Powstanie Styczniowe - uczestnicy

Stefan Wiktor Slaski h. Grzymała, ur. 2.9.1838 Stępocice, zm. 22.2.1905 Radom[6]. Syn , powstańca listopadowego i Anny Marii Russockiej[2][3]. Miał braci Juliana i Teodora, ożenionego z Elżbietą Postawką - siostrą pułkownika powstańczego Właściciel wsi Brzeziny k. Kielc.[4] W 1863 był naczelnikiem powstańczym okręgu chęcińskiego.[4] 15.6.64 został osadzony w kieleckim więzieniu[1] z powodu denuncjacji . Był poddany śledztwu "na odwachu" w Kielcach, wraz z nim był też jego brat, Dąmbski z Dobrowody, Godeffroy, , a także Grobicki, Masłowski - asesor sądu poprawczego i .[8] Więzienie opuścił dnia 6.8.1864[1] nie wydawszy nikogo.[8] W 1865 roku został wybrany do Dozoru Kościelnego w parafii Brzeziny. Razem z bratem Julianem zajmował się prowadzeniem prac remontowych przy kościele i cmentarzu. W 1868 dobra Brzeziny przekazane zostały ukazem carskim w ręce dostojnika rosyjskiego Milutina, więc Stefan przeniósł się do Rzeplina koło Skały. Był tam ekonomem. Przez pewien czas był plenipotentem dób Morawica. Był wybierany na urząd sędziego sądu gminnego. Zmarł w Radomiu i został na cmentarzu parafii św. Wacława.[5] Żona: Helena Borkiewicz (ślub: 1869), ur. 1842, zm. 1911 Dzieci: * Zygmunt Rudolf, ur. 1870 Rzeplin * Stefania Florentyna, ur. 1871 Rzeplin * Michał Stefan Julian, ur. 1873 Morawica * Władysław Leopold, ur. 1883 Morawica

Pseudonim "Iskra". Pochodził prawdopodobnie z Litwy. Był dobrze wykształcony, znał biegle francuski, grał na fortepianie, sprawiał bardzo dobre wrażenie w towarzystwie, szczególnie na płci pięknej. Dobrze zbudowany, wysoki blondyn z niebieskimi oczami, nosił wąsik i hiszpańską bródkę. Przed powstaniem służył w armii rosyjskiej w stopniu oficer sztabu generalnego. Walkę powstańczą rozpoczął u boku Langiewicza. Ranny pod Pieskową Skałą[3], jednak już w Goszczy dowodzi III kompanią Żuawów[7]. Po wyleczeniu przeszedł do oddziału "Bończy", z którym działał do jego śmierci w czerwcu 1863. Następnie walczył w oddziale Gustawa Świerzawskiego skąd został wysłany aby przejąć dowodzenie nad oddziałem w lasach pod Jędrzejowem. Wcześniej odznaczał się brawurą i niepospolitą odwagą, teraz dowodzenie pozwoliło mu na pozbycie się hamulców. Często bywał pijany, szafował swoim stopniem, zrażał ludzi, wywyższał się. W jego oddziale panowała bardzo duża niesubordynacja, której młody dowódca nie potrafił opanować. Nie stronił też od hulanek i zabaw. Jedna z nich, w Olesznie i Żeleźnicy zakończyła się doprowadzeniem do pożaru folwarku a dodatkowo został oskarżony, wraz z dwójką swoich oficerów, Bugowskiego i Groba o gwałt na córce rządcy. W efekcie zginęli ludzie i stracono wiele sprzętu i broni. Niedługo potem, 13.września podjął nieostrożną i fatalną w skutkach bitwę w Małogoszczy, gdzie wpadł pułapkę zastawioną przez blisko 800-osobowy oddział Moskali, sam mając ok 350 osób piechoty i ok 60 kawalerii. Oddział rozproszył się a wielu zginęło. Niedługo potem Rząd Narodowy zdecydował o pojmaniu Sokołowskiego i odbyciu rozprawy. Sokołowski, stacjonując koło Koniecpola został pojmany i przewieziony do kwatery Chmielińskiego w Drochlinie. Przewodniczył kpt. Albin Tylman[1], zaś z ramienia rządu stawał ówczesny komisarz płk Apolinary Kurowski. W procesie 29.9.1863 brał też prawdopodobnie udział Andrzej Deskur - o innych nie można powiedzieć nic pewnego. W efekcie procesu za liczne rabunki, gwałty, utratę znacznej liczby ludzi, koni, broni amunicji i innych rekwizytów został skazany na rozstrzelanie. Wyrok wykonano tego samego dnia na błoniu po płn stronie wsi, koło drogi. Tam ponoć został pochowany kilka metrów od drogi do Koniecpola, pod wierzbą. Jego grób był splądrowany przez guślarzy.[8] Dowództwo oddziału przejął , który jednak zginął już następnego dnia pod Lelowem.