Opracowanie typograficzne Lech Przybylski Projekt okładki Beata Barszczewska-Wojda Na okładce fragment ryciny z ,,Tygodnika Ilustrowanego" z roku 1898 (reprodukcję wykonał Tadeusz Duda) Redaktor Zofia Górzyna Redaktor techniczny Wanda Zarychtowa Printed in Poland Wydawnictwo Literackie, Kraków 1989 Wyd. V. Nakład 200 000^-350 egz. Ark. wyd. 10,9. Ark. druk. 14,5 Papier druk. mat. ki. IV, 61 x 86 cm, 70 g Druk z gotowych diapozytywów. Zam. nr 4743/88 M-ll-92 Rzeszowskie Zakłady Graficzne, Rzeszów, ul. Marchlewskiego 19
Fascynująca, silna kobieta kontra rodzina. Tytułowe Czahary to majątek, stanowiący część spadku. Spierają się o niego dzieci starego Janickiego, który miał trzech synów i dwie córki. Dwaj zaborczy bracia nie chcą wziąć pod uwagę tego, co należy się trzeciemu, Wacławowi, uznanemu za zaginionego. Ich siostra Zosia upiera się jednak przy sprawiedliwym podziale dóbr: tylko ona wie, że Wacław żyje... Tak rozpoczyna się ta ciekawa rodzinna historia, umiejscowiona w końcu XIX wieku na Kresach, o triumfie szlachetności, prawości i - odwadze młodej damy. Doskonały relaks: niektórych uspokajają wspaniałe opisy krajobrazów, innych pięknie naszkicowane postaci, głównie - wzory kobiecego ideału.
Z PISM Marii Rodziewiczówny
„Sceny miłosne w powieściach Rodziewiczówny na ogół rozgrywają się na świeżym powietrzu (najczęściej wtedy, gdy bohaterowie spotykają się po długim okresie niewidzenia — w lesie czy w ogrodzie, na polu, albo nawet, jak w Czaharach właśnie — na rzece), ale jest to tylko zewnętrzny wyraz sprawy daleko szerszej i istotniejszej. W powieściach tych miłość jest nierozerwalnie związana z obrazem natury, jest weń bez reszty wpisana? tak samo jak ona wartościowana. Prawdziwa, wielka miłość w świecie bohaterów Rodziewiczówny może pojawić się tylko w oderwaniu od niosącej demoralizację cywilizacji, realizować się jedynie w głuszy, z dala od miast-potworów, gdyż tylko na odludziu istnieje możliwość życia pełnią człowieczeństwa. Miłość owa staje się też wartością, i to jedną z podstawowych w utworach Rodziewiczówny."
(fragment książki Anny Martuszewskiej Jak szumi „Dewajtis"? Studia o powieściach Marii Rodziewiczówny)
NOTA WYDAWCY
Pierwsza publikacja powieści Marii Rodziewiczówny Czahary miała miejsce na łamach „Gazety Narodowej" (Warszawa 1904, nr 78—149). Wydanie książkowe ukazało się w Warszawie w 1905 r.; następnie Czahary były kilkakrotnie wznawiane: Warszawa 1911, Lwów—Poznań 1921, Lwów 1922 oraz jako tom IV Pism. Wydania zbiorowego jubileuszowego, Poznań [1927]. Niniejsze wydanie oparto na krytycznie opracowanym tekście edycji Wydawnictwa Literackiego z 1957 r., powtórzonej w 1975 r. i w 1985 r., mającej za podstawę wydanie jubileuszowe z 1927 r.