Torskie, wieś, pow. zaleszczycki, 16 km. na płn.-zach. od Zaleszczyk (sąd powiatowy), 7 km. na wsch. od urzędu pocztowego, w Uścieczku. Na zach. leży Uścieczko, na płn. Uścieczko i Worwotyńce, na wsch. Hińkowce, Chartanowce, Uhryńkowce i Dupliska, na płd.-wsch. Dźwiniacz, na płd.-zach. Iwanie. Środkiem obszaru płynie pot. Ługi, lew. dopł. Dniestru, W dolinie potoku leżą zabudowania; na płd. od nich grupa domów i fol. „Hłuszka", na płn.-zach. domy i fol. „Prusy", i folwark „Nie poczęcie". Wzniesienie sięga 335 m. - leży na płn.[1] Par. rz.-kat. w Czerwonogrodzie, gr.-kat. w miejscu, dek. zaleszczycki.
1659 - przyznano dominikanom jazłowieckim 1000 zł funduszu Bartłomieja i Zofii Gołyńskich na dobrach Torskie. Konwent miał za to odprawiać 30 Mszy św. rocznie[2]
1797 - Wyroku c-k Sądu Apelacyjnego dotycząc stanu obciążenia dóbr Torskie na rzecz Jana Wierzejskiego[16]
1843 - proces o zabezpieczenie sumy 333 dukatów dla Jakuba Siemiginowskiego, przez publiczną sprzedaż dóbr Torskie - przeciwko dzieciom z nieślubnego łoża Jana Daszkiewicz - tj. Eleonorze, Feliksie i Józefie Kuleszkównom [4]
1845/6 - Jakub Siemiginowski, właściciel dóbr Torskie, pozwał następujące osoby o rozstrzygnięcie roszczenia na sumę 40.000 florenów z majątku Torskie: Teofila Lipińska, Michał Wrzeszcz, Żyd Chaim Gecłowicz vel Giedowicz, Andrzej Meisner, Leopold i Salomea Lanckorońscy z Głębokiego (małżonkowie), Michał Hubicki, Rozalia Ramoszyńska, zam. Siemińska, Jan Ilnicki i Joanna Siemińska, jego małżonka, Urszula Siemińska z Dłuska, Walerian Podlewski.[13]
1846 - w lutym Siemiginowski, właściciel Torskiego włączył się w zbiórkę darów na rzecz cierpiących niedostatek powiatach zachodnich - przeznaczył na ten cel po 5 korców pszenicy i żyta i po 10 jęczmienia i hreczki.[15]
1847 - Sprawa z powództwa Jakuba Siemiginowskiego, właściciela dóbr Torskie o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego z 1797 na rzecz Jana Wierzejskiego[16]
1854 - Jakub Siemiginowski, właściciel Torskiego, został przyjęty na członka czynnego Towarzystwa Gospodarskiego Galicyjskiego[14]
1855 - Właścicielką folwarku była JW: Pani Kosińska, wdowa po fizyku obwodowym. Miała ona również dworek w Zaleszczykach. Jan Kraus - nauczyciel szkoły w Zaleszczykach mieszkał tam u niej 9 lat, pomimo tego, że Pani Kosińska miała oferty na wynajem wyższe o 120 florenów rocznie.[5]
1858 - 8 sierpnia umiera Jakub Semiginowski, właściciel dóbr[17]
1859 - Włodzimierz Semiginowski, Józefa Kosińska - właściciele dóbr, Jerzy Litwinowicz - pleban, Szczepan Gasperski - rządca dóbr, Edward Krygowski - gorzelnik oraz Izak, Katz - dzierżawca propinacji, złożyli dar pieniężny na utworzenie Korpusu Ochotniku w pow. czortkowskim[6]
1861 - Właściciele własności większej w Torskiem, wyznaczeni do wyboru posłów - Bronisław i Włodzimierz Semiginowski oraz Landfried [3]
1863 - 3 maja zaprowadzono w całym powiecie warty chłopskie, mające śledzić osoby poruszające się bez dokumentów. Organizował to kancelista powiatowy Złochowski w towarzystwie 30 huzarów. 4 maja był w tym celu w Torskiem. Przebywając w karczmie "schwytał" gorzelnika J. z pobliskiej wsi Chmielowy, który odwoził krewnych, nie mając przy sobie legitymacji. Pomimo protestu samych chłopów iż go znają a także powołaniu się na właściciela wsi p. Włodzimierza Semiginowskiego, nadgorliwy urzędnik wysłał owego gorzelnika pod strażą do Zaleszczyk, a stamtąd do powiatu w Uścieczku. Już 7 maja hr. Mensdorf nakazał jednak rozwiązanie wszystkich wart chłopskich z racji na niepraktyczność. Pozostały jedynie na granicach.[12]
1865 - Gmina Torskie. dla założenia szkoły postanowiła wybudować mieszkanie dla nauczyciela i zobowiązała się brać udział w finansowaniu pensji i opieki nad tym miejscem. Do wsparcia dzieła zobowiązał się Tomasz Sworakowski - rządca dóbr, ks. Bazyli Ilewicz - pleban i Abraham Silberbush - dzierżawca propinacji[9]
1866 - 2 czerwca spalił się dom włościański podpalony przez właściciela cierpiącego na obłąkanie[7]
1867 - We wrześniu żandarm eskortował do Uścieczka kilku renitentów (krnąbrnych) włościach z Torskiego. W czasie eskortowania jeden z nich rzucił się na niego w celu rozbrojenia. Żandarm użył broni i ranił owego włościanina, urlopnika z wojska.[10]
1870 - w lutym na wystawie koni w Horodence uznanie uzyskał Jan Bednarowski, włościanin z Torskiego, wystawiając klaczkę trzyletnią, kasztanowatą, kosmatą, z grubą skórą, na grubych kosmatych nogach. Choć niewysoka była oceniona bardzo dobrze.[11] - w maju Eugenia Stupnicka, zam. Klemenczyc, żona leśniczego, odebrała sobie życie[8]
1880 W tym roku było 302 domów, 1573 mieszkańców w gminie. W tym 1455 gr.- kat. 307 rz.-kat, 60 izr.; 1519 Rusinów, 289 Polaków, 13 Niemców. Na obszarze dworskim 50 domów, 249 mieszkańców.[1] Własność większa (Siemiginowskich) ma roli or. 1746. łąk i ogr. 19, past. 131, lasu 1118 mr.; wł. mn. roli or. 1744, łąk i ogr. 110, past. 59 mr, [1] We wsi jest cerkiew, szkoła etatowa 1-klasowa, kasa pożyczkowa gminna z kapitałem 668 złr., gorzelnia i młyn.[1]
Bibliografia
[1][SGKP] [2] Barącz Sadok, Pamiątki jazłowieckie [3] Gazeta Lwowska 9.3.1861 [4] Gazeta Lwowska 30.1.1844 [5] Czas 23.5.1855 [6] Gazeta Lwowska 12.10.1859 [7] Gazeta Lwowska 15.6.1866 [8] Czas 13.5.1870 [9] Gazeta Narodowa 7.10.11865 [10] Dziennik Lwowski 6.10.1867 [11] Rolnik 2.1870 [12] Gazeta Narodowa 20.5.1863 [13] Gazeta Lwowska 24.1.1846 [14] Rozprawy C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego 1854 [15] Gazeta Lwowska 24.2.1846 [16] Gazeta Lwowska 8.5.1847 [17] Księga zgonów par. Czerwonogród
