Łacina: pomoc

Zbigniew1965

6.01.2015 00:15

Postów: 470

Rejestracja: 24.12.2014

Co oznacza historycznie tytuł "honestus" i "honesta" dodawany najczęściej w metrykach chrzcielnych przed nazwiskami rodziców chrzestnych? Dosłowne znaczenie słowa "uczciwy poczciwy - jakoś nie pasują do kontekstu. Innych znaczeń dostępne mi słowniki nie pokazują. Najlepiej pasowało by do kontekstów znaczeniowych tłumaczenie jako "honorowy ojciec chrzestny", tzn taki jakby z urzędu, z konieczności zostający nim.

I drugie pytanie o tytulaturę szlachecką po łacinie. Ni chu chu... W żadnym słowniku tego nie ma, a w zapisach najczęściej jest w postaci idiomatycznych nieprzetłumaczalnych skrótów.

Bardzo proszę o pomoc.

I przy okazji pytanie. Czy jest tu ktoś zainteresowany całymi rocznikami metryk tłumaczonych z łaciny z mojej miejscowości? Tak począwszy od 1770 roku?

Cicha

12.01.2015 17:18

Postów: 46

Rejestracja: 25.10.2013

Podam za klasykiem nauk pomocniczych historii, czyli za Józefem Szymańskim:

Szlachta to nobiles (szlachetni), generosi (urodzeni), magnifici (wielmożni).
Mieszczanie - honesti (godni).
Chłop to laboriosus (pracowity, robotny), honestus (uczciwy), providus (opatrzny).

Czyli w powyższym przypadku rodzicem chrzestnym był albo mieszczanin albo chłop..

Zbigniew1965

12.01.2015 19:26

Autor wątku

Postów: 470

Rejestracja: 24.12.2014

W międzyczasie również zasięgnąłem "języka" i moje ustalenia są podobne.... chociaż nieco obszerniejsze. Poniżej wpiszę tytuły jakie w praktyce spotkałem w kilkuset do tej pory przetłumaczonych aktach z mojej parafii:

1: Ccs, Ccsp. = Circumspectus = poważany = ubogi rzemieślnik
2: Fam = famatus = sławetny = bogaty rzemieślnik zawsze z miasteczka (młynarz, kowal, stolarz, piwowar)
3: Hon =honestus = uczciwy = bogaty rolnik albo rzemieślnik wiejski jw.ale dochodzi szynkarz
3a: Lab. = laboriosus = pracowity = chłop uprawiający rolę albo np owczarz (innych zawodów dotychczas nie spotkałem)
4: Civ. = civis = obywatel = mieszczanin bez określonej funkcji, zawodu ale: civis aquator = nosiwoda
5: Hort. = hortulanus = zagrodnik = ubogi chłop
6: Ill. Dom. = illustrissimus dominus = jaśnie wielmożny pan = (u mnie odkilkusetletni właściciel całej gminy i nie tylko)
7: Ill. Don. = illustrissima donna = jaśnie wielmożna pani = jak wyżej o paniach
8: Honoratus/a = zacny/a = szlachcic, ale ubogi = urzędnik w jakimś biurze, rządca, także rentierzy, i rentierki kątem w miejscowych dworach.
9: Dom. = dominus = pan = zawsze dotyczyło dzierżawców majątków ziemskich
10: aulic, aula = dworzanin /ka = bardzo często przy kobietach i mężczyznach określanych potem jako pan, pani ktośtam
- : wieśniaka, grabarza określono mianem: hort. hon. coriarius
- : liczne pomoce w domach szlacheckich określano: Anc. = ancilla = służka
- : tytuły księżowskie pomijam
Innych tytułów jest jeszcze całkiem sporo

Marcin Niewalda

16.01.2015 02:38

Postów: 4197

Rejestracja: 16.12.2007

Przypominam że większość słów używanych w łacińskich aktach i wiele terminów jest w naszym leksykonie
http://www.genealogia.okiem.pl/glossary/glossary.php

Zbigniew1965

16.01.2015 18:14

Autor wątku

Postów: 470

Rejestracja: 24.12.2014

I nie trzaa byłoo taak odrazuu!!! Wielkie dzięki. Przeglądam i jestem w malutkim szoku. Zwłaszcza dzięki wyszukiwarce pozwalającej znaleźć słowo niekompletne. To jest problem przy tłumaczeniu. Z pewnością skorzystam.