Szczerbiec

Słynny miecz koronacyjny królów polskich - zachowany do dzisiaj w zbiorach muzeum na Wawelu. Gladius iustitiae - miecz sprawiedliwości, symbol władzy sądowej wydawania wyroków w imieniu Boga.
Wg Legendy (nieprawdziwej) miał należeć do Bolesława Chrobrego i zostać przez niego wyszczerbiony na kracie Złotej Bramy w Kijowie w 1918.
Ustalono jednak, że pochodzi z poł. XIII wieku i należał prawd. do ks. Władysława Pobożnego. Po raz pierwszy użyty przez jego zięcia Władysława Łokietka jako insygnium podczas koronacji w 1320 r.
W 1795 został zrabowany przez Prusaków wraz ze wszystkimi insygniami koronacyjnymi i jako jedyny ocala - reszta została przetopiona.

Na mieczu znajdują się chrześcijańskie formuły mające rolę symbolicznych zaklęć - typowych dla podobnych mieczy z epoki..
Na jednej stronie głowicy znajduje się znak przypominający literę C i litera T, zaś poniżej krzyż w dwunastopłatkowej rozecie. Po bokach litery "C" litery A i Ω, obie zwieńczone krzyżykami. Po obu stronach trzonu rękojeści orzeł, anioł, lew oraz wół - symbole czterech ewangelistów oraz dwukrotnie wezwanie Agnus Dei.
Na Głowicy wokół motywu kwiatowego biegnie napis: REC.FIGVRA.TALET.AD.AMOREM.REGVM.ET.PRINCIPVM.IRAS.IVUDICVM - (Znak ten umacnia miłość królów i książąt a gniew sędziów).
Po jednej jelca znajduje się napis: QUICUMQUE HEC NOMINA DEII SECUM TULERIT NULLUM PERICULUM EI OMNINO NOCEBIT (Ktokolwiek te imiona Boga ze sobą nosić będzie, żadne niebezpieczeństwo mu w ogóle nie zaszkodzi). Po drugiej : CON·CITOMON·· EEVE SEDALAI · EBREbEL - który budzi różne analizy. Prawdopodobnie są to pochodzące z kultury iberyjskiej imiona jakimi Adam miał się zwracać do Boga. Wskazuje to na takie miejsce powstania miecza.
Pod jelcem znajduje się herb Polski wykonany przez Przemysława II.