Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.
Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.
Zbiórka przez Pomagam.pl

82069: Dionizy Przysiecki

Ur. 1844, zm. po 1923. Syn Alojzego Seweryna (ur. 1807) i Dionizji Pęczelskiej

Student Uniwersytetu św. Włodzimierza, gub. wołyńska.[2]

Wysłany do pow. Owruckiego z poleceniami przez miejscowy Komitet do Adama Pługa. Łącznie z Romualdem Pląskowskim oraz bratem Adamem i Bolesławem studentem Uniwersytetu — był początkowo w organizacji. Przygotowywał broń, amunicję dla przyszłej partii. Później przyłączyli się Piotr Dyonizy Rogalewicz, Gabryel Wróblewski i dwóch chłopaków dworskich. Ogółem zebrało się 70 osób uzbrojonych w dubeltówki, sztucery pałasze i pistolety. Dowodził Leonard Wiśniewski, por. armii rosyjskiej. Po połączeniu się z partią Radomyślską 5.5.1863 roku partia Wiśniewskiego przyjęła bitwę z dwoma rotami piechoty moskiewskiej, rotą strzelców, sotnią kozaków pod Moskalówką. Tam Przysiecki został ranny szablą w głowę i rękę.[2][6]

Ranny dostał się do niewoli. Więziony w Owruczu, Żytomierzu oraz Kijowie w twierdzy. Został skazany na 8 lat katorgi. Sądzony w związku z Powstaniem Zabajkalskim, za sprawę tzw "tomską",[4] wydany przez jednego z przywódców celem uratowania siebie od kary śmierci - co jednak i tak nastąpiło.[3] Karę odbywał w Usolu, później w gorzelni w Aleksandrowsku, w Ałgaczu. Wreszcie
1866 osiedlony za Bajkałem pozostając pod nadzorem.[2] W Irkucku przebywał jeszcze w 1882 roku - co poświadcza wykaz prenumeratorów "Ogniska", książki wydanej dla uczczenia Zygmunta Miłkowskiego.[9]

Po powrocie z zesłania mieszkał w Żytomierzu. W 1912, dla uczczenia pamięci towarzysza "doli i niedoli", Franciszka Pawlikowskiego - również pojmanego pod Moskalówką, zamiast wieńca na trumnę złożył 10 rubli na uczącą się młodzież.[8] Po uzyskaniu Niepodległości, został weteranem - liczba wykazu Sekcji Opieki Departamentu Sanitarnego Ministerstwa Spraw Wojskowych: XIV-56.[5] Odznaczony Orderem Odrodzenia Polski.[1]
Źródło
Opracowanie GP
Nadawca
Uwagi
Autorzy opracowania: Aneta Balcerkiewicz, Martyna Jarosińska, Marcin Niewalda, Karol Giemza

[1] Teczka osobowa, CAW - indeks
[2] Stępień Stanisław (oprac.), Micela Michał (współpr.), za: KGB 30 V 1864, nr 22; IH PAN, Kartoteka zesłańców; W. Czetwertyński, Na wozie i pod wozem, s. 219; A. Giller, Spis Polaków w Usolu, s. 174; W. Lasocki, Wspomnienia, t. II, s. 347; J. Maliszewski, Sybiracy, s. 34; W. Śliwowska, Syberia, s. 302-303.
[3] Lasocki W., Wspomnienia z mojego życia, t. II, Kraków 1934
[4] Giller Agaton, Spis Polaków będących w Usolu w ciężkich robotach od 17 kwietnia 1866 do września 1868 roku
[5] Dzienniki personalne i Roczniki Oficerskie WP 1921-24
[6] Jerzy Maliszewski. Sybiracy zesłani i internowani za udział w powstaniu styczniowym.
[7] Sadurski Krzysztof, Bitwy Powstania Styczniowego
[8] Ziemia Lubelska, 19.9.1912
[9] Ognisko, książka zbiorowa, Warszawa 1882
Link do tego rekordu
Link wewnętrzny GP (BBCode)
Cytowanie naukowe