Marian Langiewicz

w przygotowaniu

Marian Antoni Melchior Langiewicz, ur. 5.8.1827 Krotoszyn, dom nr 355. Chrzest 23.8.1827, chrzestnymi byli sędzia Jan Nowacki i Franciszka Szczerska, właścicielka Kuklinowa.[13] Zm. 10.5.1887 Konstantynopol[14]. Syn Wojciecha i Eleonory Kluczewskiej.[3] Miał trzech braci: Antoniego (lekarza w Witkowie), Aleksandra i Józefa.

Rodzina i okres przed Powstaniem

Jego ojciec, ur. 1794 w Zdunach, pow. krotoszyński, syn Antoniego[15], ukończył szkoły w Kaliszu, i a we Wrocławiu uzyskał tytuł doktora medycyny. Od 1823 przeniósł się do Krotoszyna[16], gdzie urodził się m.in. Marian, a następnie pracował w Wojsku Polskim w Warszawie. Zmarł w 1831 gdy Marian miał 4 lata.[12]

Gimnazjum kończył w Trzemesznie, przerwał jednak naukę na skutek działań niepodległościowych w 1848 i wziął udział w pracach rewolucyjnych. Następnie udał się do Berlina na Uniwersytet. Po jego ukończeniu dosłużył się w wojsku pruskim stopnia porucznika artylerii. Wystąpiwszy z wojska, odbył podróż po Europie. W 1860 był w szeregach Garibaldiego. Wziął udział w jego wyprawie na Marsalę, odbył z nim całą kampanię neapolitańską, aż do zdobycia Gaety. Wziąwszy urlop objął posadę nauczyciela polskiej szkoły wojskowej w Cuneo pod Genuą.

Powstanie Styczniowe

Pod koniec 1862 wezwany do Warszawy przez Komitet Centralny Narodowy, został mianowany pułkownikiem i naczelnikiem sił zbrojnych w woj. sandomierskim. W świetny sposób zorganizował tam strukturę, czego dowodem były następnie udane potyczki.

Oddział zgromadził w Wąchocku - mieście górników, tam założył fabrykę broni, zaprowadził w okolicy polskie rządy i gwardię bezpieczeństwa. Rosjanie wysłali z Kielc i Radomia dwie kolumny. Pierwsza spaliła Suchedniów 3 lutego, potem połączyła się z drugą i przyszło do bitwy pod Wąchockiem. Mimo waleczności powstańców Rosjanie zajęli miasto i spalili je. Langiewicz cofnął się ku Łysej Górze. Po odjeździe Mierosławskiego otrzymał honorową szpadę, odparł napad czerwonego pułkownika. Zajął Staszów potem pociągnął, do Małogoszczy gdzie połączył się z Jezierskim. Tu 24 lutego Czengery napadł go powtórnie, tu zginęła Zofia Dobrońska. Langiewicz poniósł stratę i cofnął się do Krakowa. Pod Pieskową Skałą walczył 4 marca z ks. Szachowskim i pobił go, potem założył obóz w Goszczy, o 5 mil od Krakowa między Słomnikami a Proszowicami. 10 marca mianowany dyktatorem przez Białych ruszył na czele 4000 ku Miechowowi. Pod Sosnówką 12 marca i w Antolach 13-go stoczył niepomyślne utarczki, potem ruszył ku Chobrzy 17-go. Tu stoczył z Moskalami znowu utarczkę, stąd pociągnął do Wełcza. Na drugi dzień 18-go zaszła zacięta bitwa pod Grochowiskami od w pół do 11 do 7. Zwycięstwo po naszej stronie zupełne. Zabrano w niewolę 2 kapitanów, 1 praporszczyka i 30 żołnierzy. Powstańcy stracili do 500 ludzi. Mimo tego zwycięstwa trudne było położenie, dlatego zwołał Radę Wojenną do Wełcza 18-19 marca w nocy na której podzielono wojsko między Czachowskiego i Śmiechowskiego. Langiewicz miał się udać przez Galicję w lubelskie.

Po Powstaniu

Uszedłszy do Galicji, został aresztowany przez Austriaków. Internowany w Tyszniowcach i Josephstadt. Zwolniony po 2 latach wyjechał do Szwajcarii. Od 1865 r. przebywał na emigracji w Szwajcarii. Związał się z Ludwikiem Bulewskim. Wiele lat spędził w Turcji. Początkowo znajdował się w trudnym położeniu finansowym. Wówczas też zmarła jego żona - kuzynka hrabiny Plater. W parę lat później został kasjerem kolei rumelskiej, a w 1887 urzędnikiem przy arsenale stambulskim, kontrolującym dostawy dział Kruppa z Essen. Funkcja ta połączona ze znaczną tantiemą od rządu , przysporzyła mu mająteczek skromny tak że postanowił osiedlić się w Galicji w sądeckim, Projekt zakupu wsi nie przyszedł do skutku albowiem na początku 1887 został powołany do Wiednia. Niespodziewana śmierć w Konstantynopolu zniweczyła te plany. Pochowany tamże na cmentarzu.




Dwukrotnie żonaty: Maria Bauer, oraz Zuzanna Bery
Z drugiego małżeństwa miał syna Tadeusza.