Kazimierz Frycz

Właściwie Kazimierz Fritsch, h. Frycz, ur. 28.2.1845, zm. 31.12.1922 Kielce. Syn Józefa i Felicjanny Kalinkowskiej. W Powstanie włączył się również jego starszy brat: Karol - choć nie walczył z bronią w ręku.

Rodzina

Rodzina Fritschów zasłużyła się w historii Polski. Przybyszem saskim był prapradziad Kazimierza - Tomasz z synem Abrahamem - referendarzem dworu królewskiego, który w 1775 otrzymał indygenat królewski (z błędem heraldycznym). Ojciec Kazimierza a syn Karola, był oficerem piechoty w Powstaniu Listopadowym, zaś ojciec matki - Józef Kalinkowski - służył w wojsku Księstwa Warszawskiego por 6 p. piech., walcząc m.in. w bitwie pod Lipskiem, ranny, kawaler orderu Virtuti Militari - właściciel dóbr Probołowice. Józef Fritsch po studiach na Uniwersytecie Krakowskim zajął się prowadzeniem majątku w Cieszkowach, pow. pińczowski, które jego dziad nabył w 1821, a który w 1856 przebudował zamieniając część na oranżerię wg projektu sąsiada i późniejszego towarzysza Kazimierza z Powstania - Stanisława Postawki. Matka umarła we wrześniu 1859. Rodzina ta była mieszanej religii (Józef- ewangelik, Felicjanna - katoliczka), dlatego synowie chrzczeni byli w wierze ojca, zaś dziewczynki - matki.

Kazimierz, został ochrzczony w parafii ewangelickiej - Kielcach. Podobnie jak brat Karol, kształcił się w Instytucie Szlacheckim w Warszawie, a następnie od 1861 w gimnazjum w Krakowie. Przerwaną naukę dokończył po Powstaniu.

Powstanie

Od pierwszych dni włączył się w działalność powstańczą. Podążył do obozu Kurowskiego w Ojcowie, gdzie aptekarz Wrotnowski, znajomy ojca, dokonujący zapisów przydzielił go do ułanów. Wziął udział w działaniach zgrupowania aż do bitwy miechowskiej.
Następnie przedostał się do obozu Langiewicza do Goszczy, odmówił awansu, walcząc w żuawach w oddziale razem z chorążym Ludomirem Cywińskim. Brał udział w bitwach tej kampanii. Po bitwie pod Grochowskami wróciłl z oddziałami do Galicji i był pojmany przez Austriaków w czasie potyczki w Igołomi. Z aresztu uciekł następnego dnia.
Kolejnym epizodem był udział w nieudanej wyprawie Romockiego i bitwa pod Szycami. Również tutaj został pojmany przez Austriaków i pod nazwiskiem "Kaźmierz Grabówka" wysłany do Ołomuńca a następnie Igławy. Ponownie uciekł przy pomocy miejscowych Czechów. Ukrywał się jakiś czas w okolicach Sambora
Działał następnie w grupie "Lelewela" Borelowskiego, w oddziale kpt. Chodurskiego, biorąc udział w bitwie pod Panasówką, a po bitwie pod Batorzem dotarł do Kraśnika gdzie złożył broń i ponownie wrócił do Krakowa. Spędził jesień i część zimy w dworze Erazma Niedzielskiego w Śledziejowicach.
Wrócił na pole bitwy z oddziałem Eminowicza do zgrupowania "Bosaka" Haukego obozując od końca stycznia w lasach cisowskich w oddziale "Rębajły" Kality. Ranny w rękę w fatalnej bitwie pod Opatowem zakończył po roku walk swój szlak bojowy.

Po powstaniu

Do domu wrócił w pierwszych dniach marca 1864. Udało mu się wkręcił w kontakt z praporszczykiem Kopanskijem, który wystawił mu paszport. Uzyskał też świadectwo "prawomyślności" od rosyjskiego majora Orła co pozwoliło mu uniknąć podejrzeń o działalność powstańczą.
Podjął przerwaną naukę - najpierw w Szkole Głównej w Warszawie, następnie w Jenie, gdzie w 1869 uzyskał dyplom, oraz na wydziale rolniczym Niemieckiej Akademii Nauk Przyrodniczy w Halle. Po tym okresie, w 1869 objął rodzinny majątek w Cieszkowach, gdzie wprowadzał (jak i inne dwory w okolicy) m.in. nowatorskie plantacje buraków i marchwi.
Na przełomie XIX i XX wieku sprzedał Cieszkowy i przeniósł się do Kielc. Był radcą Dyrekcji Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego, członkiem rady Kościoła Ewangelickiego, działaczem Macierzy Szkolnej, wizytatorem Szkoły Handlowej, wiceprezesem kieleckiego oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, inicjatorem kieleckiego Komitetu ku uczczeniu Powstania Styczniowego w 1916 r. Weteran z numerem III-484. Pozostawił pamiętniki z czasów Powstania.

Jego pogrzeb odbył się w asyście kompanii honorowej 4 p.p. Leg. Jest pochowany na cmentarzu Ewangelickim w Kielcach.

Żona: Helena Trzetrzewińska
Dzieci:
* Karol Józef, ur. 1877 Cieszkowy, zm. 1963, reżyser i scenograf teatralny.
* Irena Anna, ur. 1879 Cieszkowy, mąż: Jan Antoni Jeżewski
* Anna, mąż: Komenda
* Bronisław Adam, ur. ok. 1887, zm. 1889 Cieszkowy