Zarejestruj się lub Zaloguj się

Portal w rozbudowie, prosimy o wsparcie.

Uratujmy wspólnie polską tożsamość i pamięć o naszych przodkach.

Zbiórka przez Pomagam.pl

Powstanie Styczniowe - uczestnicy

Największa baza Powstańców Styczniowych.
Leksykon i katalog informacji źródłowej o osobach związanych z ruchem niepodległościowym w latach (1861) 1863-1865 (1866)

UWAGA
* Jedna osoba może mieć wiele podobnych rekordów (to są wypisy źródłowe)
* Rekordy mogą mieć błędy (źródłowe), ale literówki, lub błędy OCR należy zgłaszać do poprawy.
* Biogramy opracowane i zweryfikowane mają zielony znaczek GP

=> Powstanie 1863 - strona główna
=> Szlak 1863 - mapa mogił i miejsc
=> Bitwy Powstania Styczniowego
=> Pomoc - jak zredagować nowy wpis
=> Prosimy - przekaż wsparcie. Dziękujemy

Szukanie zaawansowane

Imię

Nazwisko

Opis

Źródło

Nadawca

Uwagi

Ze zdjęciem

Tryb wyszukiwania

Wyniki wyszukiwania. Ilość: 988

Strona z 25 < Poprzednia Następna >

Maciej Smoleński

Ks. Maciej Zagłoba Smoleński, używający kryptonimu M.S. (ur. 23 lutego 1832 we wsi Grabienice Małe k. Ciechanowa – zm. 8 października 1899 r. w Krakowie). Miał braci Juliana, księdza i tłumacza oraz Władysława, historyka Mazowsza. Syn rodziny szlacheckiej Józefa i Balbiny ze Smosarskich. Nauki pobierał w Mławie, Płocku i Akademii Duchownej w Warszawie, którą ukończył w 1858r. Początkowo pracował jako wikariusz w Lipnie. Po roku pracy przy parafii lipnowskiej otrzymał nominację na profesora Seminarium Duchownego w Płocku. W 1862r. na skutek prośby parafian lipnowskich został mianowany katechetą pięcioklasowej szkoły w Lipnie. Nominację tę Komisja Rządowa WRiOP (Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego) w Warszawie odrzuciła. Od 2 marca 1861 r. był proboszczem w Dulsku w ziemi dobrzyńskiej oraz administrował Dobrzyniem nad Drwęcą. Razem z właścicielem tej wsi, Aleksandrem Wysockim prowadził śmiałą działalność w okolicy przeciwko zaborcy rosyjskiemu, za co otrzymał od władz surowe nagany. Za sprzyjanie Powstaniu Styczniowemu został postawiony przed sądem i zesłany do Rosji. Wkrótce wrócił i 1 sierpnia 1865r. otrzymał parafię w Lipnie. Za patriotyczne kazania został aresztowany rozkazem generała – policmajstra Królestwa Polskiego z dnia 2 lutego 1866r. i 24 lutego zesłany na dwa lata do klasztoru w Oborach, gdzie internowano księży oskarżanych o udział lub popieranie powstania. Zbiegł w dniu 30 października 1866r. za granicę, na wiadomość, że władze carskie zbierają dalsze informacje o jego działalności patriotycznej. Przez kilka lat pracował jako wikariusz w czeskim Hradczynie pod Praga, a następnie przeniósł się do Galicji. Pełnił funkcję kapelana Sióstr Szarytek w Załoźcach (obecnie Ukraina), a następnie wikariusza w Wielopolu. Od 1876r. był proboszczem w Domosławicach koło Brzeska. Zasłużony dla miejscowej szkoły – 4 października 1888r. dokonał poświęcenia murowanego – parterowego budynku szkolnego, określanego jako: …wspaniały i drugi po kościele – świątynią ducha” (będący). Pozostawił po sobie wiele cennych prac: m.in. skończoną 15 sierpnia 1868r. w Załoźcach i wydaną w 1869 we Lwowie pracę p.t. „Cztery kościoły ziemi dobrzyńskiej” (Obory, Ruże, Dulsk, Dobrzyń n. Drwęcą) oparte na materiałach przejrzanych podczas internowania w klasztorze oborskim.” (Cztery Kościoły).

Alojzy Gonzaga Smólski

Ur. 21.6.1841 Kalisz, zm. 24.2.1874 Lwów. Syn Feliksa (urzędnika sądu policji poprawczej) i Tekli Figurzyńskiej. Miał rodzeństwo: Leokadię Walerię, brata Karola, Władysławę zam. Batner. Studiował na Akademii Medyko-Chirurgicznej i Szkoły Weterynaryjnej w Warszawie. Lekarz weterynarii. Już przed Powstaniem był naczelnikiem 1 okręgu miasta Warszawy z ramienia Centralnego Komitetu Narodowego. Uzbroił i świetnie umundurował szwadron "Ułanów bezpardonnych", który połączył się z oddziałem Krysińskiego. Z powodu braku wierzchowców oddział przekształcił się w formację strzelecką. Brał udział w bitwach pod Sobolewem, Różą, pod Żyrzynem i Malinówką. Po powstaniu wyemigrował do Francji, gdzie dalej praktykował w zawodzie. Uzyskał dyplom paryskiej École Nationale Vétérinaire d'Alfort i przez następne 10 lat kontynuował pracę w zawodzie. Razem z bratem brał również udział w wojnie francusko-pruskiej 1870-1871 r. Latem 1873 r. przeprowadził się do Lwowa, gdzie otworzył własny gabinet przy ul. Karola Ludwika 29, obok hotelu Kuhna. Tam został powołany przez władze krajowe Galicji w skład komisji biegłych, opracowującej program naukowy dla tworzonej właśnie szkoły weterynarii. Miał w planach wydawanie pisma Weterynarz Polski, lecz zmarł trafiony apopleksją. Jego syn Charles był wiceministrem spraw zagranicznych Francji - pochowany Montparnasse

Wacława Sobańska

Wacława z Sobańskich hr. Romanowa Bnińska zakończyła wczoraj pobożny a pełen cierpienia żywot po krótkiej słabości. Córka Ludwika Sobańskiego i Hortensyi z Jełowickich przechowała przez całe życie te podniosłe uczucia, jakiemi odznaczały się te dwa rody, wydające mężnych obrońców ojczyzny, znakomitych kapłanów, pełnych poświęcenia obywatela — a kobiety niezwykłej miary. Poślubiwszy hr. Romana Bnińskiego, podzieliła śp. Wacława męża wygnanie na Sybir, skąd powróciła z mężem i dziećmi, mając nadwątlone zdrowie a wielki smutek w duszy. W Krakowie dom hr. Romanów Bnińskich uświetniał gościnnością nasze życie towarzyskie, a uczuciami i zasadami odpowiadał najzacniejszjm tradycyom naszego miasta i społeczeństwa. Do mnogich szczerb i wyłomów, jakie ta społeczność krakowska poniosła w ostatnich latach, należy zaliczyć ubytek tego domu i zgon tej zacnej pani, dla której nie jest przesadą nazwa prawdziwej polskiej i katolickiej matrony w najszlachetniejszem znaczeniu te go słowa, a z tym urokiem, jaki dają przebyte cierpienia i mroźne wygnanie, które nie oziębiło szlachetnego ognia w duszy i serca — tylko pozostawiło jakby zewnętrzną powłokę z lodu.

Aleksander Sobański

Oskarżony o przygotowanie powstania. Sobańskich oskarżono więc dodatkowo o zorganizowanie u siebie zjazdów ziemian. Udowodniono m.in. przebywanie w majątku M. Drużbickiego. Pomimo że 24 chłopów zaświadczyło, że nic nie wiedziało o przygotowaniach do powstania, to duchowni prawosławni zeznali, że wiosną było u Sobańskich cztery zjazdy ziemian. Przekazano 56 protokołów przez Komisję Śledczą Mohylowskiego powiatu do Wojskowo-Śledczej Komisji Kamieńca Podolskiego. Sobańskich skazano na katorgę.

Izydor Sobański

Oskarżony o przygotowanie powstania. Sobańskich oskarżono więc dodatkowo o zorganizowanie u siebie zjazdów ziemian. Udowodniono m.in. przebywanie w majątku M. Drużbickiego. Pomimo że 24 chłopów zaświadczyło, że nic nie wiedziało o przygotowaniach do powstania, to duchowni prawosławni zeznali, że wiosną było u Sobańskich cztery zjazdy ziemian. Przekazano 56 protokołów przez Komisję Śledczą Mohylowskiego powiatu do Wojskowo-Śledczej Komisji Kamieńca Podolskiego. Sobańskich skazano na katorgę.

Kazimierz Sokalski

Ur. 23.2.1841 Sieniawa, zm. 04.05.1918 Wadowice. Syn i Fryderyki Chrzanowskiej h. Korab. Uczył się w gimnazjum tarnowskich, gdzie prowadził działalność patriotyczną. Jeszcze przed powstaniem młodzież ta zorganizowała tajną grupę 130 osób przygotowanych do wymarszu. Ostatecznie przed wymarszem pojechał do ojca, który postanowił jechać z nimi. W ten sposób przez Tarnów i Kraków dostali się do Ojcowa, gdzie Kazimierz służył w oddziale strzelców Uhmy przy bezpośrednim udziale swojego ojca. Walczył w bitwie miechowskiej (uzbrojony w kosę). Następnie powrócił do Krakowa i przebywał w domu przy ul. Grodzkiej 46[11], aby przedostać się do obozu w Goszczy, gdzie został, za radą ojca, przyjęty do Żuawów Rochebruna. Walczył pod Sosnówką, Chrobrzem i Grochowiskami - gdzie był ranny (w tej samej serii strzału zginął na jego rękach jego ojciec). Leczył się w domu Eliaszewicza w Tarnowie a następnie w Lubieniu i w szpitalu w Krzeszowicach przez 5 miesięcy. Po powstaniu w 1879 uczył się w Krajowej Szkole Lasowej we Lwowie[6], a następnie w 1881 zdał egzamin państwowy[7]. W 1880 pisał do Włodzimierza Dzieduszyckiego z prośbą o pomoc w znalezieniu posady[8]. Znalazł posadę w lasach państwowych w Kętach.[5] W 1894 podpisał deklarację przystąpienia do Towarzystwa Weteranów.[9] Pierwsza żona zmarła przez 1894[9]. Druga - Ludwika Buła, zm. po 1919[10]. Dwoje dzieci z pierwszego małżeństwa[9]. Z drugiego małżeństwa: - Stanisław (1895 Kęty) - Józefa Franciszka (1899 Kęty) - Stanisław (1911 Kęty)

Karol Sokołowski

h. Pomian. Ur. 10.09.1843r. Nadinżynier kolei państwowej, zamieszkały w Krakowie, żonaty, 4 dzieci, wyznania rzymsko-katolickiego. W oświadczeniu o przystąpieniu do Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Uczestników Powstania Polskiego 1863/64r. podał, iż przed powstaniem był słuchaczem techniki we Lwowie, natomiast w czasie powstania był w oddziale Czechowskiego we wszystkich bitwach i odstawiony był do Rzeszowa, gdzie udało mu się uciec i przybyć do Lwowa. W czerwcu w nocy wyszedł ze Lwowa do punktu zbornego Pokulanki, gdzie potem etapami dostał się do obozu Wysockiego. 01.07. o 7 rano zaczęli zdobywać przedmieście Lewiatyn w Radziwiłłowie, gdzie przy paleniu chałup z moskalami przy zdobyciu lewego wzgórza przestrzelono mu lewą nogę poniżej kolana i musiał o własnych siłach przejść trzy płoty i ogrody zanim dostał się do lasu. Z lasu wózkiem z amunicją, a dalej konno dostał się do lekarza ze swojego oddziału, który zabandażował mu nogę i zawieziono go do Brodów, gdzie w prywatnym szpitaliku Gomulińskiego przeleżał do października. Przy przenoszeniu przez dwóch tragarzy do szpitaliku został okradziony. Nogę udało się uratować. W marcu służył w 2 kompanii strzelców jako szeregowiec. W oddziale Wysockiego dostał patent na porucznika. Deklarację podpisał 01.03.1894r.

Stanisław Sokołowski

Helena z Sokołowskich Bojarska. Urodzona w r. 1856 w majątku Pierzchnia w Radomskiem, jako córka Stanisława i Melanji z Ciepelewskich, obywatelstwa ziemskich, otoczona była troskliwą opieką rodziców. Światły ojciec starannie dobierał nauczycielki ukochanej jedynaczce. Powstanie 1863 roku poderwało byt rodziny, ojciec i dwaj stryjowie Heleny, zamieszani w ówczesne wypadki, ciężko je odpokutowali, stryjowie na Syberji, a ojciec w więzieniu, z którego wyszedł ze zrujnowanem zdrowiem i wkrótce umarł. Opieka wieś sprzedała, matka z córką przeniosły się do Radomia.

Franciszek Sokulski

Ur. 6.1.1811 Łuczyńce, k. Brzeżan, zm. 21.2.1896 Błudniki, k. Kołomyi. Syn Jana i Marianny Zbierzchowskiej. Uczęszczał do jezuickiego konwiktu w Tarnopolu, a następnie w Brzeżanach. Studiował filozofię na Uniwersytecie Lwowskim (przerwane). Przez ten czas żył z udzielania korepetycji i nauczycielstwa. Brał udział w Powstaniu Listopadowym 20 Pułku Piechoty Liniowej. Walczył pod Grochowem, Liwem, Węgrowem i Sokołowem. Po awansie na podporucznika wziął udział w wyprawie gen. Chłapowskiego na Litwę. Ukrywał się w miejsc. Porszerksznie i Tauszany (chorując na febrę). Następnie wyemigrował przez Prusy do Francji. Dokończył naukę w École des Mines w St-Etienne i pracował w Korpusie Dróg i Mostów jako konduktor. W 1848 zaangażowany we Lwowie jako emisariusz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, razem z Heltmanem, po czym znów musiał się ukrywać i wyjechał na Węgry gdzie zaciągnął się do Legionu Polskiego. 26.5.1849 awansowany do stopnia kapitana. Po klęsce działań węgierskich wraz z Legionem wyjechał do Turcji. Tam pozostał, będąc agentem Rządu Narodowego. W 1853-4 w czasie Wojny Krymskiej po raz kolejny bierze udział w sformowaniu legionu polskiego przy armii tureckiej. Następnie przez 20 lat prowadził z sukcesem prace nad układaniem linii telegrafów łączących odległe miasta w Turcji, a także łącząc Turcję z Europą. Do prac tych zaangażował wielu Polaków przybywający na emigracji dając im schronienie i możliwość zarobku. W czasie Powstania Styczniowego zorganizował wyprawę , która przez Rumunię miała dostać do Polski. Zatrzymana . Na Emigracji przebywał do 1881. Powróciwszy uzyskał posadę inżyniera na linii Kołomyja-Peczeniżyn - mieszkając w Peczeniżynie. Gorący patriota, ujmującego charakteru i wielkiej delikatności w obejściu. Należał do ludzi, którzy głośno kroczyć nie umieją, i których bardzo blisko poznać trzeba aby ocenić ich wartość. Całe życie pracując dla Polski zmarł by w biedzie gdyby nie przytułek u przyjaciela. Ostatnie 5 lat życia spędził w Błudnikach k. Halicza u , byłego powstańczego naczelnika powiatu olhopolskiego.

Szymon Sołomin

"Sołomin z Kowieńskiego z oddziału ś.p. Sierakowskiego zm. w Kamy- szłowie w listopadzie 1863 r." /-/ Kolumna, I, 147: b. major wojsk rosyjskich /-/ P. Łossowski, Z. Młynarski, Rosjanie, Białorusini i Ukraińcy w powstaniu styczniowym, Wrocław 1959, s. 111: podają go jako przykład tytułowej tezy, powtarzając za Kolumną i rozbudowując: "Sołomin - b. major wojsk rosyjskich. Pochodził z gub. kowieńskiej. Uczestniczył w powstaniu. Służył pod dowództwem Zygmunta Sierakowskiego. Wzięty do niewoli, skazany został na katorgę na Syberii. Zmarł w Kamyszłowie w listopadzie 1863 r." (za nimi i Kolumną powtarza to samo Djakow, Dejatieli, s. 162) /-/ W rzeczywistości: Sołomin Szymon, szlachcic, mieszkaniec Kowieńszczyzny (rodzina Sołominów, miała niewielki majątek we wsi Saweczany w pow. kowieńskim, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Warszawa 1902, t. 15, 2, s. 574), zesłany na zamieszkanie (a więc nie na katorgę) na Syberii z utratą praw stanu i konfiskatą majątku. BN AN Ukr. (Lwów) rkps Ossol. 4533, k. 118 /-/ tamże, 4535, k. 30.

Michał Sołtan

Ur. 25.06.1830r. w Zdzięciole, syn Adama i Idalii z Pociejów, brat Adama Lwa, który również brał udział w powstaniu styczniowym. Po rozbiciu oddziału jego brata Adama, kozacy i chłopi spalili dwór Sołtana, zaś on sam został aresztowany i wyrokiem sądu wojskowego skazany na ciężkie roboty w Irkucku na Syberii. Wyrok zmniejszono do ośmiu lat. W listopadzie 1867r. przeniesiono go do Usolu, następnie W listopadzie t.r. przeniesiono go do Usolu, następnie został przeniesiony do Tobolska, później pozwolono mu zamieszkać w Wiatce. Sporządził spis Polaków będących w Usolu w ciężkich robotach od 17.04.1866r do września 1868r. Zmarł po krótkiej chorobie 12.01.1893r w Krakowie i tam został pochowany.

Aleksander Stabrowski

pseud. Lubicz, ur. w 1839 roku w pow. borysowskim, syn Gabriela, oficer w armii rosyjskiej, dowódca oddziału w powstaniu styczniowym. Po wybuchu powstania styczniowego porzucił armię rosyjską (21.04.1863r.) i pod pseud. Lubicz sformował własny oddział partyzancki, wyposażony głównie w broń myśliwską. Działał w pow. trockim i wileńskim, współpracując najbliżej z oddziałami Feliksa Wysłoucha i Jana Sędka. Uczestniczył w potyczkach z wojskami rosyjskimi pod (19.05.1863r.) i Rudnikami (31.05.1863r.). W czerwcu wraz z Wysłouchem został pobity pod Zygmuntyszkami (16.06.1863r.) i Peleniszkami (17.06.1863r.). Potem we trzech, wraz z Sędkiem, stoczyli bój pod Klaryszkami (11.07.1863r.) i, po utracie łączności z oddziałem Wysłoucha już tylko z Sędkiem – pod Pomusiem (15.07.1863r.). Walczył jeszcze pod Kryksztanami (23.07.1863r.), Zywulciszkami (25.07.1863r) - utrudniając Rosjanom przeprawę przez Niemen, i w lasach pod Mazuryszkami (21.08.1863r.), gdzie kilka grup powstańczych starło się z przeważającymi siłami wroga broniącymi dostępu do linii kolejowej i poniosło klęskę. Dalszy jego los nie jest znany.

Tomasz Stamirowski

Ur. ok. 1830 Stamirowice. Jego rodzice posiadali własny majątek w Stamirowicach w powiecie rawskim. Jasny blondyn, z wąsikiem, wysokiego wzrostu, bardzo przystojny[3]. Oficer rosyjskiej kawalerii. Już wcześniej był znany z awanturniczego trybu życia. Początkowo w Powstaniu, napadł samotnie na 5 Moskali w Mszczonowie. Walczył pod rozkazami gen. Mariana Langiewicza, gen. Antoniego Jeziorańskiego (jako oficer sztabowy), od 4.1863 dowodził niewielkim oddziałem kawalerii u Dionizego Czachowskiego. Nie stronił od alkoholu, unikał walki, próbował czerpać własne korzyści, opuszczał pole walki. Uciekł np. z pola bitwy pod Michałowem 24.4.1863. Przez liczne skargi w końcu wydano na niego wyrok, lecz on umykał zarówno Moskalom jak i powstańcom. Do egzekucji jednak nie doszło prawdopodobnie z tego powodu, że Czachowski znał dobrze rodziców i dał szansę młodemu awanturnikowi, który obiecał poprawę i lojalność. Stamirowski sformował samodzielny oddział żandarmerii.[4] Zajmował się głównie nakładaniem kontrybucji na własną rękę, gwałtami, rozbojami. Podrabiał pieczęcie powstańcze,sam mianował się pułkownikiem. Czachowski odnalazł go jednak w domu rodzinnym i zastrzelił go, a adiutant Majchrowski dla pewności dał jeszcze dwa strzały. A jednak Stamirowski uszedł z życiem. Powrócił do dawnego rzemiosła. Później próbował go zmusić do posłuszeństwa Bończa co nie osiągnęło żadnego skutku. W końcu, gdy w końcu sierpnia wraz z kasą 20.000 złotych przedzierał się do Krakowa został zatrzymany przez Chmielińskiego w Oksie. Doszło tu do regularnej potyczki po której Stamirowski został schwytany i wydany pod sąd polowy. Zakończył się on wyrokiem powieszenia Stamirowskiego - co też zostało wykonane w Radkowie. Po założeniu stryczka prosił żeby mógł się sam udusić - na co mu pozwolono. Sam podciągnął się i trzymał w ręku postronek, aż do oddania ducha.[1] Prasa podawała, że został rozstrzelany przez Czachowskiego już w czerwcu 1863[2], lecz opis jego egzekucji z sierpnia w oddziale Chmieleńskiego dał naoczny świadek - Władysław Modrzewski[1]

Feliks Staniszewski

ur. w Sewerynówce, sędzia pokoju, za ogłoszenie złotej hramoty uwięziony, trzymany w śledztwie do r. 1867 został, jakkolwiek mu winy nie udowodniono i pomimo ogólnej amnestyi, zesłany na Sybir. Majątek skonfisk. i darowano moskalom. Wrócił z Syberyi do rodzinnego kraju, lecz bez środków utrzymania.

Władysław Stankiewicz

Urodzony w r, 1837, prowizor farmacji, następnie dr. med. Lekarz Na czelny Sił Powstańczych i Chirurg Polewy. Nie będąc w możności kończyć gimnazjum, wstąpił Stankiewicz na naukę do apteki i w roku 1854 otrzymał stopień podaptekarza. W r. 1856 wstąpił do Szkoły Farmaceutycznej, uzyskał stopień prowizora farmacji, a we wrześniu tegoż roku maturę z rezultatem pomyślnym. Jako prowizor farmacji wstąpił Stankiewicz do Akademii Medyko - Chirurgicznej na drugi kurs medycyny, W listopadzie 1862 r. skończył medycynę w stopniu doktora. Po wybuchu powstania w lutym 1863 r., na pro pozycję Stefana Bobrowskiego, naczelnika powstań czego m. Warszawy, zajął się organizacją pomocy chirurgicznej dla powstańców. Stankiewicz sporządził listę lekarzy, gotowych do wyjazdu do oddziałów powstańczych w razie potrzeby i zaopatrzenie ich w najważniejsze narzędzia chirurgiczne. Wyjeżdżający do oddziału lekarz otrzymywał nominację Rządu Narodowego, pugilares chirurgiczny i 50 rb. na koszta podróży do danego miejsca. Rząd Narodowy na wniosek Stankiewicza utworzył Komisję Lekarską z 3 członków: z prezesa profesora Girsztowta, dr. Sommera i Stankiewicza. Jako chirurg wyjeżdżał do rannych po wszystkich prawie większych bitwach i w ciągu roku wy konał bezmała 800 operacyj. W czasie pobytu w Kraśniku aresztowany był przez pik. Emerowa jako podejrzany lekarz i, będąc w ciągu kilku dni w jego oddziale, ścigającym powstańców, znalazł się w bitwie pod Fajsławicami, gdzie było około 150 rannych. Za pomoc rannym moskalom zwolniono go i pozwolono pielęgnować rannych w tej miejscowości. W listopadzie bawił w Sandomierskiem w okolicy Opatowa, gdzie po walkach Czachowskiego było bardzo dużo rannych. Wieści o pobycie tam Stankiewicza doszły do wiadomości moskiewskiego gen. Czengery w Kielcach, który zawiadomił władze warszawskie, iż on, Stankiewicz, miał być naczelnym lekarzem Armii Polskiej. W skutek, tego policja przy szła aresztować Stankiewicza, szczęściem jednak nie było go w mieszkaniu; Stankiewicz wiedząc, że za stosunki z Rządem Narodowym natychmiast moskale wysyłają na Syberię, uciekł zagranicę, do Paryża. Tam spotkał wielu powstańców. Po powrocie do kraju pozostawał przez 7 lat pod dozorem policyjnym i nie mógł otrzymać żadnego stanowiska urzędowego w szpitalach.

Tomasz Staszewski

(1830-1917), właściciel ziemski, uczestnik powstania 1863-64. Był synem Stanisława oraz Agnieszki z Myślińskich. S. był samoukiem, posiadał jednak rozległą, wszechstronną wiedzę. Posiadał niewielki majątek ziemski Skarbki (w pow. tureckim [błędnie łaskim - przyp GP+]). Brał udział w powstaniu 1863-64, transportował broń i amunicję do oddziałów powstańczych, min. do partii powstańczej Edmunda Taczanowskiego. W swoim spichrzu i dworku ukrywał skład broni. Wiosną 1864 wskutek denuncjacji broń ta została odkryta przez Rosjan. S. uwięziono w Kutnie, następnie skazano na piętnaście lat katorgi i osiedlenie na Syberii. Zamiast niego, po zamianie dokonanej w więzieniu, na Syberię powędrował jego najmłodszy brat Ferdynand. W 1864 po zniszczeniu przez pożar dworku w Skarbkach, S wraz z rodziną wyjechał do Warszawy a później przebywał w Kopydłowie k. Wielunia. Na początku lat 80. S., który znał się na piwowarstwie, był specjalistą fermentacyjnym, otrzymał posadę piwowara w dobrach ziemskich Trepków w Rychłocicach k. Wielunia, później w Burzeninie k. Sieradza. Około 1895 osiadł w Częstochowie, gdzie na przedmieściach wybudował własną wytwórnię miodów pitnych. W początkach XX w. mieszkał w domu przy ul. Humbertowskiej (Pułaskiego), dom ten znany był z patriotycznej atmosfery, po 1905 zbierali się w nim działacze niepodległościowi, min. rodziny Januszajtisów, Dreszerów, Długoszowskich. S. zm. 4 XI 1917 w Częstochowie, pochowany został w kw. 15, rząd X, grób 5. W małżeństwie z Teklą z Tanierskich (1837-1893) miał dziesięcioro dzieci: pięć córek i tyluż synów, jego synami byli min.: Kazimierz, Ferdynand (1867-1923), który od ok. 1895 prowadził w Częstochowie warsztat rzeźbiarsko-kamieniarski wykonujący ołtarze, pomniki, figury portrety oraz prace z zakresu sztukatorstwa. W 1906 na międzynarodowej wystawie w Paryżu otrzymał „Grand Prix” za rzeźbę Stara kobieta. W Częstochowie wykonał rzeźby dla kościoła św. Barbary (min. ustawiony w niszy fasady Chrystus dźwigający krzyż z 1896) i św. Zygmunta (figury ołtarza głównego) oraz dla Jasnej Góry Jego dziełem był (nieistniejący już) pomnik Mickiewicza (z 1907) w Zawierciu. Pracował dla kościołów w Gorzkowicach, Praszce, Sulejowie, Rędzinach i w in. miejscowościach.

Ur. 1820, Kand. św. Teol., wikariusz parafii św. Andrzeja w Warszawie 1. Ks. Antoni Białobrzeski, administrator arch. warszawskiej 29.10.1861, nr 2441 [1] powiadomił dra gł. kom. rz. w. r. i o. p. że oprócz uwięzionych i aresztowanych w Cytadeli 4 wyższych duchownych archid. tutejszej, o których doniósł 25 b.m. władze wojskowe 26 b.m. zabrały księdza J.S. Było to już drugie jego uwięzienie. Pierwszy raz obrplc. miasta Warszawy dostawił księdza J.S. do cytadeli 13.10.1861.[2] 2. P. o. nmka Kr. P. jen. hr. Luders powiadamia dra gł. kom. rz. w. r. i o. p. 22.1.1862 Nr 890 [3], że postanowił za czynny udział w nieporządkach politycznych 1861 wysłać do Rosji księdza J.S. wik. przy kościele Karola Boromeusza w Warszawie 3. 5.11.1863 Nr 3017 Kons. Jen. Archid. Warsz. w zwykłym raporcie miesięcznym powiadomił arcbp. warsz. , będącego na wygnaniu w Jarosławiu, że w ubiegłym miesiącu władze rosyjskie wojskowe aresztowały ks. J.S. 4. Na powyższy raport nmk Kr. Pol. przesyła do mnstr Kr. Pol. objaśnienie, że ksiądz J.S. brał wybitny udział w ruchach powstańczych krajowych, przechowywał swoje kazania "podburzające" , które wygłaszał z ambon, trzymał u siebie również rozkazy drukowane nlka powstańczego m. Warszawy, gazety rewolucyjne i wiersze "podburzające", pełne wyrażeń przeciwko rządowi i narodowi rosyjskiemu, za co oddany został pod sąd wojenny. [5] 5. Raport Stałej Komisji Śledczej 10.10.1863 nr 2118 stwierdza, że ksiądz J.S. należał do rządu narodowego wraz z prał. Białobrzeskim i kanonikiem Wierzyńskim, i że wszyscy trzej byli redaktorami gazet "rewolucyjnych".[6] 6. Kancelaria w.jen. gbra. 2.9.1880 nr 2867 [7] otrzymała od gbra kostromskiego świadectwo, nr 401 o śmierci księdza J.S. byłego wik. par. św. Andrzeja w Warszawie, zmarłego w Kostromie 21.7.1880r

Michał Stefanus

Ur. 1846, zm. 13.2.1931 Czernica, pow. brodzki. W 1863 przebywał u wuja w Ponikwie. 26 czerwca został zwerbowany do oddziału gen. Wysockiego służąc w oddziale majora Ordęgi. Jego pierwszą bitwą była 1 lipca 1863. Udział tam jednak zakończył się porażką, gdy ten oddział piechoty, bez żadnego doświadczenia w boju, pod gradem kul i w rzęsistym deszczu schowany w lesie odmówił wyjścia dowali. Dostał się do niewoli na Wołyniu i został skazany do rot aresztanckich w Charkowie, gdzie przebywał jeszcze w 1866 (czyniono starania o jego uwolnienie jako poddanego austriackiego). Urzędnik prywatny w [mapa_nr]111499|Łazarówce[/psbi]. W 1893 członek Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Oficjalistów Prywatnych w powiecie brodzkim. W 1914 na ucieczce na Węgrzech w miejscowości Bratfa. 1929 zamieszkały we Lwowie. Weteran w stopniu podporucznika, odznaczony Krzyżem Niepodległości z mieczami za udział w Powstaniu 1863. Pochowany Lwów - Łyczaków.

Jan Stella-Sawicki

doktor, pseudonim Struś, szef sztabu dyktatora Langiewicza, wychowanek akademii wojskowej w Petersburgu. Urodzony w 1831 r. w Szawlach na Żmudzi. Po ukończeniu gimnazjum wstąpił do szkoły kadetów w Petersburgu, a ukończywszy akademię wojskową w 28 roku życia został pułkownikiem. Na wieść o powstaniu wziął dymisję i przybył do Galicji. Brał udział w kilku bitwach i przez rok cały był naczelnym organizatorem wojennym na Galicję jako pułkownik Struś. Po upadku powstania poszedł na tułaczkę i poświęcił się medycynie. Wróciwszy do Galicji złożył egzamin lekarski na Uniwersytecie Jagiellońskim i został praktykantem w szpitali powszechnym we Lwowie, a od 1873 r. Wydział Krajowy zamianował go inspektorem szpitali krajowych.

Konstanty Stokowski

Był poszukiwany przez Kozaków, ale się ukrył w majątku (nie wiadomo gdzie). Dziedziczki przebrały go za kobietę i przedstawiły Kozakom jako kuzynkę chorą na tyfus. Ci natychmiast opuścili majątek. Po ustaniu łapanek wrócił do stron rodzinnych. Nie był zesłany. Lokalizacja :

Kazimierz Straszewski

Kazimierz Józef Juliusz Straszewski h. Radwan. Ur. 12.4.1841 Rzędowice[13], chrz. 30.11.1841 Kocmyrzów, poległ 17.2.1863 Miechów. Syn Ludwika oraz Antoniny Sadowskiej.[3] Brat - również Powstańca. Ojciec był właścicielem ziemskim z Kocmyrzowa i Rzędowic, bratankiem Floriana - m.in twórcy Plant Krakowskich, zaś synem Józefa i Dominiki Wizemberg. Student Uniwersytetu Jagiellońskiego [3]. Do Powstania ruszył na pierwsze wezwanie. Pod datą 20.1.1863 Paulina Konarzewska zapisała w pamiętniku: "". [11] Kosynier z oddziału Kurowskiego. Ciężko ranny na ulicach Miechowa wkrótce zmarł konającym głosem jeszcze zaklinał towarzyszów do walki z Moskwą. Został pochowany we wspólnej mogile w Miechowie. Rozpoznali go bracia Dobrzańscy, którzy szukali swojego brata jeszcze przed zasypaniem mogił. "" 25 lutego 1863 o 10 miało miejsce nabożeństwo żałobne za jego duszę w klasztorze oo. Reformatów w Krakowie.

Gustaw Strawiński

Gustaw Mateusz Anioł Strawiński, ur. 3.10.1837 Sporów (Izabelin), zm. 11.1.1905 Szydłowce. Syn Adama (zm. 1885), sędziego powiatu słonimskiego i Aniel Szyrmianką ze Sporowa. Rodzeństwo Gustawa: Wanda, zam. Henryk Skirmuntt z Wielatycz, Helena zam. Edward Twardowski h. Ogończyk z Wieleśnicy, Adolf. Uczestnik wojny krymskiej, dymisjonowany. W powstaniu od kwietnia 1863. 15 sierpnia otrzymał nominację na naczelnika oddziału wołkowyskiego. Przybrał pseudonimem "Młotek". Wziąwszy czynny udział w kilku potyczkach z Rosjanami. Na czele stukilkudzieięcioosobowego oddziału, składającego się głównie z młodzieży, walczył w potyczkach pod , (lekko ranny kulą w prawe ramię), pod Sawickiemi karczmami, , Wielkim węgłem, Żarkowszczyzną, w puszczy Białowieskiej, pod Pyszkowskiemi Ostrowkami i Głębokim Kątem. W części tych bitew w zgrupowaniu Wróblewskiego a mając u boku Lenkiewicza. Po tej ostatniej potyczce po dwóch tygodniach kluczenia po puszczy, 12 września rozpuścił oddział (pod Rudnią, pomimo nalegań naczelnika). Z powodu odniesionych w walkach ran, przy nominacji na majora we wrześniu otrzymał urlop nieograniczony. Wyjechał więc do Paryża. Skazany zaocznie na śmierć. Jego wszystkie majątki skonfiskowano. W styczniu 1866 roku przybył do Galicji i osiadł w Niżborku nad Zbruczem. Później kupił, czy też dostał w posagu majątek Szydłowce w powiecie husiatyńskim. Trzykrotnie żonaty: 1) Zofia Potocka herbu Lubicz, 2) Aniela Chlebowska, 3) Henryk Kunaszowska h. Radwan. Pięcioro dzieci: - Władysław (zm. w 1871 r. w niemowlęctwie) - Adam Franciszek (1872- 1933) + Maria Rozwadowska h. Trąby (potomstwo) - Maria (1873-1945), zakonnica - Bronisława (1875- 1919) - Edward Wincenty, ur. 8.10.1876, ostatni właściciel Wodnik. ppłk Wojska Polskiego, dowódca 2 Pułku Szwoleżerów i 11 Pułku ułanów w wojnie bolszewickiej w 1920 roku. Zamordowany w w 1940r. w ramach zbrodni katyńskiej i jest prawd. pochowany w Kijowie-Bykowni. Syn Roman zginął w kampanii wrześniowej, żona zmarła na Syberii, córki po zesłaniu wróciły, Wanda zginęła w Powstaniu Warszawskim.

powstaniec styczniowy.Urodził się 17 listopada 1839 w Bączalu Górnym w rodzinie chłopskiej, ojciec Wincenty, matka Marianna ze Słomków. Prawdopodobnie (nie można tego udokumentować) Henryk Stroka ukończył szkołę ludową w Bączalu Dolnym i wstąpił do Gimnazjum i Liceum w Przemyślu, po czym został studentem wydziału prawa na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. W czasach studenckich rozpoczął działalność w tajnych organizacjach patriotyczno-niepodległościowych. Brał udział w powstaniu styczniowym już w 1863, najpierw jako szeregowiec, a potem jako porucznik w batalionie Wysockiego pod Radziwiłłowem oraz batalionie Śląskiego pod Łąckiem i Borowem. Po upadku powstania "skompromitowany politycznie" przebywał dwa miesiące w więzieniu we Lwowie. Objął stanowisko guwernera w domu Tarnowskich. Stroka porzucił studia prawnicze i zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po ukończeniu studiów otrzymał posadę w Gimnazjum św. Jacka a później nauczyciela w Seminarium Nauczycielskim Męskim w Krakowie gdzie mieszkał około 13 lat. W tym czasie założył rodzinę, wraz z żoną Honoratą mieli pięcioro dzieci. Przeniósł się do Rzeszowa o tutaj uczył języka polskiego, uczestnicząc jednocześnie w działalności organizacji oświatowych i nauczycielskich. Pisał wiele opowiadań, np. Z pamiętnika powstańca, Niebezpieczne poselstwo, Odpoczynek posłańca. Tworzył również dramaty, np. Ofiary 1863, i komedie, np. Przegrana Kompania, które wystawiano na kilku scenach teatrów galicyjskich. Wiersze Henryka Stroki zostały natomiast wydane w Zbiorze Poezji w 1894 roku w Rzeszowie .Dominują w mim motywy narodowo-patriotyczne, religijne, związane z historią powstania styczniowego, np. Bitwa pod Borowem. Zmarł 27 sierpnia 1896 w Rzeszowie w wielu 57 lat. Pochowany został na Starym Cmentarzu w Rzeszowie

Władysław Piotr Stroynowski

(Strojnowski) Ur. 29.4.1831 Targowica na Podolu (chrzest z wody, a następnie warunkowy 1 maja). Syn Rafała (właściciel dóbr Mychlin w łuckim) i Józefy Antonowicz. Zmarł 21.4.1895 Lwów[z=303767]. Zatrudniony był w armii carskiej w dziale zaopatrzenia. W 1856 był w Komisji Prowianckiej pomocnikiem Naczelnika Stołu. W 1861 członek tajnego Komitetu Miejskiego - był wśród pierwszych 17 osób, które zakładały tę organizację. Stroynowski gorliwie zabiegał o szybki wybuch powstania. Datę wybuchu ustalono już w 1862 na 15 stycznia (a więc mówiono o tym już przed ogłoszeniem branki do wojska carskiego). W 1863 została wydana w Paryżu broszura z notatek Stroynowskiego p.t. "Krótki rys historyczny o Polsce, ułożony z notatek hr. Władysława Stroynowskiego". Ciąży też na nim bezpośrednio zarzut przyspieszenia wybuchu powstania, bowiem to u niego w Głuchówku w początkach stycznia 1863 zebrali się komisarze wojewódzcy i przesłali Rządowi Narodowemu ulitimatum, że jeżeli on nie ogłosi Powstania to oni je po województwach ogłoszą. W powstaniu dowódca utrzymywanego z własnych środków oddziału. Od 17 stycznia 1863 roku formował oddziały rawsko-brzezińskie w okolicach Rawy oraz oddział łowicki w okolicach Bolimowa. Po połączeniu tych sił odbił oddział rekrutów 28 stycznia w okolicy Strzybogi na szosie skierniewickiej. Zabrał też kasę księstwa łowickiego w Łyszkowicach. Następnie zarządził przerwanie kolei Warszawsko-Berlińskiej pod Radziwiłłowem. Moskale dowiedzieli się o nim i urządzili wyprawę z Łowicza i Skierniewic. 9 lutego stoczył bitwę w obozie bolimowskim w Grabinie z której oddział wymknął się. Stroynowski przekazał dowództwo Józefowi Lenieckiemu z rozkazem połączenia się z płk. Jeziorańskim. Po powstaniu właściciel dóbr w rawskim i na Wołyniu. Żona: Malwina Fox. W latach 70-80 przebywał na emigracji w Szwajcarii i Francji. Ojciec 2 synów i jednej córki. Mieszkał Lwów, ul. Głęboka 4 i Leśna 4. W 1888 przyjęty do Towarzystwa Weteranów we Lwowie. na cm. Łyczakowskim.

Michał Strzelecki

major Michał Strzelecki. [...]Tutaj dowodzenie przejął szef sztabu major Michał Strzelecki, podczas gdy Taczanowski nadal kierował obroną zagrożonych skrzydeł i tyłów swojej partii. [...] Taczanowski próbował zebrać do kontrnatarcia kosynierów, ale jazda rosyjska odcięła tę grupę od sił głównych i wyszła na tyły zasadniczej linii obrony. Taczanowski na czele grupki kawalerzystów przedzierał się przez okrążenie rosyjskie w kierunku lasów, ciągnących się do jeziora ślesińskiego. Część Polaków, z sił broniących uprzednio flanki, broniła się z pełną determinacją w przystosowanych do obrony chałupach Ignacewa. Z równą zaciekłością i poświęceniem atakowali ich, czołgający się i biegnący skokami, piechurzy rosyjscy. Dotarłszy bezpośrednio do chałup, mając przy sobie łatwopalne materiały, podpalili je. Kilkunastu powstańcom udało się uciec, ponad dwudziestu zginęło w płomieniach. To załamało południową flankę głównej linii obrony polskiej; konsekwencją tego był zamęt w reszcie sił polskich. Major Strzelecki z rezerw strzelców i kosynierów starał się zmontować przeciwuderzenie. A gdy najpierw w walce zginął dowódca kosynierów, a następnie ranny został dowódca strzelców podrywający swych ludzi do boju i ta próba zatrzymania powodzenia rosyjskiego skończyła się rozsypką powstańców. Resztki partii walczyły jeszcze pod lasem, skupione przy Strzeleckim i hr. Janie Działyńskim. Ci zdecydowali się rozdzielić ludzi na dwie kolumny odwrotowe. Kolumna pod Działyńskim, która przebijała się i pomaszerowała na południowy zachód; udało się szczęśliwie, podobnie jak oddziałkowi jazdy z Taczanowskim, ujść z pola walki. Natomiast kolumna Strzeleckiego przebijając się na zachód, gdy wyszła na drogę ślesińską, została otoczona. Strzelecki w walce poległ z częścią podkomendnych, reszta dostała się do niewoli. Bitwa ignacewska 8 maja 1863 r. trwała ok. czterech i pół godziny i należy do najbardziej zaciętych bojów powstania styczniowego.

Ferdynand Stulgiński

Ksiądz z Litwy, na zesłaniu w Usolu (kopalnia soli w Irkucku). "Pozostał niespodzianie w naszem gronie, na skutek kancelaryjnej omyłki w określeniu jego stanu w tak zwanych "spiskach statiejnych" to jest rejestrach więźniów. Nazwano go tam szlachcicem pochodzenia duchownego. Ten absurd wybawił ks. Ferdynanda Stulgińskiego od Akatni (przeznaczonej wyłącznie dla kapłanów, skazanych do ciężkich robót). Czcigodny dziekan mieszkał w Usolu wraz z rodzinami Antonich Jeleńskich i Aleksandrów Oskierków w domu własnym Jeleńskiego. Odznaczał się niezwykłą siłą i zamiłowaniem do polowania, ogrodnictwa, co mu wszakże nie przeszkadzało w gorliwem spełnianiu obowiązków kapłańskich. W miarę też możności odprawiał w niedzielę i święta nabożeństwa w domach wygnańców familijnych, co pozostawało w najściślejszej tajemnicy. Dla lepszego zaś ukrycia swego stanu duchownego nosił czarne wąsy. Czas wolny od zajęć spędzał zwykle w lesie lub ogrodzie. Naoczni świadkowie opowiadali, iż nie zwykł był nigdy wykopywać drzewek do przesadzania, ale z niezwykłą łatwością wyrywał je z korzeniami po dwa naraz, dla równowagi, jak mawiał. Złodziej, który się zakradł do domu Jeleńskiego, słynącego w Usolu z zamożności, rachując na zdobycz, dostrzeżony przez ks. Ferdynanda i na klucz jak w więzieniu zamknięty i oćwiczony, błagać musiał o przebaczenie i wolność, która mu udzieloną została wraz z przestrogą, by nadal on i jego koledzy starannie omijali polskie siedziby. Przestroga ta na czas długi pożądane przyniosła owoce. Po opuszczeniu Syberji mieszkał ksiądz Stulgiński w Smoleńsku, a następnie w Mitawie, skąd wrócił do stron rodzinnych."

Ludwik Styczyński

Ludwik po ukończeniu seminarium w latach 1841-42 był nauczycielem w Chraplewie. Uczestniczył w Wiośnie Ludów. Od 1848 roku był bukowskim kupcem. połowie grudnia 1862 Ludwik opuścił Wielkopolskę i przyjmując funkcję ekonoma osiadł z żoną we wsi Płomiany koło Czerwińska. Annie i Ludwikowi Styczyńskim urodził się syn Tadeusz Styczyński – urodzony w grudniu 1862 r. - zmarł 16 grudnia 1863. Po wybuchu Powstania Styczniowego Ludwik przyłączył się do oddziału pułkownika Edmunda Taczanowskiego. Brał udział w zwycięskiej bitwie oddziałów powstańczych pod Pyzdrami w dniu 29 kwietnia 1863 z armią Imperium Rosyjskiego. Niestety zginął w kolejnej bitwie pod Ignacewem w dniu 8.05.1863 r. Nazajutrz po bitwie znaleziono go na polu walki przeszytego dwoma strzałami przez nogę i pierś i dobitego przez Moskali, którzy strzaskali mu głowę kolbami. W bitwie pod Ignacewem zginęło 160 żołnierzy, których pochowano w zbiorowej mogile w Ignacewie.

Feliks Suchodolski

Syn Karola i Heleny Krajewskiej. Inżynier. Powstaniec. Po konfiskacie majątku w Królestwie przeniósł się do Terki w sanockie, gdzie był rezydentem u swojej siostry Sabiny z Suchodolskiej Krajewskiej. Franciszek Gankiewicz, autor pamiętników, poznał go w dzieciństwie: "" Został pochowany prawdopodobnie w kaplicy Krajewskich obok dawnej cerkwi w Terce.

Antoni Sulczewski

Ur. 1843r., Laskowa powiat Bochnia. Rządca dóbr z Pogwizdowa ad Partynia, żonaty, 7 dzieci, katolik. W oświadczeniu o przystąpieniu do Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Uczestników Powstania Polskiego 1863/64r. podał, iż przed powstaniem był praktykantem przy gospodarstwie rolniczym, natomiast w czasie powstania szeregowcem w piechocie 3 kompanii pod kapitanem Semetkowskim. Był w oddziale Jordana pod Gaczami i w oddziale Czachowskiego pod Rybnicą i Jurkowicami. Dostał dwa cięcia pałaszem w głowę, kula przeszyła mu prawe ramię, dostał cięcie w lewą rękę i doznał kontuzji prawej nogi. Deklarację podpisał 08.12.1892r.

Natalis Sulerzyski

Właściwie Franciszek Izydor Sulerzyski h. {{Junosza}}. Przybrane imię: Natalis. Ur. 28.9.1801 Piątkowo, k. Kowalewa Pomorskiego, zm. 25.8.1878 Gryfice. Syn Wincentego i Anny Mieroszewskiej. W 1811 rozpoczął naukę w gimnazjum toruńskim. W 1820 podjął studia w Wyższej Szkole Rolniczej w Möglin, a potem na uniwersytecie w Lipsku, oraz Heidelbergu, gdzie poznał wielu przyszłych działaczy narodowych. W 1824 rozpoczął gospodarowanie we własnych majątkach w i Mierzynku w Lubawskiem. W 1827 przeniósł się do majątku Karczewo, stanowiącego spadek po dziadkach Sulerzyskich. W następnych latach nabył majątek Dylewo, następnie w 1854 Komorowo k. Brodnicy, a później Pułkowo Małe i Radowiska Małe. Wspierał znacznymi sumami działalność patriotyczną. Udzielał pomocy i schronienia internowanym oficerom polskim, udającym się w 1831 na emigrację do Francji. Był organizatorem głośnych balów ziemiaństwa, stanowiących formę opozycji polskiej wobec pruskiego zaborcy. W 1846 udzielał także pomocy emisariuszom, za co został przez Prusaków aresztowany i osadzony w fortecy grudziądzkiej. Odebrano mu wówczas tytuł radcy Okręgu Towarzystwa Kredytowego. Wiosną 1849 został powołany na posła do sejmu. W 1861 razem z Ignacym Łyskowskim założył w Brodnicy Towarzystwo Agronomiczne. Począwszy od 1861 jego posiadłość w Piątkowie stałą się miejscem przerzutów broni oraz oparciem dla wysłanników przygotowujących kolejne powstanie. Po wybuchu powstania styczniowego miejsce to stało się ważnym punktem oparcia i pomocy dla ochotników do powstania w sąsiedniej ziemi dobrzyńskiej. W lutym 1862 Sulerzyski odegrał główną rolę w przygotowaniu wejścia do Królestwa dyktatora Ludwika Mierosławskiego. Razem z emisariuszem J. Kuzyną udał się na spotkanie z dyktatorem. W jego majątku w lutym tego roku , , J. Dykowski, J. Voigt i K. Sikorski prowadzili akcję werbunkową dla organizowanego z polecenia J. B. Demontowicza oddziału, który miał wkroczyć na teren ziemi dobrzyńskiej. Sulerzyski miał także poważny udział w przygotowaniu i wyekspediowaniu na teren ziemi dobrzyńskiej oddział ochotników pomorskich, dowodzonych przez majora Szermętowskiego, pseudonim „Henryk Łowiński”- Majątek Piątkowo był miejscem licznych rewizji i przeszukań. 4.6.1863 Sulerzyski został aresztowany i przewieziony do Torunia, a później do Poznania. Wkrótce potem osadzono go w Berlinie, gdzie wraz z innymi powstańcami oczekiwał na proces. Został skazany na rok ciężkiego więzienia. Podupadając później na zdrowiu jeździł na Śląsk do wód. Nękany i szykanowany w 1867 sprzedał Piątkowo Klotyldzie Działowskiej i wyjechał na stałe do Krakowa. Zamieszkał tam przy ulicy Floriańskiej, niedaleko domu Jana Matejki. Pisał "" W latach 1871-2 spisał swoje wspomnienia. Pozornie chłodny dla rodziny, w listach do córki wskazywał ileż można by dobrego społecznie zrobić za pieniądze przeznaczone na przyjazd dzieci do niego w odwiedziny. Nie poznał wnucząt, ale po śmierci znaleziono przy nim wiele drobnych pakuneczków dla nich przeznaczonych. Nigdy się z nimi nie rozstawał. Zmarł nagle w Gryficach na Śląsku, podczas kolejnej kuracji. Pogrzeb, który stał się manifestacją narodową Polaków, odbył się 3.9.1878 na cmentarzu przykościelnym w Pluskowęsach. "Wierny więc swym za sadom, wierny idei przez siebie wypiastowanej, przez całe życie słowem i czynem starał się podtrzymać ducha upadającego, ducha narodowego, schodząc jak ów żołnierz przez śmierć tylko z posterunku swego." Małżeństwa: 1. Elżbieta Czapska 2. Leonarda Wybicka Dzieci 1. Anna Marianna Barbara (1836) 2. Helena Ludwika Alojda (1843) 3. Tadeusz Władysław Mieczysław (1844) 4. Wanda Józefina (1846) 5. Jadwiga Marianna (1848) 6. Kazimierz Aleksander Mieczysław (1853)

1837-1863, pochodził z rodziny polskiego zesłańca. Służył w armii carskiej, od 1859r. na terenie Litwy. Tu przyłączył się do ruchu narodowego. W 1861r. uczestniczył w procesji patriotycznej w Kownie, po czym musiał uciekać za granicę. W 1862r. wykładał w szkole wojskowej we Włoszech. Na początku powstania objął dowództwo przygotowywanej wyprawy w Płockie, ale został aresztowany. Po dwóch miesiącach więzienia zwolniono go i przybył w Augustowskie. Tu walczył zwycięsko pod Poszławantami (22.05.1863r.) i Balwierzyszkami (23.05.1863r.). Następnie połączył się z oddziałami W. Hłaski i W. Brandta operującymi w okolicach Sejn. Poległ 21.06.1863r. pod Staciszkami, a pozostali partyzanci połączyli się z Wawrem. Jego pogrzeb, który przerodził się w manifestację patriotyczną, odbył się w Serejach.

Ferdynand Światopełk-Mirski

Książę, syn Ignacego, dziedzica na Zajnowie, Polesiu itd. i Franciszki Wargirdówny. Po r. 1831 mieszkał we Francji. Należał do Mirskich, zazwyczaj tytułu książęcego nie używających. Rodem z dziśnieńskiego powiatu, po odbytej wojnie 1831 r., zamieszkał we Francji, ożenił się z Francuzką, którą stracił, ale miał dwie śliczne córki. Amnestii nie przyjął, lecz na wiadomość o. powstaniu pośpieszył do kraju i przyłączył się do partji w dziśnieńskim. Córki zamieszkały u krewnych. Gdy go aresztowano i prezes Komisji wyrzucał mu, że on człowiek niemłody, nie przyjął amnestji, a przyszedł „buntowatsia na ruskoj ziemie" Mirski z oburzeniem odparł, że jako żywo nigdy jego noga w Rosji nie postała. „Jaikto? Pana wziięto tu w dziśnieńskim powiecie". Mirski zaperzył się i upewniał, że przed 1831 r. chociaż znał nie jednego jenerała i miejscowych gubernatorów, jednak ci nigdy inaczej nie nazywali jego stron rodzinnych jak Litwą, gubernią wileńską, nie może więc i dziś cofnąć swego zeznania, że w Rosji nie był. Przebywał na zesłaniu.

Bolesław Świda

z Mińskiego, kalwin, były nauczyciel w słuckiem gimnazjum, bardzo wykształcony i posiadający dar wymowy. W Usolu zawiadywał żywym inwentarzem warzelni solnych, za co pobierał 25 rubli miesięcznie. W chwilach wolnych pracował dużo umysłowo. Miał dla kolegów odczyt o filozofji Comtea. Przeniósł się do Irkucka, a następnie do Tobolska, gdzie prowadził handel do spółki z Antonim Jeleńskim. Potem, gdy doń przybyła żona, dawali oboje lekcje prywatne. Po przybyciu do gub. permskiej Świda otrzymał posadę u Alfonsa Koziełły Poklewskiego. Córkę wydali za Gustawa Hnatowskiego, wygnańca z Ukrainy. O dalszych ich losach nie wiem.

Bronisław Świdczyński

szlachcic z Wileńszczyzny, dymisjonowany asesor kolegialny. Aresztowany jako podejrzany o „udział w podpaleniach o podłożu politycznym, które miały miejsce w Kraju Płn.—Zach. w 1865", na podstawie orzeczenia tymczasowego audytoriatu polowego został zwolniony z aresztu, ale zobowiązany do nieopuszczania Wilna do października I 8 66. Jedn akze, jako „osoba całkowicie nieprawomyślna pod względem politycznym 1 szkodliwa dla dalszego przebywania w Kraju Zachodnim", mial zostać zesłany na stałe zamieszkanie w gub. ołonieckiej pod dozorem policji, z obowiązkiem sprzedazy majątku w ciągu dwóch lat osobom pochodzenia rosyjskiego, wyznania prawosławnego lub protestanckiego. Nie wiemy, czy rzeczywiście mieszkał w guberni.

Leon Syroczyński

inżynier-górnik b. rektor politechniki Lwowskiej. Urodzony w 1844 roku w Jurkowicach ziemi Kijowskiej. Walczył pod dowództwem Edmunda Różyckiego w pułku Jazdy Wołyńskiej. W organizacji cywilnej był członkiem Zarządu Ziem Ruskich gubernji Kijowskiej i referentem w Zarządzie organizacji Warszawskiej. Więziony za dowiedziony mu udział w powstaniu w Cytadeli Warszawskiej przez 1l miesięcy. Później wyemigrował i przebył na obczyźnie od 1865 do 1872 roku. Brał czynny udział w życiu społecznem i był długołetnim prezesem Stowarzyszenia uczestników powstania 1868 roku Lwowie.

Stanisław Szachowski

profesor, urodzony 8 maja 1838 r. w Błoniu w powiecie warszawskim. Zamknięcie tej szkoły zmusiło go do wyjazdu za granicę w 1862 r. W Paryżu kształcił się w szkole dróg i mostów. W r. 1863 wrócił do kraju i stanął w szeregach powstańczych pod wodzą Drohomireckiego. Wkrótce mianowany został komisarzem pełnomocnym na województwo kaliskie. Opłakany koniec powstania zmusił go znów do wyjazdu za granicę. Zapisał się na wydział prawny na uniwersytecie w Heidenburgu, a wkrótce otrzymał biret doktorski w Paryżu 1872 r. Wojna francusko-pruska zastała go w szeregach ochotniczych. Po ukończeniu kampanii Francja uznała Szachowskiego za swego syna, ofiarując mu obywatelstwo. W 1872 r. powrócił do Galicji i otrzymał posadę zastępcy naczelnika banku włościańskiego w Gorlicach. W 1877 r. otrzymał prawo wykładów na uniwersytecie lwowskim jako docent prawa rzymskiego, potem francuskiego. Pracował równocześnie na niwie publicystyki polskiej i francuskiej. Zmarł we Lwowie w 1907 r.

Justyn Szaflarski

Nie łatwo jest wybić się zakonnikowi z pomiędzy szarego tłumu, ponad zwykły poziom. Przynosi to z sobą powołanie i sposób życia. A przecież zmarły w listopadzie zeszłego roku, Ksiądz Justyn Szaflarski przed laty 30 należał do najpopularniejszych osób we Lwowie. Niezwykłą słodyczą i uprzejmością w obejściu, jakoteż sympatyczną twarzą swoją zdobywał sobie serca wszystkich. Zawiadywał podówczas największą z parafij lwowskich, przy kościele Św. Andrzeja. Ś p. Justyn Szaflarski urodził się w r. 1821 w Nowym Targu, gdzie ukończył szkoły ludowe. Gimnazyum skończył W Podolińcu na Spiżu, filozofię w Tarnopolu, a wydział teologiczny we Lwowie. Pomimo wybitnych zdolności, wstąpił do najsympatyczniejszego dla nas zakonu: do Bernardynów, gdzie w krótkim czasie przebiegi wszystkie stopnie godności zakonnych. Byt przełożonym klasztorów w Gwoźdźcu, Samborze, Lwowie, Sokalu, a przed kilku laty w Krakowie, a w każdym z nich pozostawił ślady swe) dodatniej działalności, dzięki niezwykłym zdolnościom administracyjnym. Za dwoma nawrotami był prowincyałem zakonu. Przed 4 laty obchodził 50 letni jubileusz swego kapłaństwa. Każdy Bernardyn - Polak jest patryotą, był tez mm i ksiądz Justyn. Kiedy w r. 1847 za czasów Stadiona rodacy nasi jęczeli w więzieniu koszar na Żółkiewskiem i pozbawieni byli pociechy religijnej, ś. p. Ks. Justyn dobrowolnie zobowiązał się, że będzie ich odwiedzał. Wystawiono w suterenach koszar prowizoryczny ołtarz, a chociaż z powodu mrozu woda i wino lodowaciały w kielichu, nie odstraszyło to polskiego kapłana, bo ogrzewała go wiara i poczucie poświęcenia się dla współbraci. . . .. W r. 1862 i 1863 nabożeństwami i kazaniami podnosił w Samborze, jako gwardyan, ducha i nadzieje narodu... Był w przyjaźni z Andrzejem Grabowskim, który uwiecznił go pędzlem. Dzieło to - jeden z najlepszych portretów artysty - zwracało w swoim czasie uwagę wszystkich znawców na siebie, a obecnie znajduje się w posiadaniu rodziny Lerskich we Lwowie. ś p. Ksiądz Justyn był ostatnim z Bernardynów, którzy widzieli jak Hammerstein w r. 1848 zabrał klasztorowi św. Andrzeja starożytne działa*) które wprawdzie nie były niebezpieczne dla rządu, ale miały wysoką archeologiczną wartość. Marzył o tem czy wobec zmienionych prądów w kraju i rządzie, nie dałoby się odzyskać tych dział dla klasztoru lub gminy miasta Lwowa, lecz przedwstępne dochodzenia me uwieńczyły tych marzeń, bo działa podobno powędrowały gdzieś do Wiednia... Genialny Jan Lam krótko przed śmiercią swoją w Kronikach swoich z największą czcią wspomniał o ukochanym Ks. Justynie.., który kilkakrotnie niósł mu pociechę religijną. Niezliczona rzesza wiernych pomimo ulewnego deszczu odprowadziła zwłoki ukochanego kapłana na cmentarz Łyczakowski, gdzie spoczęły w grobie familijnym.

Aleksy Szałkowski

Z Poznańskiego, skończył gimnazyum w Trzemesznie, wysoko wykształcony, wielkich nadziei, był duszą całej miejscowej młodzieży, we wszystkich zawięzujących się kółkach stowarzyszeń obierany zawsze za przewodniczącego, pracownik na niwie literatury ojczystej, pisywał do kilku dzienników literackich. Na hasło powstania pospieszył w jego szeregi, po wparciu Raczkowskiego w granice Prus powtórnie z nim wszedł do Kongresówki gdzie przy Ruszkowie przed Budą spotkali dwie roty moskali i zwycięzko ich odparli, lecz śp. Aleksy ranny kulą w piersi przeniesiony do chaty wieśniaczej, tegoż samego dnia ducha wyzionął. Dz. Pozn. w Nr. 137 podaje, że zginął pod Ignacewem dnia 9 Czerwca t. r. Imionspi Stupnickiego twierdzi, że mu było na imię Aleksander, i że zginął przy przejściu granicy pod Rachowem w staręiu się z Prusakami.

Antoni Szaszkiewicz

Ur. 1813 Biczowa, zm. 1880 Koniuszowce. Syn Gracjana (powstańca Kościuszkowskiego) i Salomei Chłopickiej. Mając 18 lat, wziął udział w walkach o niepodległość w 1831 r. i odznaczył się niepospolitą dzielnością. Wstąpił do pułku jazdy wołyńskiej Karola Różyckiego. W licznych bojach, jakie ten oddział stoczył, przedzierając się do Zamościa, wielokrotnie złożył dowody nie tylko odwagi, ale i umiejętności walczenia. Po upadku powstania emigrował do Galicji. Rodzina tymczasem czyniła starania o uzyskanie amnestii, opierając się na okoliczności, że w okresie walk był niepełnoletni. Powielił zabiegach i „znacznych kosztach" udało się wreszcie w 1833 r. uzyskać ułaskawienie i młody pan „Szaszka” powrócił do domu, odsiedziawszy zapewne dla formy pokutę w twierdzy, bo takie były wówczas w tym względzie obyczaje. Osiadłszy w rodzinnej Biczowej, oddał się życiu ówczesnej młodzieży szlacheckiej. Polował, pił, jarmarkował i popadł wreszcie w wir budzącej się [[bałaguła|bałagulszczyzny]]. Otoczony aureolą dzielności żołnierskiej, miły i wesoły, tęgi do konia i wypitki, miał wszelkie dane do wejścia w szeregi starszyzny. Poza tym zaś obdarzony był pięknym głosem i miał dar poetycki układania tęsknych piosenek ukraińskich, które po mistrzowsku odtwarzał akompaniując sobie na teorbanie. Temu to głównie uzdolnieniu zawdzięczał wielką popularność, która zaprowadziła go aż na tron bałagulski. Zwany był Królem Bałagółów. Gdy w 1863 r. wybuchło powstanie na Wołyniu, Szaszkiewicz sprzyjał mu i wysłał trzech swoich synów do oddziału Edmunda Różyckiego, syna dawnego swego dowódcy — Karola. Skompromitowany, musiał uchodzić do Galicji, a majątek jego uległ konfiskacie. Zmarł w Kuniszowcach pod Horodenką w marcu 1880 r.

Robert Szczawiński

ur. w Jastrzębicy, Rusin, wachmistrz huzarów austr., walczył w oddz. Wiszniewskiego. Pod Boremlą, ranny dostał się do niewoli i został zesłany na Sybir. Po 7-u latach przy pomocy materyalnej W. Malczewskiego, który także jako jeniec przebywał na Sybirze i skutecznie pomagał towarzyszom niedoli, powrócił do kraju. Niedozwolonem mu jednak było ujrzeć dom rodzicielski, gdyż zmarł z ran i wycieńczenia w Krystynopolu, dwie mile od rodzinnej strzechy. Pochowany w Steniatynie.

Strona z 25 < Poprzednia Następna >