45002: Stanisław Postawka

Stanisław Ludwik Postawka von Loewenstern, h. Postawka, ur. 11.9.1837 Jędrzejów 24, zm. 13.8.1917 Odonów. Syn Augusta Stanisława Ludwika, oraz Emilii Dunin-Wąsowicz. Miał siostrę Elżbietę (zam. August Prażmowski i Teodor Slaski) oraz braci: Tadeusza powstańca i Leona - biskupa, a wikarego w czasie bitwy miechowskiej.

Jego rodzina (wg podań rodowych) wywodziła się od rodziny Gronowskich. Miała duże tradycje patriotyczne i inżynierskie. Dziadek Ludwik Postawka był pułkownikiem inżynierii Wojsk Polskich w czasach Napoleona. Ożeniony był z córką generała Kellermanna, późniejszego marszałka Francji i księcia Valmy. Ojciec, (wraz z braćmi) walczył w Powstaniu Listopadowym, i był chorążym Korpusu Inżynierów, właścicielem Michowa, Gabułtowa. Matka, wdowa po Józefie hr. Sołtyku, była córką generała wojsk polskich i hrabianki O'Donell sięgającą genealogią królów Irlandii. Z tej rodziny 23 osoby zostało zamordowanych podczas prześladowań katolików w czasie panowania angielskiej królowej Elżbiety.[7]

Odbył służbę wojskową w carskim wojsku.

W Powstaniu został dowódcą VI kompanii w pułku stopnickim pod dowództwem Karola Kality "Rębajły". Walczył pod Jeziorkiem, Mierzwinem, Hutą Szczeceńską, Lubieniem i pod Iłżą. Został awansowany do stopnia pułkownika przez gen. Hauke "Bosaka".

Po upadku powstania przez pewien czas przybywał na Ukrainie, ukrywając się przed prześladowaniami. W 1872 pełniąc już od kilku lat funkcję dyrektora cukrowni Łubna Kazimierzy, opracował nowy typ kotła parowego pozwalający oszczędzić 34% paliwa i dający się łatwo czyścić.[14] Od 1855 właściciel dóbr Chruszyczna Mała i Donosy k. Kazimierzy Wielkiej.[9] Posiadał też majątek Odonów. W cukrowni związał się zaufaniem i przyjaźnią z Mikołajem Neuchausem - pełnomocnikiem hrabiów Łubieńskich.[11] Ten w 1892 w testamencie wyznaczył go na egzekutora dzieł dobroczynnych.[12] W 1893 opracował i opatentował nowy typ pielnika "Gwiazda", który znacznie usprawniał uprawę roślin.[13] W 1899 sprzedał włościanom dobra Wojciechów.[10]

W czasie przygotowań do powstania w 1905 organizował, razem ze Zdzisławem Skłodkowskim manifestacje patriotyczne w Kazimierzy Wielkiej i Skalbmierzu. Nosił polski strój szlachecki.

Był niezwykle czuły na postawę edukacji narodu, także broniąc praw młodości i pamiętając o rozwoju społecznym. W 1912 pisał w liście do "Słowa", oburzony na zbytni ton żałobny i cierpiętniczy:
Nam nie przystoi ze łzami żebrać współczucia u obcych; bronić się i siły krzepić powinniśmy, nie lamentować i żale zawodzić. (...) Nam dziś zęby zaciąć, uczyć się i pracować przystoi, w dobrej myśli się krzepić i nad dobrobytem narodowym a moralnem dźwignięciem narodu się wysilać. Żałoby jest dosyć; skromnie żyjąc zasłużymy nawet i u naszych wrogów na uznanie. Nie w żałobie tedy nam szukać zbawienia. Tak wam powiada stary weteran sprawy narodowej.
Stanisław Postawka w Donosach dnia 15-go stycznia 1912 r.[8]

Jest pochowany na cmentarzu w Kazimierzy Wielkiej w małej kwaterze rodzinnej.

Żona: Janina Gottschalk (1855 - 1926).
Dzieci:
* Stanisław Emilian Leon (1875-1940)
* Emil (1877-1960), partnerka: Anna Klocek
* Bronisław (1880 -1944), ż. Halina Küster
* Władysław (1883-1932), ż. Helena Kalinka

Wnukiem Stanisława był m.in. Franciszek Postawka - rajdowy mistrz Polski.