3365. Berdyczów - obw. żytomierski

Berdyczów - obw. żytomierski

Postprzez wanka » 02.06.2009

Berdyczów
(ukr. Бердичів - Berdycziw) – miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu berdyczowskiego, położone 44 km na południe od Żytomierza, nad rzeką Hniłopiat, prawym dopływem Teterewy.
W 1569 r. miejscowość znalazła się w granicach Polski, a w 1593 r. uzyskała prawa miejskie. Czasy Augusta III i Stanisława Augusta Poniatowskiego były dla Berdyczowa okresem prosperity. Od 1721 r. w mieście znajdował się cudowny obraz Najświętszej Marii Panny sprowadzony ze Lwowa, ważny cel pielgrzymek. Osiedlali się tutaj masowo Żydzi, co sprzyjało rozwojowi handlu i usług. Przyjeżdżali też kupcy z Rosji, kuszeni niskimi cłami.
Żydzi pojawili się tu pod koniec XVI w. i zajęli rozwojem handlu oraz rzemiosła (żydowski cech krawców). W 1765 r. stanowili 80% mieszkańców. Koniec XVIII w. przyniósł rozwój chasydyzmu, którego czołowym przedstawicielem był Lewi Icchak z Berdyczowa.
W 1793 r. miasto było siedzibą konfederacji targowickiej, przeniesionej z Tulczyna.
W 1865 r. ludność pochodzenia żydowskiego stanowiła już 91% mieszkańców, a miasto było drugim co do wielkości skupiskiem Żydów w Rosji. Był to też czołowy ośrodek intelektualny – działało 51 chederów i szkół powszechnych.
W latach 1917–1919 Berdyczowem zarządzała wspólnota żydowska z działaczem Bundu, D. Lipetsem na czele. Wraz z nastaniem ZSRR zamknięto większość z 90 synagog i stopniowo ograniczano działalność instytucji żydowskich. Niemcy, którzy wkroczyli w 1941 r., dokonali ogromnej masakry Żydów, a pozostałych przy życiu wymordowali potem w getcie. Wojnę przeżyło co najwyżej 6 tys. osób (20% mieszkańców).

Związani z Berdyczowem
• Stefan Bobrowski, (ur. 22 IV 1840, Terechów k. Berdyczowa, zm. 12 IV 1863, Izbice k. Rawicza, działacz czł. tajnego Komitetu Centralnego Narodowego i Rządu Narodowego, faktyczny przywódca powstania styczniowego do III 1863; zginął w pojedynku sprowokowanym przez „białych”.
W 1850 r. odbył się w miejscowym kościele św. Barbary ślub Balzaka z Eweliną Hańską.
• gen. Zygmunt Padlewski, (ur. 1 I 1836, Czerniawka Mała k. Berdyczowa, zm. 15 V 1863, Płock), w powstaniu styczniowym 1863–64, generał; 1862 czł. Komitetu Centralnego Narodowego, I 1863 powstańczy naczelnik m. Warszawy, naczelnik wojsk. woj. płockiego i dowódca oddziałów powstańczych, ujęty przez Rosjan i stracony.
• Józef Konrad Korzeniowski herbu Nałęcz — Joseph Conrad (ur. 3 XII 1857, Berdyczów, zm. 3 VIII 1924, Bishopsbourne), pisarz i nowelista polski, tworzący w języku angielskim.
• Vladimir Horowitz — słynny pianista ukraiński
• Michał Scipio del Campo, (ur. 26 stycznia 1887, Rajki (k. Berdyczowa), zm. 7 marca 1984, Katowice). Tu chodził do szkół; inżynier mechanik, jeden z pierwszych polskich pilotów; dokonał wielu lotów pokazowych i treningowych; prowadził pierwszą szkołę pilotażu w Polsce (w Warszawie).
• Zygmunt Kraczkiewicz ( ur. 20 VII 1900, majątek Biała k. Berdyczowa, zm. 11 X 1971, Warszawa) — cytolog i embriolog, żołnierz w kampanii wrześniowej 1939, więzień obozów jenieckich w Rumunii i Niemczech; od 1949 profesor Uniwersytetu Warszawskiego; od 1948 czł. TNW;

Najważniejsze zabytki
• klasztor warowny Karmelitów Bosych z XVII wieku, ufundowany przez Janusza Tyszkiewicza
• Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP z XVIII w.
• Kościół św. Barbary
• pałac Radziwiłłów z XVIII i XIX wieku
• cerkiew prawosławna z XIX wieku
Żrodła: słownik geogr.; przewodnik.onet, pl;wikipedia.org

Galeria zdjęć z Berdyczowa
.
Avatar użytkownika
wanka
Kreator Forum
Kreator Forum
Medale: 5
Pomoc techniczna (1) Wybitna informacja (2) Twórca indeksów (1)

Powrót do Miejsca B