57943: Gustaw Saski

Gustaw Józef Wojciech Saski. Ur. 24.4.1846 Zagórz[5], poległ 24.9.1863 pod Czarncą. Syn Jana, dzierżawcy dóbr Ruda Zajączkowska, i Józefaty Żeromskiej.[3]

Do Powstania przystąpił razem ze swoim bratem Zygmuntem. Walczył w kawalerii w oddziale Chmieleńskiego. Po przegranej bitwie pod Czarncą w dniu 24.09.1863 r, podczas ucieczki (w kierunku Secemina) wraz z czterema innymi kawalerzystami, został zarąbany przez Kozaków.

"Śmierć 16-letniego Gucia, który wraz z bratem Ksawerym /Zygmuntem - przyp. Jan Kowalczyk/ po rozbiciu oddziału Chmielińskiego w bitwie pod Rudnikami uciekał przez Secemin, odmalował Żeromski jak najwierniej. Przez obszerny, pokryty kretowiskami wygon obaj bracia, pochyleni na kulbakach, uciekali przed sotnią Kozaków. Tak samo owo nieszczęsne cielę wpadło pod nogi Guciowego rumaka, chłopiec stoczył się i w oczach oniemiałego z bólu brata posiekany został na sztuki. Szczątki poległego młodzieńca zebrali obywatele okoliczni, a matka własnoręcznie zgarnąwszy później w obrus ułożyła do trumny i pochowała na Cmentarzu Secemińskim."[1][4]

W Księdze Zgonów parafii Secemin w dniu 26.9.1863 ks. Damian Romer zapisał: "... stawili się Jakób Wiśniewski lat czterdzieści dwa i Piotr Zalejski lat czterdzieści pięć liczący, Oba Katolicy, Służący Dworscy, w Seceminie zamieszkali i oświadczyli, że w dniu onegdajszym o godzinie drugiej po południu tamże umarł Gustaw Saski Katolik, stanu wolnego, lat siedemnaście mający z wsi Rudy, Powiatu Kieleckiego pochodzący, syn Jana Saskiego Dzierżawcy Dóbr Ruda i Józefaty z Żeromskich, tamże zamieszkałych ..."[3]