodworskiego ekonomii grodzieńskiej. Dawne przywileje spłonęły w 1737, a na to miejsce August III wydał w 1754 nowy potwierdzający takowe. Nadzieje Batorego nie ziściły się i Lipsk pozostał dotąd biedną mieściną. W 1876 wzniesiono tu nową cerkiew prawosławną, na miejsce dawnej po-unickiej parafialnej. Dobrami Lipsk władali najpierw Chreptowicze i Kiszkowie, potem Radziwiłłowie z Birż. Br.Ch. [SGKP]