Eustachy Szumański, ur. 3.7.1821 Lichwin Kosaczyzna (parafia Pleśna). Zm. 30.4.1899 Lwów[6]. Syn Jana Kantego (właściciela Lichwina) i Antoniny Strzyżowskiej h. Gozdawa.
Eustachy już w 1845 roku należał, wraz z młodszym bratem Leonem, do koła spiskowego w Pilźnie pod Tarnowem, prowadzonego przez Józefa Kapuścińskiego. Eustachy był wówczas gorzelnikiem i oficjalistą w Łękach Dolnych. W 1846 roku Eustachy brał czynny udział w Powstaniu Krakowskim uczestnicząc w akcji zbrojnej – zamachu na burmistrza Pilzna K. Markla, za co był sądzony w procesie lwowskim wraz z Teofilem Wiśniowskim i Józefem Kapuścińskim. Józef Kapuściński, Gabriel Danielewicz, Szymon Górecki, Siekierski, Eustachy Szumański i Leon Szumański oskarżeni zostali o ”zbrodnię zdrady głównej” i morderstwo. Wyrokiem z 7 stycznia 1847 r. Eustachy Szumański skazany został na 12 lat więzienia, które od 17 sierpnia 1847 roku odsiadywał w twierdzy Spielberg[4]. Amnestionowany wraz z grupą więźniów politycznych dnia 25 marca 1848 r. Po opuszczeniu więzienia uzyskał, 12 grudnia 1849 roku, przywrócenie szlachectwa. Relacja Eustachego z wydarzeń 1846 r. została opublikowana w pracy Stanisława Schnür-Pepłowskiego „Życie za wolność!"[1]
W książce Stanisława Schnür-Pepłowskiego „Z TAJNEGO ARCHIWUM (Kartka z dziejów Galicji)”, Lwów 1896 r., przedstawiającej policyjne charakterystyki „osób podejrzanych politycznie i z tego powodu pozostających pod nadzorem policyjnym” jest również notatka dotycząca Eustachego Szumańskiego.
W 1857 ożenił się. W akcie ślubu jest zapisany jako dziedzic dóbr Kurowce niedaleko Tarnopola. Nieudane małżeństwo zakończyło się separacją, a Eustachy osiadł w Kurowcach zostawiając Lichwin Kosaczyznę swojej żonie. Z Kurowiec poszedł do Powstania Styczniowego i do Kurowiec po Powstaniu powrócił.
Pod koniec życia zamieszkał we Lwowie przy ul. Zimorowicza 2. Tam zmarł bezdzietnie i został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.[2] kwatera 68, grób nr 51[5]. Inskrypcja na grobie: Grobowiec Eustachego Szumańskiego Więźnia stanu z r. 1846 *1821. +30/4 1899
Eustachy rozdzielił w testamencie 100.400 ówczesnych złotych pomiędzy potomków swojego rodzeństwa. Oprócz tego utworzył Fundację posagową im. Eustachego Szumańskiego, z majątkiem 120.000 koron, której celem było zapewnienie posagu „pannom pochodzącym od rodzeństwa fundatora ewentualnie od rodzeństwa matki fundatora śp. Antoniny z Strzyżowskich Szumańskiej, w wieku od 16 do 30 lat, ale też mężatkom, posiadającym zresztą powyższą kwalifikację, które wyszły za mąż po upływie terminu poprzedzającego konkurs”.[7]
Małżeństwo Karolina Kozarska (ślub 21.6.1857)
(1821 - 1899) - więzień stanu ze Szpilbergu, uczestnik powstania 1863/64 [4], zmarł 30 kwietania [6] 1899 r we Lwowie [4], [6 Lat 78 [6] Wdowiec po Karolinie Kozarskiej. [6]
Autor biogramu: Jacek Szumański, uzupełnienia: Kaja1921, Marcin Niewalda
Bibliografia
[1] Schnür-Pepłowski Stanisław, Życie za wolność (Opowieść z przeszłości Galicyi), Lwów 1897 [2] cmentarzlyczakowski.pl [3] Kurier Lwowski 1.5.1899 [4] Wolne Polskie Słowo 20.5.1899 [5] Nagrobek na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. [6] Księga zgonów Lwów św. Mikołaj 1899, akt nr 62, AGAD [7] Gazeta Lwowska 18.6.1903