klasa gramatyki

Niższy stopień nauki w gimnazjach - czyli szkolnictwie średnim na ziemiach polskich od XVI do XIX wieku. (Artykuł o szkolnictwie gimnazjalnym)
Stopień ten obejmował zazwyczaj 3 lata nauki (klasa niższa, średnia i wyższa - infima, media, suprema/syntaxis). Uczniowie zaczynali naukę w wieku ok 10 lat, choć rozpiętość mogła sięgać nawet 5, 6 lat (rozpoczęcie nauki w wieku 9-15 lat). Po tych klasach następował etap poetyki (humaniorzy) i retoryki. Łącznie 6 lat. Jednak w pełnym cyklu nauczanie trwało 8 lat i kończyło się egzaminem maturalnym.

Celem nauki w klasie gramatyki było solidne i możliwie pełne opanowanie reguł języka (morfologia, składnia, wyjątki, idiomy). Uczniowie uczyli się poprawności językowej, tłumaczyli proste teksty (łatwe listy Cycerona, fabuły, żywoty, podstawowe utwory), robili ćwiczenia pisemne (pensa) i poprawiali błędy gramatyczne oraz stylistyczne. W wyższych klasach gramatycznych wprowadzano elementy wersyfikacji. Był to etap nauki poprawnego mówienia i pisania. Bez niego nie przechodziło się wyżej.