Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

Artykuły historyczne

Monografie, opracowania, zestawienia o wartości naukowej lub badawczej. Aby umieścić tutaj swój artykuł musi być o przygotowany w pdf, zgonie z normami naukowymi lub popularnonaukowymi, opatrzony przypisami źródłowymi i wysłany na dres redakcji.
Album dodany 28.09.2023 przez Marcin Niewalda
Ilość plików: 43
Sortowanie
Wspomnienia z obozu Św Krzyskiego
Mało znana relacja z bitwy pod Świętym Krzyżem - opublikowana w Dzienniku Polskim w 1888 roku
Romuald Traugutt - ikona niepodległości
Biografia Romualda Traugutta - ostatniego dyktatora Powstania Styczniowego, kandydata na ołtarze.
Komitet Niewiast Polskich w Krakowie
Opracowanie dotyczące ruchu kobiecego, organizującego zaplecze Powstania w Krakowie.
Wersja 0.14 (z 19.1.2026 - będzie rozszerzane) KOMITET Niewiast Polskich w Krakowie .
Józef Paweł Zieniewicz
Zesłany po Powstaniu Styczniowym, zmarł na Syberii. Artykuł autorstwa Marcina Zieniewicza.
Odsłonięcie pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego i poległych żołnierzy w Czajkowie (1932)
Publikacja „Odsłonięcie pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego i poległych żołnierzy w Czajkowie (1932)” przedstawia historię pomnika ku czci Marszałka Piłsudskiego i żołnierzy poległych w walkach o niepodległość Polski. Autor szczegółowo przedstawia genezę pomnika, jego symbolikę i znaczenie dla społeczności, a także wymienia nazwiska żołnierzy upamiętnionych na tablicy. W dalszej części opisuje losy monumentu – jego zniszczenie przez Niemców podczas okupacji oraz powstanie nowego pomnika po II wojnie światowej, który upamiętnia zarówno ofiary wojny, jak i bohaterów walk 1918–1920. Opracowanie opiera się na źródłach prasowych i archiwalnych.
Tam, gdzie spłonęli kosynierzy. Historia Krzyża Powstańczego w Grzybie
Publikacja przedstawia historię Powstańczego Krzyża w miejscowości Grzyb, upamiętniającego dramatyczne wydarzenia z powstania styczniowego. 26 lutego 1863 roku, po bitwie pod Kuźnicą Grabowską, czterech odciętych od oddziału kosynierów schroniło się w jednej z chat w Grzybie. Otoczeni przez wojska rosyjskie, odmówili poddania się i zginęli w płomieniach. Autor zebrał źródła historyczne, relacje prasowe, wspomnienia mieszkańców oraz fotografie, aby ocalić pamięć o bohaterach i przybliżyć dzieje tego miejsca kolejnym pokoleniom.
Obchody 150. rocznicy bitwy pod Kuźnicą Grabowską (1863-2013)
Niniejsze opracowanie dokumentuje obchody 150. rocznicy bitwy powstania styczniowego w Kuźnicy Grabowskiej, jako przykład edukacji patriotycznej w szerokim rozumieniu. Opracowanie powstało w 10. rocznicę uroczystości. Główne źródła wykorzystane w pracy to: artykuły medialne relacjonujące uroczystości - materiały drukowane związane z rocznicą - listy okolicznościowe - fotografie tablic pamiątkowych w Kuźnicy Grabowskiej, Russowie i Kaliszu, - archiwum fotograficzne autora publikacji,
Na powstańczym szlaku 1863 w Kuźnicy Grabowskiej
Z okazji 150. rocznicy bitwy powstania styczniowego, Szkoła Podstawowa im. Kardynała Karola Wojtyły w Kuźnicy Grabowskiej wydała publikację okolicznościową pt. „Na powstańczym szlaku 1863 w Kuźnicy Grabowskiej” . Wydawnictwo jest dostępne również w wersji cyfrowej na platformie Wielkopolskiej Biblioteki Cyfrowej.
Kim byli przodkowie Andrzeja Dudy?
Jedyny artykuł genealogiczny w polskiej prasie, który został wydrukowany w czasie kampanii prezydenckiej w 2015 roku, na temat Andrzeja Dudy. Artykuł przeciwdziałał pomówieniom i kłamstwom, które zostały rozpuszczone w polskim Internecie. Rzetelne i prawdziwe opracowanie.
Historia krzyżami się mierzy
Niemal każdy {{krzyż}} był obiektem nienawiści. Krzyże były w oczach zaborców symbolem zacofania, zaśmiecania przestrzeni publicznej, przejawem dyskryminacji, nietolerancji. Każdy krzyż był jednak zawsze krokiem historii.
Święcenie wianków na Boże Ciało
Staropolski zwyczaj święcenia wianków, który odbywał się w "ostatni nieszpór" w oktawie Bożego Ciała
Wieniec zgody
Artykuł o zapomnianym zwyczaju sadzenia drzew w zarysie koła - jako zwyczaju pielęgnacji zgody i zakończenia waśni rodzinnej.
Dzieci które uratowały Polskę
"Mały Światek" - czasopismo i szkoła - dzieło życia Anny Lewickiej, żony Feliksa, i ich wielki wpływ na losy Ojczyzny.
Dowódcy Powstania Styczniowego w Małopolsce
Zestaw dowódców, którzy prowadzili działania na terenie Małopolski (opisy ograniczone terytorialnie)
Dowódcy Powstania Styczniowego na Litwie
Poczet dowódców, którzy prowadzili działania na terenie Litwy (opisy ograniczone terytorialnie). Wersja w.11 (12.2025)
Duchy Powstania Styczniowego
Podania o duchach związanych z Powstaniem Styczniowym.
Powstańcy Styczniowi pochowani na cmentarzu Rakowickim w Krakowie
Największa opracowana lista, wraz z weryfikacją i indeksacją źródeł. Kraków - Rakowice. (Lista alfabetyczna aktualizowana v. 60 - 11.02.2025).
Niezwykła kolekcja fotografii wigilijnych
O kolekcji fotografii wigilijnej zgromadzonej w ramach zasobów fundacji i jej depozytach. Zdjęcia te pokazują atmosferę świąt przedwojennych, zwyczaje bożonarodzeniowe, formy ozdób, przystrojenie stołu i wiele innych.
Czy Mickiewicz bywał w Turgielach?
Powiązanie wielu informacji dotyczących Adama Mickiewicza i ziemian Wilna oraz regionu turgielskiego, na bazie odkryć poczynionych przez naszą Fundację.
św. Elżbieta Węgierska
Św. Elżbieta Węgierska - Inspiratorka duchowości Piastówien.
Powstanie Styczniowe - nie tylko bitwy.
Krótki artykuł prezentujący spektrum działań powstańczych i szerzej związanych z odzyskaniem niepodległości.
Pochodzenie herbu i rodów Sas
Próba analizy graficznej najwcześniejszych symboli i powiązania ich z podobną symboliką regionu.
Rozbójnicy czy zwykłe zbóje?
Kim naprawdę byli słynni i tajemniczy rozbójnicy, żyjący dawniej w Karpatach?
Wyklęci XIX wieku - prześladowania powstańców 1863
Porównując skalę, metody i cel terroru można powstańców nazwać "wyklętymi" XIX wieku.
Szpitale i lazarety Powstania Styczniowego
Wersja opracowania nr 54 z 11.11.2025 (Plik jest uzupełniany i podmieniany na najnowszą wersję.)
Źródła tradycji kuchni świątecznej
Co oznacza mak w potrawach, z czego robiono barszcz zanim pojawiły się buraki w polskiej kuchni, jaki sen ma ryba, sianko, dlaczego na Wigilii nie jemy pomidorów - i wiele innych ciekawostek.
Józef Bem - bohater Polski i Węgier
Niezwykły, zapomniany, do końca wierny bohater - bojownik o niepodległość.
Aleksander Miecznikowski - powstaniec 1863 - poprawiona biografia
Wyprostowanie błędów, które mają miejsce we wszystkich najpoważniejszych publikacjach, a które były kompilacją biografii trzech osób o tym samym imieniu i nazwisku.
Per aspera ad astra - Wawrzyniec Okrajni - powstaniec z Sułoszowej
Człowiek którego losy wiodły od przemytnika przez powstańca aż do wójta.
Alfred Twaróg - obrońca Przemyśla
Odkrycie i przedstawienie losów jednego z czołowych obrońców Przemyśla z roku 19118 - który wsławił się "czynem Kmicica".
Ilu było tych Sokalskich?
Artykuł dotyczący udziału osób nazwiskiem Sokalski w Powstaniu Styczniowym. Wydrukowany w periodyku "More Maiorum"
Bończa - czyli kto? Rozwikłanie tajemnicy.
Odkrycie i ustalenie prawdziwego nazwiska, genealogii i niezwykłej historii rodzinnej tego wspaniałego dowódcy z wątkiem szpiegowskim w tle.
Ludwik Rucz - najmłodszy Powstaniec Styczniowy
Odkrycie naszej fundacji kim był najmłodszy powstaniec który walczył z bronią w ręku i poległ.
Powstanie Styczniowe najbardziej powszechny zryw w dziejach Polski.
Artykuł umieszczony w w roczniku humanistycznym "Niepodległość i Pamięć" 2023