Ludomir Grzybowski

Ludomir Grzybowski h. Prus II. Ur. 15.1.1842 Kielce[5], zm. 11.12.1919 Warszawa[4]. Syn Jana - powstańca listopadowego i Augustyny Lengnik.

Wychował się w domu o żywych tradycjach związanych z Powstaniem Listopadowym i sprawowaniem urzędów w czasach Rzeczypospolitej. Przodkowie byli kilkukrotnie cześnikami ciechanowskimi[9] a dalsze osoby z rodziny pełniły inne urzędy. Ojciec Ludomira, syn Mateusza i Rozalii Woińskiej[8], urodzony w Dubience[7], w 1831 służy w 4 Pułku Ułanów, był później kancelistą Sądu Kryminalnego w Kielcach, lecz zaraz po jego urodzeniu przeniósł się do Chęcin. Matka, w chwili małżeństwa była wdową po koledze ojca - również kanceliście tego samego sądu[7]. Po przenosinach ojciec pracował w sądzie poprawczym w Chęcinach
Ludomir zapewne kształcił się prawniczo, a następnie pracował jako archiwista w sądzie poprawczym w Chęcinach - czyli tam gdzie jego ojciec.

Przed Powstaniem brał udział w manifestacjach w latach 1860-62 i pracował w organizacji cywilnej przygotowującej wybuch Powstania. Tuż przed nim ukrywał się z racji na obawę przed branką.

Do powstania wyruszył z Mularskim i Czaplickim, kierując się do oddziałów Mariana Langiewicza stacjonującego wówczas w Ujnach. Został wraz z kompanami włączony do 3 batalionu pod dowództwem mjr Władysława Niewiadomskiego. Wziął udział w bitwie pod Staszowem a następnie pod Małogoszczą i pod Skałą.
Dalej uczestniczył jako strzelec w szlaku bojowym dyktatora, poprzez obóz w Goszczy, po bitwy pod Chrobrzem i pod Grochowiskami. Pozostał na terenie zaboru rosyjskiego, ukrywając się i Siedlcach (k. Chęcin) oraz w Chomentowie u księdza Moszyńskiego i w czerwcu wszedł do oddziału żandarmerii konnej Bogusza, zostając jego adiutantem, a następnie razem z nim w połowie września do oddziału "Iskry" - który zszedł na drogę rozboju i został przez Powstańców skazany na śmierć. Ludomir przeszedł wówczas do partii Zygmunta Chmielińskiego, będąc adiutantem w oddziale po "Iskrze" (bez dowódcy), a od października walczył u gen. Hauke "Bosaka". Ranny podczas potyczki pod Strojnowem 4.11.1863 został skierowany na leczenie, skąd powrócił pod koniec roku. Walczył dalej w zgrupowania "Bosaka", lecz z przydziałem do niewielkiego lotnego oddziału odciągającego uwagę Moskali od Gór Świętokrzyskich. Swój szlak powstańczy zakończył w stopniu porucznika podczas tragicznej bitwy pod Opatowem 21.2.1864. [1]

Po rozsypce oddziału ukrywał się w Rudzie Strawczyńskiej. 30.3.64[2] został osadzony w kieleckim więzieniu został jednak aresztowany i osadzony w więzieniu w Kielcach. Na śledztwie, pomimo prób wymuszenia na niż zeznać nie wydał nikogo. Został zwolniony 19.6.1864[2] dzięki olbrzymiej łapówce przekazanej Czengieriemu, jednak z zakazem podjęcia pracy prawniczej i zajmowania stanowisk publicznych.[1]

Został rachmistrzem w dobrach Lanckorońskich Motkowice, k. Jędrzejowa. Następnie mieszkał w Jankowicach, pow. opatowski. Tam w 1878 wszedł w związek małżeński.

Pozostawił pamiętnik opisujący losy powstańcze.

W 1916 wziął udział w pochodzie 3-majowym w Warszawie.[3]

Pochowany w Warszawie na Starym Cmentarzu Powązkowskim, kw. nr 222, rz 3, gr 1.

Żona: Helena Dąmbska (ślub 1878 Dobrowda)
Dzieci:
* Jerzy - żona: Jadwiga Maria Zbyszewska
* Tadeusz - żona: Jadwiga Vertun
* Zofia - mąż: Franciszek Józef Wichert
* Maria