81915: Gustaw Zakrzewski

Gustaw Stanisław Antoni Zakrzewski, h. Wyssogota. Ur. 18.8.1837 Ciechomin[13][22], zm. 14.6.1907 Kraków.[5][6][7][8] Syn Tadeusza i Konstancji Horodyńskiej (c. Wojciecha i Izabeli Drozdowskiej).
Młodszy brat Ignacego - również uczestnika walk w 1863, właściciela majątku Depułtycze[8]

(w opracowaniu)

Należał do rodziny, która od szeregu pokoleń odznaczała się ofiarnością na usługi ojczyzny i gorącym umiłowaniem Polski. Wnuk w prostej linii Ignacego Zakrzewskiego, posła na Sejm Wielki, jednego z twórców Konstytucji 3-go maja, członka Rady Najwyższej Narodowej w czasach Kościuszkowskich, który całe swe ogromne dobra Żelechów złożył w ofierze Ojczyźnie.[8]

Jego matka zmarła 3 miesiące po jego urodzeniu w wieku 26 lat.[10] Ojciec był właścicielem dóbr Ciechomin z przyległościami.[22]

Od 1850 uczęszczał do Gimnazjum Gubernialnego w Lublinie, które ukończył w 1857 uzyskując oceny dobre i bardzo dobre.[21]

Członek organizacji "czerwonych" na Podlasiu[1] Jeszcze przed Powstaniem przyjaźnił się z Teodorem Jasieńskim, z którym potem działał w organizacji, walczył w Powstaniu był na emigracji i z którym zostali pochowani we wspólnym grobie. Adam Słotwiński wspominał czasy emigracji "W mojem pomieszkaniu na „la Chapelle“ przebywali bardzo często Gustaw Zakrzewski z Teodorem Jasińskim. Była to prawdziwa i rzadka przyjaźń między tymi ludźmi w dzisiejszych czasach, podobna do przyjaźni mojej z ks. Sewerynem Paszkowskim lub Kościuszki z Niemcewiczem."[18]
Razem z Teodorem, Janem Maykowskim, Edwardem Lisikiewiczem i Bronisławem Deskurem uczestniczył 13.11.1862 w zjeździe duchowieństwa w Kłoczewie, zorganizowanym przez ks. Stanisława Paszkowskiego. Na tym zjeździe 86 duchownych rzymskich i greckich przyjęło program "czerwonych". W listopadzie wziął udział w naradach Komitetu Wojennego pod przewodnictwem Jana Bogdanowicza - gdzie został wybrany naczelnikiem wydziału wojennego. Został też naczelnikiem cywilnym okręgu Garwolin-Żelechów. Następnie został mianowany naczelnikiem cywilnym powiatu łukowskiego zaś 5.1.1863 został przez płk. Walentego Teofila Lewandowskiego mianowany naczelnika wojskowego tego powiatu. [21]

Był jednym z pierwszych, który w 1863 jako młodzieniec wstąpił w szeregi walczących. W nocy z 22 na 23.1.1863 wziął udział w ataku pod dowództwem ks. Stanisława Brzózki na Łuków. Po odwrocie objął dowództwo 400-osobowego oddziału strzelców i kosynierów i już 25.1.1863 stoczył udaną potyczkę przy karczmie Aleksandrówka w Garwolinie.[21]
Własnym kosztem sformował oddział kawalerii. [6] Od marca do września 1863 r. dca oddziału kawalerii w woj. podlaskim i lubelskim[1][5] pod rozkazami Marcina Borelowskiego.
Brał następnie udział w bitwa: Sosnowica 4.03.1863, Garwolin 22.03.1863, Kobyla Wola 22.03.1863, Blizocin 25.03.1863, Krzywda 27.03.1863, Środa 23.05.1863, lubelskie, Batorz 6.09.1863.[19]
Zajmował się też zakupem i ukrywaniem broni. W listopadzie 1863 wszedł do komitetu, którego zadaniem było sprowadzić broń i ulokować ją w pewnych składach, gdzieby jej nie odkryto. Do komitetu tego weszli ks. Stanisław Brzóska z Łukowa, Gustaw Zakrzewski z Ciechomina i pułkownik "Struś".[17]
Wg prasy jeszcze w grudniu sformował oddział i podjął bitwę pod Krynką 03.12.1863.[20]

Inżynier.[9][11][13][15] "Po upadku powstania nie stracił wiary w przyszłość, pracując jako zdolny inżynier, dorobił się znacznego majątku, którym się zawsze chętnie dzielił z tymi, którym fortuna swych względów odmówiła."[6] Przebywał pewien czas na emigracji m.in. w Genewie.

28.3.1886 złożył w Prezydyum magistratu przysięgę na obywatelstwo austriackie. Przy tej sposobności ofiarował dla ubogich miejscowych 10 złotych reńskich i dla wygnańców z Prus także 10. [16] 1888 zamieszkały Kraków ul. Bursztynowa 18[2] Od ok 1890 właściciel realności w Krakowie, przy ul. św. Filipa 21 - gdzie przyjął na mieszkanie także Mikołaja Goloffa, oraz rodzinę Stanisława Markiewicza pełniących rolę służących.[9][13][14].

1907 zmarł przy ul Starowiślnej 9 (Klasztor ss. Urszulanek).[12] Kondukt pogrzebowy w towarzystwie licznego duchowieństwa prowadził ks. kanonik Drohojowski. Na cmentarzu we wzruszających słowach przemówił p. Leon Stępowski, artysta dramatyczny, przyjaciel zmarłego, kreśląc obraz pełny zapału ruchliwej działalności ś. p. Gustawa Zakrzewskiego.[6] Pochowany Kraków, Rakowice, kw. 23.[4][11]