Miejsca - Litwa

Wędziagoła albo Wendziagoła , (ros.Вендзягола), (żmudz.Vandiuogala), (lit.Vandžiogala)- miejscowość połozona na północ od Kowna ,nad rzeką Urkos . w okręgu kowieńskim, w rejonie kowieńskim, KOścioł drewniany Św. Trójcy . wybudowany w 1.655 r , obok drewniana dzwonnica. Vandžiogalos wymienione w źródłach pisanych od 1384 roku . Odbywały się tu walki z Krzyżakami. W 1643 r. nadano przywilej urządzania targowisk. 1.817 m. miasto spalone. Powstanie w 1863 roku. Pozostawiło bolesne ślady . 30 rodzin deportowano na Syberię . Także okupacja hitlerowska zniszczyla część społeczeństwa.
Obecny kościół zbudowano w 1830 r. Przy kościele cmentarz na ktorym wiele grobów zabytkowych z inskrypcjami czysto polskimi. Na cmentarzu m.in. kwatera grzebalna Miłoszów.
Zapraszam do oglądania albumu .

Władyslawów dawniej Vladislavovas -Kudirkos Naumiestis na Litwie położone w okręgu mariampolskim, 25 km od Szaków i 19 km od Wyłkowyszek. zostało po raz pierwszy wspomniane jako osada Duoliebaičiai w 1561. W 1639 otrzymało nazwę Władysławów (lit. Vladislavovas) – nadała ją Cecylia Renata, żona króla Władysława IV. W 1643 król nadał osadzie prawa miejskie. W 1900 miasto otrzymało nazwę Naumiestis, tj. Nowe Miasto. W 1934 władze litewskie nadały obecną nazwę dla uhonorowania pisarza Vincasa Kudirki,

Ėriškiai na Litwie w okręgu uciańskim w poniewieskim rejonie przy drodze Upytė–Ramygala. (2 km od Upyte) nad rzeka upita. Nazwa pojawia się w źródłach pisanych po raz pierwszy w 1554 roku
Pierwszą drewnianą kaplica na cmentarzu zbudowano około 1754 roku. Następny większy drewniany kościół p.w. św. Pana Jezusa zbudowano w 1899 roku. A obecny kościół. zbudowano w 1919. W centrum miejscowości duży staw

Łabonary (lit. Labanoras) – w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim. Siedziba gminy Łabonary i dyrekcji Łabonarskiego Parku Regionalnego.Miejscowość położona przy drodze Malaty-Ignalino znana była już 1373. stanowila wlasnośc biskupów wileńskich. Parafjalny kościół drewniany pod wezw. Narodzenia N. M. P. W 1965 roku w pobliżu cmentarza w Łabonarach odnaleziono skarb - około 470 monet wybitych przez Karola IV (1316-1378) i Wacława1361-1419), jak również wczesne monety Witolda (1350-1430) i Kazimierza IV Jagiellończyka 427/92). Uważa się, że skarb został zakopany 1470. Pierwszy kościół był tu w roku 1522, folwark w 1539 roku, dwór w 1568 roku, szkoła parafialna w 1781 roku Łabonary miały w 1866 r.-mieszkańców, 443 w 1923, 264 w 1959 i 186 w 1979 roku. Podczas II wojny światowej, w lecie 1941 roku, Einsatzgruppen i ich litewscy kolaboranci zamordowali miejscową ludność żydowską w masowych egzekucjach. Drewniany kościół został zbudowany w 1820 roku, ale spłonął w grudniu 2009. Uważa się, że kościół został okradziony z jego ponad 30 cennych obrazów (15 z nich stanowiły zabytek chroniony przez państwo), a następnie spalony by zatuszować zbrodnię. Podczas usuwania zniszczeń pod ołtarzem znaleziono - 1017 monet (niemiecki fenigów , rosyjski kopiejek , litewskie centas). KOścioł zrekonstruowano w r. 2014 za sprawą parafian

Łaukszodzie - Lauksodis –wieś na Litwie, położone w okręgu szawelskim w rejonie pokrojskim, przy granicy z Łotwą, przy drodze Linkuva - Žeimelis. Kościół zbudowany przez jezuitow w 1710 r p.w.św. Alojzego którzy przy kościele założyli szkołę i która działała do 1773 . Dzisiejszy wygląd kościoła jest wynikiem dokonanych. W X IX i XX w rewitalizacji. Od 1926 m. działało tutaj Litewskie Stowarzyszenie Kobiet Katolickich . Na tę pamiątkę postawiono tu pomnik „Uśmiechnięta Biruta „.

Ławaryszki Lavoriškes. W Metryce Litewskiej napisane - "Panu Dowgirdu dwor kniażyj Ławaryszki wo wotczinu?, czyli Ławaryszki zostały nadane ówczesnemu wojewodzie wileńskiemu Janowi Dowgirdowi. Z biegiem czasu Ławaryszki i okoliczne wsie utworzyły tzw. Starostwo Ławaryskie. Była to ziemia królewska, oddawano ją jednak w dzierżawę dla zaufanych ludzi . W XVII wieku to starostwo należało do magnackiej rodziny Paców. W 1701 roku starostwo dzierżawił Daniel Wyhowski. W 1766 roku Starostwo Ławaryszki w dzierżawie Zyberg. Po nim Ławaryszkami władał Michał Kossakowski, wojewoda brasławski. Od roku 1798 starostwo było nadane, Adamowi Bielskiemu. Do roku 1842 Starostwo Ławaryszki było dzierżawione przez radcę tytularnego Podgórskiego. W 1842 roku, wedle ukazu cara, byłe majątki kościelne i królewskie były pod pełną administracją państwową
...Zapraszamy do dopełnienie albumu o nowe zdjęcia z Ławaryszek

Ławkowo- Laukuva na Litwie, położone w okręgu tauroskim w rejonie szyłelskim. Laukuva po raz pierwszy wspomniane w 1253 m. jako ważne centrum obronne przed Krzyżakami. Wielokrotnie palone. W 1624 r zbudowano tu pierwszy kościół i biskup S. Kiszka tworzy tutaj pierwszą parafię.W tym samym czasie tutaj powstaje dwór. W 1778 r. Laukuva otrzymało prawa cotygodniowego targu oraz dwa roczne jarmarki . Tu osiedlali się rzemieślnicy i kupcy tworząc miasto.

Ławkożemy-Laukžemė- Laukžemės. są położone w okr. kłajpedzkim w rej. kretyngańskim przy drodze Dorbiany - Laukžemė 6 km na północny-zachód od Darbėnų, w pobliżu granicy z Łotwą.
W XVI w. znane jako Laukžemės. Był tu dwór a w roku 1639 była już też kaplica.zbudowana przez Andrzeja Radimińskiego –ziemianina. W r. 1754 Karol Mirbach wystawił nowy kościół, a bar. Henryk Mirbach, gen. wojsk polsk., 1793 nadał księdzu chatę z ziemią. Biskup Józef ks. Giedrojć utworzył nową parafię łaukożemską .Około 1850 r zbudowano nowy kościół, a w 1864 r.dzwonnice. W 1853 r. w miejscowości była parafialną szkoła , zamknięto ją jednak w 1863 . Dwór od 1870 r. był w rękach barona Medem,a od 1888 r w rękach barona Jerzego von Stempela. W1913 r posiadłość kupił Canon Constantine Olšauskas i prawnik John Ipolitas Stonkus,

Łoździeje - Lazdijai , są siedzibą rejonu łożdziejskiego w okręgu olickim na LItwie.Tereny te do 2 połowy XIII wieku należały do Jaćwięgów, następnie, po zagładzie plemienia dokonanej przez Krzyżaków obszary te pokryły się puszczą. W XV wieku nastąpił ponowny napływ ludności. W 1560 roku król Zygmunt II August założył miasto. W 1597 roku Zygmunt III Waza nadał miastu prawo magdeburskie, oraz herb przestawiający złotego łosia na czerwonym polu z trzema skrzyżowanymi kluczami. Po III rozbiorze Polski w 1795 roku miasto znalazło się w zaborze pruskim, w 1807 w Księstwie Warszawskim, a w 1815 w Królestwie Polskim.
W latach 1857, 1879, 1922 i 1923 roku miasteczko było niszczone przez pożary. Podczas II wojny światowej zostało zburzone.

Łuksze - Lukšiai - na Litwie w okręgu mariampolskim w rejonie Szaki. Obecny Kościoł pw.Św Józefa w Łukszach powstał w latach 1870-1877 był odrestaurowawany wielokrotnie również w czasach powojennych. Po odzyskaniu niepodległości w centrum miasta zbudowano kaplicę upamiętniającą zesłańców .. Jej architektem jest - rzeźbiarz Vidas Cikana

Średniki- Seredžius na Litwie, położone w okręgu tauroskim w rejonie jurborskim, przy drodze Kowno-Jurbork usytuowane jest na prawym, wysokim brzegu rzeki Niemen na terenie Poniemuńskiego Parku Regionalnego w miejscu, gdzie do Niemenu wpada Dubissa.
Znajduje się tu kościół katolicki, szkoła i poczta oraz grodzisko. Dzisiaj siedziba Gminy.

Świadoście Svėdasai - Litwa połozone w rejonie oniksztyńskim,w okręgu uciańskim. Należało niegdyś do klucza birżańskiego ks. Radziwiłłów, którzy tu zbór kalwiński założyli.Pózniej nadane było przez ks. Karola Radziwiłła „panie kochanku" Leonowi Borowskiemu, przeszło następnie do rodziny hr.Morykonich i do dziś pozostaje w ich posiadaniu.Historia odnotowuje bardzo aktywny udział mieszkańców w obu powstaniach W 1831 roku. , a 1863. a także w ruchu powstańczym w czasie II WŚ. Co skutkowało utratą majętności, zesłaniem, śmiercią.

Święciany - Švenčionys w okręgu wileńskim, w rejonie święciańskim. Osada powstała w średniowieczu. Pierwsza wzmianka o wsi w źródłach pisanych pochodzi z 1486. Na początku XV wieku był tu dwór księcia Witolda.
Kościół Wszystkich Świętych został zbudowany w 1636 i przebudowany wielokrotnie. Obecny stan powstal w 1898 r . W 1812 stacjonował tu Napoleon ze swoją armią
Parafia prawosławna w Święcianach istnieje od 1842, jednak należąca do niej wolnostojąca cerkiew została wzniesiona dopiero w 1898 za pieniądze przekazane przez władze carskie oraz ze składek parafian. W 1928 przeszła kapitalny remont. Po II wojnie światowej w Święcianach pozostało tylko 158 prawosławnych, jednak w 1947 władze radzieckie zgodziły się na dalsze działanie parafii.

Święta - Šventoji
W XVI-XVIII Święta byla niemieckim miastem z działającym w tamtym czasie portem morskim.
Osada rybacka na wybrzeżu Bałtyku, obecnie w gminie Palanga , 12 km od centrum Palanga
Znana z odkryć archeologicznych. Dzisiaj kurort nadmorski uwielbiany przez Litwinów a plaże piękne konkurują z plażami w Połądze. . W miejscowości kościół p.w. Św. Dziewicy Panny o nowoczesnej architekturze w najwyższym punkcie ma 39 m.
W latach 1918-1921 Święta należała do Łotwy. Święta

Šereitlaukis - na terytorium regionu etnograficznego Litwy Mniejszej w okegu tauroskim w rejonie pojeskim w gminie Vilkiszki na prawym brzegu Niemna na obrzeżu parku regionalnego Rambynas znanego z najdawniejszych archeologicznych wykopalisk . Wcześniej wieś nazywała się Šereiklaukiu. Dawniej był tutaj Šereitlaukio dwór z parkiem stawami , gorzelnią, wodnym młynem. murowaną zabudowa.

Šiaudinė wieś położona w okręgu szawelskim i w rejonie okmiańskim,
8,5 km na południowy-zachód od Papile, nad rzeką Avižlio Pierwszy Kościół o ludowej architekturze na planie prostokąta z sygnaturką drewniany powstał w 1775 r wiele razy remontowany. Kościół p. w. Najświętszej Marii Panny wyposażony jest w trzy ołtarze W 1901 r wichura zburzyła wieżę kościoła. W 1902 roku wieża została odrestaurowana. W 1915 roku Niemcy zabrali dwa dzwony.W miejscowości był dwor w 1867 roku.

Šilinė w okręgu tauruskim w rejonie jurorskim przy drodze Kowno - Jurbarkas - Šilutė - Kłajpeda. Uwagę przyciąga drewniany XVIII dwór dzisiaj karczma. Miejscowość wypoczynkowa

Żagory- Žagarė– na Litwie, położone w okręgu szawelskim. Miasto składa się z 2 części: -Stare Żagory - po północnej stronie rzeki. Tu w Starych Żagorach, jest kościół katolicki ufundowany w 1495 r następnie przebudowany w 1523 r. przez Syrewiczów. Kolejne odbudowy miały mierce po pożarach w 1712 i 1844 r. W krypcie symboliczna trumna bł. Barbary Umiastowskiej zwanej też Barbarą Żagorską z XVII w. - córki dzierżawcy tych dóbr. - Nowe Żagory -są tuż obok po drugiej stronie rzeki. W nich jest kościół parafialny p.w. Kościół św. Piotra i Pawła , fundacji króla Zygmunta III z 1623 r. przebudowany w 1805 r.

Żalioji - połozona w gminie Plutiškės , w rejonie Kazlų Rūda
w okręgu mariampolskim

Żejmele - Žeimelis, miasteczko na Litwie, położone w okręgu szawelskim w rejonie pokrojskim, nad Rzeką Bersztupą, przy granicy z Łotwą.Typowe dawne żmudzkie miasteczko zabudowane kamieniczkami przy czworobocznym ryneczku założone już w 1500 r przy waznym, szlaku handlowym Kowno-Upita -Ryga. Pierwszy kościół luterański drewniany powstał w 1540-r przy którym założono szkołę. Kościół murowany zbudowano w 1786-1793, w kolejnych stuleciach przebudowywany a obecna substancja świątyni pochodzi z lat 1889-1890. Kościół katolicki p.w. św Piotra i Pawla zbudowano w 1828 r

Żejmy - Žeimiai – na Litwie, położone w okręgu kowieńskim, w rejonie janowskim, Jest to siedziba gminy Żejmy, W XV-XVI dobra Żejmy należały do Zawiszów i to oni wybudowali w 1522 r pierwszą kaplicę i do 1565 r należała ona do kościoła Reformowanego, a w XVII-XVIII – dobra należały do Medekszów. W 1780 Żejmy przeszły w ręce Kossakowskich i pozostawały w rękach tej rodziny do 1940 r. Obok kościoła jest kaplica Kossakowskich, wzniesiona w 1843 r. W miejscowości jest XVIII-wieczna barokowa kapliczka . W 1842 r., został kościół odbudowany. W roku 1893 kościół znowu stanął w ogniu.. W Žeimiai jest kościół katolicki p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny (Mergelės Marijos Gimimo Baznycia). Został on zbudowany w 1906 roku. Na terenie przykościelnym są trzy małe kapliczki. W dwóch pochowani sa hrabiowie Kossakowscy. Jest też klasycystyczny pałac zachowany do dzisiaj.

Żmujdki - Žemaitkiemis – na Litwie w okręgu wileńskim w rejonie Wiłkomierz, położone ok. 17 km na północny wschód od Wiłkomierza, przy drodze Widziszki-Owanta. Siedziba starostwa Żmujdki. Znajduje się tu m.in. kościół pw., Šv. Kazimiera zbudowany w 1902 r.

Żorany -Žarėnai – na Litwie, położone w okręgu telszańskim i w rejonie telszańskim
Kościół obecny w Żoranach zbudowano w 1911
Žarėnai jest wymieniona w 1253 roku. w 1367 roku był tu Zakon Kawalerów Liwońskich. W 1528 był tu dwór i miasto Żarnie. Kościół ś. Stanislawa w Żarawie jest wymieniany od XVI wieku, w 1626 roku. założono parafię. W 1792 Žarėnai otrzymały przywilej handlu. W 1805 otwarto szkołę parafialna
W okresie międzywojennym w Żaranach istniał posterunek weterynaryjny, poczta, posterunek policji, młyn, tartak, małe towarzystwo kredytowe, murowany dom. W lipcu 1941 r. 28 Żydów zostało zastrzelonych w Żaranach. W sąsiedztwie działali partyzanci z zespołu Šatrija w Žarėnai

Żośle- Žasliai; pol. hist.: Zoszle – na Litwie, w okr. kowieńskim, w rej. koszedarskim, 7 km od miasta Koszedary. nad jeziorem Żośle (lit. Žaslių ežeras),
Najstarsze wzmianki o Żoślach pochodzą z początku XV wieku.
Była to własność wygasłego rodu Naczów a następnie własność Goształdów a potem majętnośc przechodziła w ręce kolejnych właścicieli Pierwszy raz Żośle otrzymały prawa miejskie od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 12 stycznia1792 r. Żośle były przez wiele wieków zamieszkiwane przez ludność litewską, polską i żydowską. W 1902 r. wzniesiono neogotycki kościół pod wezwaniem św. Jerzego