karbowy (Polska Encyklopedia Historyczno-Genealogiczna)
 

 
 
Haseł w Leksykonie: 8968.
 
GRUPY HASEŁ

Miary i wagi
Systemy genealogiczne
Pieniądz używany w Polsce
Rodzaje uzbrojenia
Mobilia herbowe
Tytulatura klasowa
Zawody i funkcje
Stosunki rodzinne
Alchemia
Masoneria
Graficzna wyszukiwarka herbów
 
INNE SŁOWNIKI GP+

Lokalizacje geogr.
Powstańcy 1863 - lista
Bitwy 1863-6
Światowy Szlak 1863
Oficjaliści prywatni
Właściciele ziemscy
Baza fotografii
Biografie osób i rodzin
Opisy miejsc i miejscowości
Zbiory nazwisk, listy
Opowiadania
Staropolskie przepisy kulinarne
 
 
Hasło
Wystarczy wpisać część nazwy                                                                              (dokładne słowo)
Opis, nazwisko    
Wystarczy wpisać część nazwiska, lub innego słowa (bez gwiazdki)
#  A  B  C Ć  D  E  F  G  H I J  K  L  Ł  M  N  O Ó  P  Q  R  S Ś  T  U  V  W  X  Y  Z Ź Ż


karbowy
Gospodarz gumienny (włodarz), zwany także w różnych okolicach karbownikiem, gumiennym lub włodarzem, który rejestr na karbach utrzymuje. Każdy karbowy miewał dawniej laskę czworokanciastą, aby na czterech jej bokach mógł karbić czyli zacinać karby. Laskę taką zwano „karbem” lub „karbą”. „Karbnikiem” (carbarius) nazywano urzędnika żupnego, a „karbarją” — żupę solną. Wyrazy te, jak twierdzi Karłowicz, pochodzą w średniowiecznej łacinie z języka polskiego.

[Gloger Z., Encyklopedia staropolska...]

Osoba odpowiedzialna za nadzór pracy chłopów zatrudnionych w folwarku. Zatrudniał parobków i odpowiadała za wykonanie przez nich prac polowych.

Karbowy miał kij, a wykonywane na nim nacięcia rejestrowały ilość wykonanej pracy; czynność nacinania w celu ewidencyjnym nazywano"karbowaniem". Po nacięciu karbów kij rozłupywano wzdłuż na dwie części w taki sposób, żeby karby były widoczne na obu częściach. Jedna część pozostawała u karbowego, a druga u chłopa wykonującego pracę. Ten sposób bardzo dobrze zabezpieczał przed sfałszowaniem zapisu, ponieważ usunięcie karbu, czy nacięcie dodatkowego tylko na jednej połówce kija jednoznacznie wskazałoby winnego.





Jeśli widzisz błąd, brak, nie znalazłeś swojego nazwiska, masz ciekawy pomysł, chcesz pomóc w inny sposób
prosimy skontaktuj się z nami.



  Fundacja Odtworzeniowa Dóbr Kultury i Dziedzictwa Narodowego  
Regon: 122719308, NIP: 6793086820
konto: Bank Pocztowy 96 1320 1856 2935 3154 2000 0001
Przekaz online (usługa DotPay)
Wpisz kwotę:


Przelew kartą (usługa Pay Pal)




© Genealogia Polaków 2000-
Wszelkie kopiowanie słownika i haseł zabronione, wykorzystanie w publikacjach tylko z podaniem aktywnego linku.