71700: Florian Buzdygan

ur. 03.05.1816 Kwaczala par. Balice [2] [6] - zm. 28.11.1892 [2], włościanin, powstaniec 1846 i 1863 r.

Rodzina i dzieje przed powstaniem

Syn włościan Piotra Buzdygana i Magdaleny Korpal, urodzony w m. Kwaczał 3 marca 1816 r. [2] [6]
W wieku 29 lat, mieszkał we wsi Regulice i 17.02. 1846 r w m. Rybna poślubił Katarzynę Bandulską (córkę Jana Bandurskiego, organisty i Zofii Starzyckiej) [6]
W tym samym roku, 1846, przystąpił do powstania krakowskiego, przenosił broń dla powstańców. Schwytany, został osądzony i osadzony w więzieniu św. Michała w Krakowie. Odbywał karę w jednej celi z krakowskim patriotą, powstańcem Marcinem Lelewelem Borelowskim. Przykuty był do tzw "szpangi" (skucie razem prawej nogi i lewej ręki) przez 6 godzin dziennie. Po rozkuciu przepisywał modlitewnik dla zachowania trzeźwości umysłu. [1]

Po opuszczeniu więzienia krakowskiego mieszkał z żoną we wsi Baczyn w parafii Morawica; tam urodziła się trójka jego dzieci: Paweł (1850), Mikołaj (1851) i Bronisława (1853) [5]

Potem zamieszkał z rodziną w Krzeszowicach. [1]

Losy powstańcze

Podczas powstania styczniowego wstąpił w szeregi powstańców. Otrzymał nominację na gminnego naczelnika powstania w Krzeszowicach. W swojej zagrodzie przekuwał kosy. Zebrał grupę 12 powstańców, chłopów (Grzymała, Bigaj, Zbroja, Sęk, Pięta, Zięba, Wójcik, Noworyta, Zuch, Ryś, Knapik, Kaczorowski). [1] [7] , z którym przewodził Wojciech Wicher, 56-letni chłop z Rybny, żołnierz powstania listopadowego walczący pod Olszynką. [7] W zagrodzie Buzdyganów były kute i oprawiane na sztorc kosy. [7] Oddział powstańców udał się w Świętokrzyskie [1], po drodze w Miękunie, Nowej Górze, Ostrężnicy i Lgocie zebrano jeszcze dwudziestu czterech kosynierów.
Na granicy przeprowadziła ich przewodniczka przez olkuskie piachy i lasy na miejsce przeznaczenia do puszczy świętokrzyskiej, gdzie walczyli u boku Adama Chmielowskiego. Tam brali udział w potyczce z oddziałem wojska rosyjskiego i sotni kozackiej, do walki ruszyli z pieśnią na ustach "Kto się w opiekę podda Panu swemu"., potyczka była wygrana. [7] Adam Chmielowski dostał się do niewoli. Florian Buzygan został ranny, gdy odzyskał przytomność odnalazł swój oddział, który odesłał go do szpitala polowego, a ten do Krakowa . Z krakowskiego szpitala odstaiono Buzygana do domu rodzicielskiego w Krzeszowicach. Tam 29.08.1863 r otrzymał rozkaz Rządu Narodowego w Warszawie (w uznaniu dostarczenia 36 najlepszych żołnierzy, jego walk okupionych raną) - Florian Buzdygan został mianowany gminnym naczelnikiem powstania na Krzeszowice, a później podobno naczelnikiem powstania na powiat krakowski i krzeszowicki.
Zaprzysiężenie Buzdygana odbyło się w jego domu, na rynku krzeszowickim, przez byłego członka Rządu Narodowego, Agatona Gillera, a Buzdygan złożył przysięgę na krzyż i na swój modlitewnik. Na ten krzyż odbierał później przysięgę Buzdygan od wszystkich miejscowych, którzy przystępowali do powstania. [7]

Dzieje popowstaniowe

Po powstaniu mieszkał w Krzeszowicach, odmówił godności wójta i innych, nie chcąc być "cesarskim". [7] Miał szczególne nabożeństwo do Matki Boskiej, wielokrotnie pieszo pielgrzymował do Matki Boskiej Piekarskiej. Nie ma żadnej fotografii Floriana Buzdygana - nie pozwolił się fotografować, mówił, że fotografią są jego dzieci. Nawet Grottgeriwi nie chciał pozować. [7]

W miejscu jego domu syn Mikołaj Buzdygan wybudował inny dom - Buzdyganówka znajduje się do dzisiaj na krzeszowickim rynku. [1]

Pochowany w rodzinnym grobie na cmentarzu parafialnym w Krzeszowicach [2]
Pochowany w Krzeszowicach. [1] [7]

Najbliższa rodzina:

ojciec - Piotr Buzdygan [6]
matka - Katarzyna [6]

żona - Katarzyna Bandulska [6]

dzieci:
* Paweł Buzdygan (ur 1850 Baczyn par. Morawica [5])
* Mikołaj Buzdygan (1851 Baczyn par. Morawica [4] [5] - 1920 Kraków [5]) - lekarz, filantrop, dobrodziej młodziezy akademickiej i najbiedniejszej ludności [7]
* Bronisława Buzdygan (ur 1853 Baczyn par. Morawica [5])